Η καναδική κυβέρνηση ζητά 16ετή παράταση της εμπορικής συμφωνίας με ΗΠΑ και Μεξικό, όμως οι οικονομολόγοι προειδοποιούν για τους πραγματικούς κινδύνους στην οικονομία
Σε μια από τις σημαντικότερες εμπορικές διαπραγματεύσεις των τελευταίων ετών για τη Βόρεια Αμερική, η κυβέρνηση του Καναδά άνοιξε επισήμως τον φάκελο της ανανέωσης της συμφωνίας CUSMA, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει ένα σταθερό πλαίσιο εμπορίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Μεξικό για τα επόμενα 16 χρόνια.
Η κίνηση της Οτάβα δεν αποτελεί μια τυπική διπλωματική διαδικασία. Αντίθετα, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η καναδική οικονομία αναζητά επειγόντως ορατότητα και σταθερότητα, μετά από περισσότερο από έναν χρόνο εμπορικών εντάσεων με τις ΗΠΑ, που έχουν περιορίσει τις επενδύσεις, έχουν επιβαρύνει την επιχειρηματική εμπιστοσύνη και έχουν φρενάρει την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.
Με επιστολή προς την Ουάσιγκτον και την Πόλη του Μεξικού, ο υπουργός Διακυβερνητικών Υποθέσεων Ντόμινικ ΛεΜπλανκ εισηγήθηκε την ανανέωση της συμφωνίας έως το 2042. Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα: η τελική απόφαση βρίσκεται κυρίως στα χέρια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές εμφανίζονται να προκρίνουν ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο, το οποίο προβλέπει ετήσιες αξιολογήσεις της συμφωνίας για μια δεκαετία αντί μιας μακροχρόνιας ανανέωσης. Για τις αγορές και τις επιχειρήσεις, αυτό μεταφράζεται σε διαρκή αβεβαιότητα και περιορισμένη δυνατότητα μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.
Η μεγαλύτερη απειλή για τον Καναδά
Οι οικονομολόγοι συμφωνούν ότι το βασικό πρόβλημα για την καναδική οικονομία δεν είναι μόνο το ενδεχόμενο νέων εμπορικών περιορισμών, αλλά η παράταση της αβεβαιότητας που συνοδεύει τις διαπραγματεύσεις.
Η εμπορική αντιπαράθεση που ξεκίνησε το 2025 έχει ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στην ανάπτυξη. Οι επιχειρήσεις έχουν περιορίσει επενδυτικά σχέδια, η μεταποίηση κινείται πιο συγκρατημένα και οι εξαγωγικές εταιρείες αποφεύγουν να αναλάβουν νέες δεσμεύσεις μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο.
Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η διατήρηση της λεγόμενης ρήτρας συμμόρφωσης της CUSMA, μέσω της οποίας η συντριπτική πλειονότητα των καναδικών προϊόντων εισέρχεται στις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς δασμούς.
Περίπου το 80% έως 90% των καναδικών εξαγωγών προς την αμερικανική αγορά πληροί σήμερα τις προϋποθέσεις της συμφωνίας. Τυχόν κατάργηση ή αποδυνάμωση αυτού του καθεστώτος θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρό πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα των καναδικών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, το αλουμίνιο, ο χάλυβας, η ξυλεία και τα βιομηχανικά προϊόντα.
Στην πραγματικότητα, η συζήτηση για την CUSMA εξελίσσεται σε ένα ευρύτερο στοίχημα για το παραγωγικό μοντέλο της καναδικής οικονομίας. Όσο η συμφωνία παραμένει ανοιχτή σε επαναδιαπραγμάτευση, τόσο δυσκολότερο γίνεται για τις επιχειρήσεις να επενδύσουν με ορίζοντα δεκαετίας.
Νέα αναπτυξιακή στρατηγική ή παρατεταμένη εξάρτηση από τις ΗΠΑ;
Πέρα από τις διαπραγματεύσεις, αναπτύσσεται ήδη ένας νέος προβληματισμός στους οικονομικούς κύκλους του Καναδά: μήπως η χώρα πρέπει να εκμεταλλευθεί τη σημερινή κρίση για να διαφοροποιήσει το εμπορικό και επενδυτικό της μοντέλο;
Ένα μέρος των αναλυτών θεωρεί ότι ακόμη και αν η CUSMA ανανεωθεί, η εποχή της σχεδόν αποκλειστικής εξάρτησης από την αμερικανική αγορά έχει αρχίσει να φθίνει. Οι επενδύσεις του μέλλοντος ενδέχεται να κατευθυνθούν περισσότερο σε υποδομές που διευκολύνουν το εμπόριο με άλλες αγορές, από την Ευρώπη έως την Ασία, παρά στην παραδοσιακή βιομηχανική ολοκλήρωση με τις ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή, μια πλήρης ανανέωση της συμφωνίας για 16 χρόνια θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ισχυρό μήνυμα προς τις αγορές, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και δημιουργώντας προϋποθέσεις για ισχυρότερη ανάπτυξη από το 2027 και μετά.
Το βέβαιο είναι ότι οι επόμενοι μήνες θα καθορίσουν όχι μόνο την τύχη της σημαντικότερης εμπορικής συμφωνίας της Βόρειας Αμερικής, αλλά και την κατεύθυνση της καναδικής οικονομίας για την επόμενη δεκαετία. Για την Οτάβα, η ανανέωση της CUSMA δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική διαπραγμάτευση. Αποτελεί μάχη για την επενδυτική αξιοπιστία, την παραγωγικότητα και τη μελλοντική ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Διαβάστε επίης: Αβέβαιη η αναθεώρηση της CUSMA – Παραμένουν οι διαφωνίες Καναδά και ΗΠΑ
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ