Η G7 ανακοινώνει σχέδιο απεξάρτησης από την κινεζική κυριαρχία στα κρίσιμα ορυκτά, με επενδύσεις €64 δισ, νέες συμμαχίες και στόχους για σπάνιες γαίες, λίθιο και νικέλιο έως το 2030
Οι ηγέτες της G7 προχωρούν σε μια από τις πιο φιλόδοξες πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, βάζοντας στο επίκεντρο την ασφάλεια εφοδιασμού, τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και τη γεωπολιτική ανεξαρτησία. Στη διακήρυξη που υιοθετήθηκε στη σύνοδο κορυφής του 2026 στην Εβιάν της Γαλλίας, οι ισχυρότερες οικονομίες του κόσμου έστειλαν σαφές μήνυμα ότι επιδιώκουν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από έναν και μόνο προμηθευτή κρίσιμων ορυκτών, φωτογραφίζοντας ουσιαστικά την κυριαρχία της Κίνας στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας.
Η νέα στρατηγική δεν περιορίζεται σε πολιτικές διακηρύξεις. Συνοδεύεται από συγκεκριμένους στόχους, επενδυτικά σχέδια δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ και τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού συνεργασίας που θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την αγορά κρίσιμων ορυκτών, τις ελλείψεις και τις πιθανές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς τα κρίσιμα ορυκτά αποτελούν τη βάση για την ενεργειακή μετάβαση, την ηλεκτροκίνηση, την τεχνητή νοημοσύνη, τις αμυντικές βιομηχανίες και τις προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες.
Σπάνιες γαίες, λίθιο και νικέλιο στο επίκεντρο της γεωοικονομικής αντιπαράθεσης
Στο κείμενο της διακήρυξης, οι χώρες της G7 εκφράζουν έντονη ανησυχία για τη χρήση περιορισμών στις εξαγωγές, εμπορικών πιέσεων και άλλων πρακτικών που μπορούν να μετατρέψουν τις οικονομικές εξαρτήσεις σε γεωπολιτικό όπλο.
Οι ηγέτες των επτά μεγαλύτερων βιομηχανικών οικονομιών δεσμεύονται να δημιουργήσουν πιο ανθεκτικές και διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού, μειώνοντας δραστικά την εξάρτηση από προμηθευτές εκτός του μπλοκ και των συνεργαζόμενων χωρών.
Ο πιο φιλόδοξος στόχος αφορά τις σπάνιες γαίες και τους μόνιμους μαγνήτες, κρίσιμα υλικά για ηλεκτρικά οχήματα, ανεμογεννήτριες, αμυντικά συστήματα και ηλεκτρονικές συσκευές. Η G7 επιδιώκει μέχρι το 2030 να περιορίσει την εξάρτηση από έναν μοναδικό προμηθευτή σε ποσοστό μικρότερο του 60%, με τελικό στόχο το 50% το συντομότερο δυνατό.
Παράλληλα, οι αρμόδιοι υπουργοί καλούνται μέχρι το τέλος του έτους να καθορίσουν αντίστοιχους στόχους και για άλλα στρατηγικά ορυκτά, όπως το λίθιο, το κοβάλτιο, το νικέλιο και ο γραφίτης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης συντονισμό κρατικών και ιδιωτικών κεφαλαίων, κοινές προμήθειες, μηχανισμούς σταθεροποίησης τιμών, ακόμη και τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων ώστε να αποφεύγονται αιφνιδιασμοί στην αγορά.
Επενδύσεις 64 δισ. ευρώ και 195 νέα έργα στην αλυσίδα κρίσιμων ορυκτών
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν οι ηγέτες της G7, από τις αρχές του 2026 έχουν ήδη ανακοινωθεί 195 έργα που αφορούν την εξόρυξη, επεξεργασία, ανακύκλωση και βιομηχανική αξιοποίηση κρίσιμων ορυκτών.
Η συνολική αξία των επενδύσεων ανέρχεται σε περίπου 64 δισ. ευρώ, περιλαμβάνοντας συμμετοχές κεφαλαίου, συμβόλαια προμήθειας και χρηματοδοτήσεις βιομηχανικών μονάδων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη μονάδων επεξεργασίας και ανακύκλωσης, καθώς σήμερα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής μεταφέρεται σε περιορισμένο αριθμό χωρών για κατεργασία, δημιουργώντας κρίσιμες εξαρτήσεις.
Οι χώρες της G7 επιδιώκουν επίσης τη δημιουργία κοινών προτύπων ιχνηλασιμότητας για τα ορυκτά, ξεκινώντας πιλοτικά από το λίθιο και το νικέλιο. Στόχος είναι η πλήρης διαφάνεια ως προς την προέλευση των πρώτων υλών, η αντιμετώπιση παράνομων δικτύων διακίνησης και η διασφάλιση υψηλών περιβαλλοντικών και εργασιακών προτύπων.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται ο καθοριστικός ρόλος της κυκλικής οικονομίας, με τις χώρες της G7 να θέτουν ως προτεραιότητα την ανακύκλωση στρατηγικών μετάλλων, την επαναχρησιμοποίηση υλικών και την αξιοποίηση μεταλλευτικών αποβλήτων για την ανάκτηση πολύτιμων πόρων.
Ο Καναδάς στο επίκεντρο των νέων γεωοικονομικών συμμαχιών
Κομβικό ρόλο στη νέα στρατηγική διαδραματίζει ο Καναδάς, ο οποίος αξιοποιεί τον πλούτο των φυσικών του πόρων για να αναδειχθεί σε βασικό κόμβο των νέων αλυσίδων εφοδιασμού.
Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Mark Carney, ανακοίνωσε στη σύνοδο της Εβιάν τη σύναψη 13 νέων συνεργασιών με περισσότερες από οκτώ χώρες στο πλαίσιο της νέας Συμμαχίας Ανθεκτικότητας και Παραγωγής Κρίσιμων Ορυκτών.
Οι συμφωνίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από εξόρυξη σπάνιων γαιών και φωσφορικών αλάτων έως παραγωγή γραφίτη, επεξεργασία λιθίου και ανάπτυξη τεχνολογιών ανακύκλωσης.
Μεταξύ άλλων, καναδικές εταιρείες συνεργάζονται με επιχειρήσεις από τη Γερμανία, την Ιαπωνία, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία και την Ολλανδία για έργα που εκτιμάται ότι θα κινητοποιήσουν επενδύσεις άνω των 5 δισ. δολαρίων.
Παράλληλα, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Νότια Κορέα σχεδιάζουν συνεργασία με τον Καναδά για τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων κρίσιμων ορυκτών, ενισχύοντας περαιτέρω την ασφάλεια εφοδιασμού των βιομηχανιών τους.
Νέα εποχή για την παγκόσμια βιομηχανία πρώτων υλών
Η απόφαση της G7 σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη λογική της παγκοσμιοποιημένης προμήθειας πρώτων υλών σε ένα νέο μοντέλο γεωοικονομικής ασφάλειας. Οι κρίσιμες πρώτες ύλες αντιμετωπίζονται πλέον ως στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία αντίστοιχης σημασίας με την ενέργεια, την άμυνα και τις ψηφιακές υποδομές.
Η δημιουργία της νέας «Critical Minerals Resilience and Production Alliance» αποτυπώνει αυτή τη μετατόπιση. Ο νέος οργανισμός θα λειτουργεί ως πλατφόρμα συντονισμού επενδύσεων, παρακολούθησης αγορών, ανταλλαγής πληροφοριών και διαχείρισης πιθανών κρίσεων εφοδιασμού.
Καθώς η παγκόσμια ζήτηση για λίθιο, νικέλιο, κοβάλτιο, γραφίτη και σπάνιες γαίες αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς λόγω της ενεργειακής μετάβασης και της τεχνητής νοημοσύνης, η μάχη για τον έλεγχο των κρίσιμων ορυκτών αναδεικνύεται σε μία από τις σημαντικότερες γεωοικονομικές αναμετρήσεις της επόμενης δεκαετίας.
Διαβάστε επίσης: Μακρόν μετά τη G7: «Η Δύση ξαναβρίσκει τη φωνή της» – Μήνυμα ενότητας απέναντι στη Ρωσία
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ