Trump: «Η συμφωνία με το Ιράν υπογράφεται σήμερα» – Η Τεχεράνη κρατά αποστάσεις και αυξάνει το μυστήριο
Σε ένα εξαιρετικά ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, ο Donald Trump εμφανίζεται πεπεισμένος ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται ένα βήμα πριν από την επίσημη επικύρωση μιας συμφωνίας που θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, παρά την αισιοδοξία που εκπέμπει ο Αμερικανός πρόεδρος, η Τεχεράνη αποφεύγει να επιβεβαιώσει το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάζει η Ουάσιγκτον, διατηρώντας την αβεβαιότητα γύρω από τις πραγματικές εξελίξεις.
Μετά από μία εβδομάδα έντονων στρατιωτικών και διπλωματικών αναταράξεων, κατά την οποία οι επιθέσεις και οι απειλές μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών αναζωπύρωσαν τους φόβους για γενικευμένη αποσταθεροποίηση της περιοχής, οι δύο βασικοί αντίπαλοι φαίνεται να αναζητούν μια διέξοδο αποκλιμάκωσης.
Παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις περί σημαντικής προόδου, οι πληροφορίες που διαρρέουν από τις δύο πλευρές εξακολουθούν να παρουσιάζουν σοβαρές αποκλίσεις, γεγονός που ενισχύει το κλίμα αβεβαιότητας γύρω από το περιεχόμενο αλλά και τον χρόνο ολοκλήρωσης της συμφωνίας.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο των εξελίξεων
Ο Donald Trump επέλεξε να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τον πήχη των προσδοκιών, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία έχει ήδη προγραμματιστεί να υπογραφεί σήμερα. Μάλιστα συνέδεσε άμεσα την ολοκλήρωσή της με την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας το στρατηγικής σημασίας πέρασμα θα είναι ανοιχτό για όλα τα πλοία, ενώ παράλληλα υποστήριξε ότι η ιρανική ηγεσία δεν επιδιώκει πλέον την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οποιαδήποτε ένταση στην περιοχή επηρεάζει άμεσα τις τιμές του πετρελαίου, το παγκόσμιο εμπόριο και την οικονομική σταθερότητα.
Ωστόσο, από την άλλη πλευρά, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών αποφεύγει να υιοθετήσει το χρονοδιάγραμμα του Λευκού Οίκου. Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο IRNA, η Τεχεράνη αναγνωρίζει ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, αλλά τοποθετεί την πιθανή συμφωνία σε χρονικό ορίζοντα «των επόμενων ημερών» και όχι μέσα στις επόμενες ώρες.
Πακιστανική διαμεσολάβηση και σενάρια για ηλεκτρονική υπογραφή
Στο παρασκήνιο, το Πακιστάν φαίνεται να διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις προσπάθειες προσέγγισης μεταξύ των δύο πλευρών. Ο πρωθυπουργός της χώρας, Σεχμπάζ Σαρίφ, έκανε λόγο για επικείμενη οριστικοποίηση της συμφωνίας μέσα στο επόμενο 24ωρο.
Μάλιστα, αποκάλυψε ότι εξετάζεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής υπογραφής του κειμένου πριν ακολουθήσουν οι τεχνικές διαπραγματεύσεις που θα εξειδικεύσουν τους όρους εφαρμογής της συμφωνίας.
Οι δηλώσεις αυτές ενίσχυσαν τα σενάρια ότι έχει ήδη επιτευχθεί ένα βασικό πολιτικό πλαίσιο συνεννόησης και απομένουν οι τελικές λεπτομέρειες. Παρόλα αυτά, η έλλειψη επίσημης κοινής ανακοίνωσης αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων καθυστερήσεων ή ακόμη και ανατροπών.
Εσωτερικές αντιδράσεις στην Τεχεράνη
Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις προκαλούν τριγμούς και στο εσωτερικό του Ιράν. Οι πληροφορίες για πιθανές παραχωρήσεις της ιρανικής πλευράς φαίνεται ότι συναντούν αντιδράσεις από συντηρητικούς κύκλους που αντιμετωπίζουν με καχυποψία κάθε προσπάθεια προσέγγισης με τη Δύση.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ιρανικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν βίντεο από συγκέντρωση διαμαρτυρίας, όπου πολίτες και υποστηρικτές σκληρής γραμμής στρέφονταν κατά του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στις υπό διαμόρφωση διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Το στοιχείο αυτό αποκαλύπτει ότι ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία σε πολιτικό επίπεδο, η εφαρμογή της ενδέχεται να συναντήσει σημαντικές εσωτερικές αντιστάσεις στο ιρανικό κατεστημένο.
Στήριξη από τη Βρετανία στις πρωτοβουλίες Trump
Θετική στάση απέναντι στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης κράτησε και το Λονδίνο. Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Keir Starmer, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Donald Trump, εξέφρασε τη στήριξη της κυβέρνησής του στις διπλωματικές πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με την Ντάουνινγκ Στριτ, ο Starmer υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για διαρκή και βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή και όχι απλώς για μια προσωρινή παύση της έντασης.
Παράλληλα, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η πλήρης αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη σταθεροποίηση των διεθνών αγορών και τον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων που έχει προκαλέσει η κρίση.
Οι επόμενες ώρες θα κρίνουν πολλά
Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις από την Ουάσιγκτον, η πραγματικότητα παραμένει σύνθετη. Η απόσταση ανάμεσα στις δημόσιες ανακοινώσεις και στις πραγματικές διαπραγματεύσεις εξακολουθεί να είναι μεγάλη, ενώ η ιστορία των αμερικανοϊρανικών σχέσεων έχει δείξει επανειλημμένα ότι οι προσδοκίες συχνά διαψεύδονται την τελευταία στιγμή.
Οι επόμενες ώρες αναμένεται να αποδειχθούν καθοριστικές. Αν υπάρξει πράγματι συμφωνία, θα πρόκειται για μια εξέλιξη με βαθιές γεωπολιτικές, ενεργειακές και οικονομικές προεκτάσεις, ικανή να επηρεάσει όχι μόνο τη Μέση Ανατολή αλλά και ολόκληρη τη διεθνή σκηνή. Μέχρι τότε, το τοπίο παραμένει θολό και η αγορά, οι κυβερνήσεις και οι διεθνείς οργανισμοί παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις.
Διαβάστε επίσης: Συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Κοντά σε ιστορική εκεχειρία πριν τη Σύνοδο G7
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ