Αυξάνονται τα ενοίκια, αυξάνονται και όσοι τα καθυστερούν

Του Ζώη Μαρίνου

ΓΙΑ ΤΕΤΑΡΤΗ ΣΥΝΕΧΗ χρονιά η στεγαστική κρίση παραμένει στην κορυφή των κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων. Η Τράπεζα της Ελλάδας στις προβλέψεις της για το 2026 περισσότερο κλίνει στην εκτίμηση της σταθεροποίησης των τιμών -πώλησης και ενοικίασης- παρά της αποκλιμάκωσης.

Σε πόλεις όπως Πάτρα, το 2025 οι τιμές πώλησης των ακινήτων, κυρίως στο κέντρο της πόλης, αυξήθηκαν μεσοσταθμικά κατά 10,35%, γεγονός που αποδίδεται εν μέρει και στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» αλλά και σε άλλες παραμέτρους συναρτώμενες με τη ζήτηση.

Οι δε τιμές των ενοικίων, για μια ακόμη χρονιά, παρουσίασαν αύξηση. Μετριότερη μεν, αλλά αύξηση που κατά μέσο όρο ξεπέρασε το 6%. 

Η ΗΠΙΟΤΕΡΗ ΑΥΞΗΣΗ ή τάση σταθεροποίησης των ενοικίων ασφαλώς συνδέεται μ’ ένα νέο δεδομένο. Πάνω από το 10% των ενοικιαστών (ποσοστό 10,4%) καθυστερεί την καταβολή του μισθώματος, αναλογία που είναι μακράν η υψηλότερη στην Ευρώπη (ακολουθεί με 5,8% η Ισπανία).

Τα στοιχεία που προέρχονται απ’ τη γνωστή έρευνα της «διαNEOσις» τροφοδότησαν τις στήλες του οικονομικού ρεπορτάζ με τίτλους όπως «Η Ελλάδα πρωταθλήτρια Ευρώπης στην καθυστέρηση ενοικίων» κ.λπ. Κοινή λογική: Οι καθυστερήσεις δεν προέρχονται μόνο από καθ’ έξιν κακοπληρωτές. Προέρχονται κατά βάση από νοικοκυριά που οι οικονομικές τους αντοχές δεν επιτρέπουν πλέον ενοίκια 600 ή 700 ευρώ τον μήνα.

ΑΠΟ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΑΥΤΗ η εικόνα αποκαλύπτει ότι όλες οι κινήσεις που έχουν γίνει ως τώρα για την εκλογίκευση της  αγοράς ακινήτων έχουν αποτύχει παταγωδώς.

Οι τιμές δεν υποχωρούν, η προσφορά των ακινήτων δεν μεγαλώνει, οι ενοικιαστές εξακολουθούν να βιώνουν αυτό που τεχνοκρατικά χαρακτηρίζεται ως «υπέρμετρη επιβάρυνση του κόστους στέγασης». Δηλαδή, ένα μεγάλο ποσό κάθε μήνα που ξεπερνά το 40% του εισοδήματος ενός νοικοκυριού για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών.

ΚΑΙ ΟΛΗ ΑΥΤΗ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ δεν αφορά λίγους. Είτε για τις ανάγκες του ενοικίου, είτε της δόσης του στεγαστικού δανείου, το 22% των νοικοκυριών δαπανούν ίσο ή και πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για την κάλυψη του στεγαστικού τους κόστους (Πηγή Τράπεζα της Ελλάδας, ΙΟΒΕ).

ΕΞ ΟΥ ΚΑΙ Η ΑΠΟΔΟΣΗ του όρου «κρίση» σε αυτό που σήμερα συμβαίνει στον χώρο της ενοικίασης ή αγοράς στέγης. Η δε μεγαλύτερη πίεση πέφτει στους ώμους των νέων. Είτε μιλάμε για ζευγάρια που τώρα ξεκινούν τη ζωή τους, είτε για νέους που αφήνουν το πατρικό σπίτι για τον δικό τους χώρο.

Δυο ακόμα δεδομένα απ’ την έρευνα της διαNEOσις»: Πρώτον, η στεγαστική κρίση που ακούμε και ξανακούμε ότι είναι διεθνές πρόβλημα πλήττει θεαματικά περισσότερο τα ελληνικά νοικοκυριά απ’ τα νοικοκυριά σε οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης, κάτι που αποτυπώνεται ευκρινέστατα στην 118 σελίδων μελέτη.

ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΑΙ ΑΚΟΜΑ σημαντικότερο: Το ποσοστό των ατόμων στην Ελλάδα που ζουν σε νοικοκυριά με οφειλές σε λογαριασμούς στεγαστικών δανείων ή ενοικίων, κοινής ωφέλειας ή αγοράς με δόσεις, είναι τρομακτικά μεγαλύτερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Λένε επί λέξει οι μελετητές: «Το σχετικό ποσοστό διαμορφώθηκε το 2024 για την Ελλάδα στο 42,8% και για την Ε.Ε. στο 9,2%, αναδεικνύοντας την έντονη απόκλιση και υποδεικνύοντας τη χρόνια οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά». Τόσο καλά…