Στον αέρα η εμπορική συμφωνία της Βόρειας Αμερικής – Οι κινήσεις Trump και η απάντηση του Καναδά… Το μεγάλο παζάρι μόλις ξεκίνησε
Μπορεί ο Donald Trump να άναψε ξανά φωτιές στο μέτωπο του εμπορίου, αμφισβητώντας ευθέως το μέλλον της συμφωνίας CUSMA, όμως στην Οτάβα δεν δείχνουν διατεθειμένοι να ακολουθήσουν τον δρόμο της σύγκρουσης. Αντιθέτως, ο Καναδός πρωθυπουργός Mark Carney επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους, υπενθυμίζοντας ότι η δυσπιστία του Trump απέναντι στις πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες δεν αποτελεί κάτι καινούργιο.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου στη Σύνοδο της G7 στη Γαλλία προκάλεσαν αίσθηση, καθώς άφησε να εννοηθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να τα καταφέρουν καλύτερα χωρίς τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου της Βόρειας Αμερικής. Μάλιστα, δεν έκρυψε ότι θα προτιμούσε ακόμη και την κατάργησή της, επαναφέροντας στο προσκήνιο ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα στις οικονομικές σχέσεις των τριών χωρών.
Η συμφωνία που ο Trump ποτέ δεν αγάπησε
Ο Carney παραδέχθηκε δημοσίως αυτό που εδώ και χρόνια γνωρίζουν όλοι οι διαπραγματευτές της περιοχής, ότι δηλαδή ο Trump ουδέποτε υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της CUSMA.
Η συμφωνία, η οποία αντικατέστησε τη NAFTA κατά την πρώτη θητεία του Αμερικανού προέδρου, βρίσκεται φέτος μπροστά σε μια κρίσιμη διαδικασία αναθεώρησης. Παρότι Καναδάς και Μεξικό επιδιώκουν την ανανέωσή της για ακόμη 16 χρόνια, η Ουάσιγκτον φαίνεται να προτιμά μια πιο αργή και ελεγχόμενη διαδικασία, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεχών ετήσιων επανεξετάσεων.
Στην πραγματικότητα, πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις κρύβεται μια βαθύτερη στρατηγική του Λευκού Οίκου. Η κυβέρνηση Trump επιδιώκει να διατηρεί διαρκώς πίεση στους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας τις συμφωνίες ως εργαλείο διαπραγμάτευσης και όχι ως μόνιμο πλαίσιο σταθερότητας.
Παρά τις απειλές, η CUSMA δεν κινδυνεύει άμεσα. Χωρίς επίσημη καταγγελία, η συμφωνία παραμένει σε ισχύ και μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί για αρκετά χρόνια ακόμη. Ωστόσο, η αβεβαιότητα που δημιουργεί η αμερικανική στάση είναι αρκετή για να προκαλέσει νευρικότητα σε επιχειρήσεις, επενδυτές και βιομηχανίες που εξαρτώνται από την ελεύθερη διακίνηση αγαθών στη Βόρεια Αμερική.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες και οι αγρότες πιέζουν για σταθερότητα
Παρά την επιθετική ρητορική του Trump, σημαντικοί κλάδοι της αμερικανικής οικονομίας δεν συμμερίζονται την ίδια άποψη.
Η αυτοκινητοβιομηχανία, η αγροτική παραγωγή και μεγάλα βιομηχανικά λόμπι επιδιώκουν τη διατήρηση της συμφωνίας, καθώς η αλυσίδα παραγωγής τους είναι πλέον πλήρως ενσωματωμένη μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού.
Γι’ αυτό και αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι τελικές αποφάσεις ενδέχεται να είναι λιγότερο δραματικές από τις δημόσιες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου. Άλλωστε, ακόμη και ο ίδιος ο Trump έστειλε αντιφατικά μηνύματα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να εγκρίνει τελικά την ανανέωση της συμφωνίας.
Η κινεζική παράμετρος αλλάζει τις ισορροπίες
Πίσω από τη συζήτηση για την CUSMA κρύβεται ένα ακόμη μεγαλύτερο γεωοικονομικό παιχνίδι: η Κίνα.
Ο Καναδάς έχει ήδη προχωρήσει σε ειδική συμφωνία με το Πεκίνο για τις εισαγωγές ηλεκτρικών οχημάτων, επιτρέποντας την είσοδο περιορισμένου αριθμού κινεζικών EV με μειωμένους δασμούς. Η συμφωνία προκάλεσε αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον, καθώς οι ΗΠΑ διατηρούν δασμούς άνω του 100% στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Carney, ο Trump εμφανίστηκε θετικός απέναντι στη δομή της συμφωνίας, θεωρώντας ότι οι ποσοστώσεις προσφέρουν μεγαλύτερο έλεγχο από μια πλήρως ανοιχτή αγορά.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι το πραγματικό επίκεντρο των διαπραγματεύσεων δεν είναι μόνο το εμπόριο μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο η Βόρεια Αμερική θα αντιμετωπίσει την αυξανόμενη οικονομική και τεχνολογική επιρροή της Κίνας.
Το μεγάλο παζάρι μόλις ξεκινά
Οι επόμενοι μήνες αναμένονται κρίσιμοι. Η επίσημη αναθεώρηση της CUSMA ξεκινά τον Ιούλιο και ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη παρασκηνιακές διαβουλεύσεις ανάμεσα στις τρεις κυβερνήσεις.
Ο Carney εμφανίζεται αισιόδοξος ότι μπορεί να βρεθεί κοινό έδαφος, ενώ παράλληλα επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Trump σε ζητήματα όπως η ξυλεία, η αυτοκινητοβιομηχανία, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και η πράσινη μετάβαση.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει αναθεώρηση της συμφωνίας. Αυτό θεωρείται δεδομένο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Βόρεια Αμερική θα διατηρήσει το ενιαίο εμπορικό της μέτωπο ή αν ο Trump θα επιλέξει να μετατρέψει την CUSMA σε ακόμη ένα πεδίο οικονομικής αντιπαράθεσης.
Διαβάστε επίσης: Κρίσιμα ορυκτά: Καναδάς και G7 χτίζουν «τείχος» απέναντι στην κινεζική κυριαρχία
Τραμπ για CUSMA: «Δεν σκοπεύω να ανανεώσω τη συμφωνία» – Νέα επίθεση σε Καναδά και Μεξικό
Η Οτάβα ανοίγει τον φάκελο της CUSMA και ζητά παράταση έως το 2042
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ