Στο επίκεντρο η συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού στις εθνικές εκλογές, η διευκόλυνση της έκδοσης ελληνικών εγγράφων, η απόκτηση ιθαγένειας και η πρόσβαση στο gov.gr
Σημαντικές αλλαγές για τη διευκόλυνση της καθημερινότητας των Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό, με έμφαση στην επιστολική ψήφο, την πολιτική εκπροσώπηση της Ομογένειας και τον εκσυγχρονισμό των διοικητικών υπηρεσιών, παρουσίασε ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου προς εκπροσώπους των ελληνοκαναδικών μέσων ενημέρωσης στο Τορόντο.
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της επίσκεψής του στον Καναδά, με αφορμή τη συμμετοχή του στο Delphi Economic Forum Toronto, και επικεντρώθηκε σε ζητήματα που απασχολούν διαχρονικά τους Έλληνες της Διασποράς.
Από τη συμμετοχή στις εθνικές εκλογές και τη δυνατότητα εκλογής εκπροσώπων από το εξωτερικό έως τις καθυστερήσεις στα προξενεία, την ελληνική ιθαγένεια, τις ληξιαρχικές πράξεις και την ψηφιακή εξυπηρέτηση, ο υπουργός περιέγραψε τις παρεμβάσεις που εξετάζονται για τη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού συστήματος εξυπηρέτησης των αποδήμων.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αναφορές του στην επιστολική ψήφο, η οποία, σύμφωνα με όσα ανέφερε, θα επιτρέψει στους εγγεγραμμένους Έλληνες εκλογείς του εξωτερικού να ψηφίζουν χωρίς να χρειάζεται να μετακινούνται σε εκλογικό τμήμα, καθώς και στα σχέδια για την πρόσβαση στο gov.gr ακόμη και από πολίτες που δεν διαθέτουν ΑΦΜ ή κωδικούς Taxisnet.
Επιστολική ψήφος για τους Έλληνες του εξωτερικού
Κεντρικό σημείο της συνέντευξης αποτέλεσε η επιστολική ψήφος, η οποία εγκρίθηκε από τη Βουλή τον Μάρτιο του 2026, σύμφωνα με το δημοσίευμα, και αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά τη συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Ο Θεόδωρος Λιβάνιος αναφέρθηκε στη δυνατότητα των εγγεγραμμένων εκλογέων να επιλέγουν μεταξύ της επιστολικής διαδικασίας και της αυτοπρόσωπης παρουσίας σε εκλογικό τμήμα, όπου αυτό θα έχει συγκροτηθεί.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους Έλληνες που κατοικούν σε μεγάλες αποστάσεις από τις ελληνικές προξενικές αρχές, όπως συμβαίνει σε πολλές περιοχές του Καναδά.
Οι αποστάσεις, το κόστος μετακίνησης και οι πρακτικές δυσκολίες συχνά λειτουργούν αποτρεπτικά για τη συμμετοχή στις εκλογές.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που μεταφέρει το δημοσίευμα, για τη συγκρότηση εκλογικού τμήματος απαιτείται ελάχιστος αριθμός 30 εκλογέων.
Επομένως, σε περιοχές όπου δεν συγκεντρώνεται ο απαιτούμενος αριθμός ψηφοφόρων, η επιστολική ψήφος αναμένεται να αποτελέσει ιδιαίτερα σημαντική εναλλακτική λύση.
Η διευκόλυνση της εκλογικής συμμετοχής δεν αφορά μόνο την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος. Συνδέεται άμεσα και με τη δυνατότητα των Ελλήνων του εξωτερικού να αποκτήσουν ισχυρότερη πολιτική παρουσία και να ενισχύσουν τη σύνδεσή τους με τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.
Ξεχωριστή εκλογική περιφέρεια Αποδήμων και εκπροσώπηση στη Βουλή
Στο ζήτημα της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης των Ελλήνων του Καναδά, ο υπουργός Εσωτερικών υπογράμμισε τη σημασία της συμμετοχής των αποδήμων στις εκλογικές διαδικασίες.
Όπως εξήγησε, η πρόταση για τη δημιουργία ξεχωριστής εκλογικής περιφέρειας Αποδήμων δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα.
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν κλείνει οριστικά. Η δυνατότητα περαιτέρω γεωγραφικής κατανομής των εδρών και η ενίσχυση της άμεσης εκπροσώπησης των Ελλήνων που ζουν εκτός συνόρων παραμένουν ζητήματα που μπορούν να εξεταστούν στο μέλλον.
Ο κ. Λιβάνιος συνέδεσε τις προοπτικές μιας τέτοιας αλλαγής με την πραγματική συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού στις εκλογές. Όσο περισσότεροι πολίτες αξιοποιούν το δικαίωμά τους να ψηφίζουν, τόσο ισχυρότερο γίνεται το επιχείρημα υπέρ της ενίσχυσης της πολιτικής εκπροσώπησης της Ομογένειας.
Για την ελληνική κοινότητα του Καναδά, η προοπτική αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για μια μεγάλη και οργανωμένη ομογενειακή κοινότητα, με ιστορικούς δεσμούς με την Ελλάδα και ενδιαφέρον για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα καταγωγής της.
Η επιστολική ψήφος μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για τη διεύρυνση της συμμετοχής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη ληφθεί οριστική απόφαση για τη δημιουργία χωριστών εκλογικών περιφερειών ή για συγκεκριμένο αριθμό εδρών που θα αντιστοιχούν στους αποδήμους.
Ελληνική ιθαγένεια: Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες του Καναδά
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε τις δυσκολίες που συναντούν οι Έλληνες του Καναδά όταν επιχειρούν να αποκτήσουν ή να τακτοποιήσουν την ελληνική τους ιθαγένεια, καθώς και όταν χρειάζεται να καταχωρίσουν ληξιαρχικά γεγονότα ή να εκδώσουν επίσημα ελληνικά έγγραφα.
Το ενδιαφέρον για την αναγνώριση της ελληνικής καταγωγής παραμένει αυξημένο, ιδιαίτερα μεταξύ πολιτών δεύτερης γενιάς, οι οποίοι επιθυμούν να κατοχυρώσουν τη νομική τους σχέση με την Ελλάδα και να διευθετήσουν εκκρεμότητες που αφορούν τη γέννηση, τον γάμο, τον θάνατο συγγενών ή την καταχώριση στοιχείων προηγούμενων γενεών.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι η αυξημένη ζήτηση έχει επιβαρύνει τις προξενικές υπηρεσίες. Οι καθυστερήσεις και η ανάγκη επανειλημμένων επισκέψεων δημιουργούν δυσκολίες για πολίτες που συχνά πρέπει να ταξιδεύουν μεγάλες αποστάσεις για να εξυπηρετηθούν.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι εξετάζονται τρόποι ενίσχυσης του προσωπικού, σε συνεργασία με το υπουργείο Εξωτερικών, αλλά και παρεμβάσεις για την απλούστευση των διαδικασιών.
Ο στόχος είναι να περιοριστεί ο χρόνος διεκπεραίωσης των υποθέσεων, να μειωθούν οι περιττές μετακινήσεις και να γίνει πιο σαφές από την αρχή ποια δικαιολογητικά απαιτούνται για κάθε περίπτωση.
Ηλεκτρονική υποβολή δικαιολογητικών για προκαταρκτικό έλεγχο
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που περιέγραψε ο κ. Λιβάνιος αφορά τη δυνατότητα ηλεκτρονικής αποστολής δικαιολογητικών για προκαταρκτικό έλεγχο από το Ειδικό Ληξιαρχείο.
Με τη διαδικασία αυτή, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν τα έγγραφά τους ηλεκτρονικά, ώστε να ελέγχεται εάν ο φάκελός τους είναι πλήρης και εάν τα δικαιολογητικά ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης.
Έτσι, θα μπορούν να ενημερώνονται εγκαίρως για τυχόν ελλείψεις, ανακρίβειες ή διορθώσεις που απαιτούνται, πριν προχωρήσουν στα επόμενα στάδια της διαδικασίας.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποσκοπεί στην αποφυγή μιας συνηθισμένης ταλαιπωρίας: να μεταβαίνει κάποιος στο προξενείο ή να αποστέλλει έναν πλήρη φάκελο και στη συνέχεια να διαπιστώνει ότι χρειάζονται πρόσθετα έγγραφα ή διορθώσεις.
Για τους Έλληνες του Καναδά, η δυνατότητα προκαταρκτικού ελέγχου από απόσταση θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τις μετακινήσεις, την αναμονή και την αβεβαιότητα γύρω από την πορεία μιας υπόθεσης.
Ωστόσο, η ηλεκτρονική υποβολή για προκαταρκτικό έλεγχο δεν πρέπει να συγχέεται με την πλήρη ηλεκτρονική ολοκλήρωση κάθε διοικητικής διαδικασίας. Πρόκειται για μια σχεδιαζόμενη διευκόλυνση, η οποία θα πρέπει να εξειδικευτεί ως προς τον τρόπο λειτουργίας και το εύρος των υποθέσεων που θα καλύπτει.
Περισσότερες αρμοδιότητες στα προξενεία για απλές ληξιαρχικές υποθέσεις
Παράλληλα με την ηλεκτρονική υποβολή δικαιολογητικών, ο υπουργός αναφέρθηκε στη διεύρυνση των δυνατοτήτων των προξενικών αρχών να διεκπεραιώνουν απλούστερες ληξιαρχικές υποθέσεις.
Η επιδίωξη είναι να μην απαιτείται η διαβίβαση κάθε υπόθεσης σε κεντρικές υπηρεσίες, όταν πρόκειται για διαδικασίες που μπορούν να ολοκληρωθούν από τις αρμόδιες προξενικές αρχές.
Με τον τρόπο αυτό, οι πιο σύνθετες περιπτώσεις θα μπορούν να εξετάζονται με μεγαλύτερη προσοχή από τις υπηρεσίες που διαθέτουν την απαιτούμενη αρμοδιότητα και εξειδίκευση.
Στις περιπτώσεις που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή περιλαμβάνονται η αναζήτηση στοιχείων ελληνικής καταγωγής προηγούμενων γενεών, καθώς και οι διαφορές στην αναγραφή ονομάτων και επωνύμων μεταξύ ελληνικών και ξένων εγγράφων.
Οι αποκλίσεις αυτές μπορεί να σχετίζονται με διαφορετικές μεταγραφές, με την προσαρμογή ονομάτων σε άλλη γλώσσα ή με ασυμφωνίες σε ληξιαρχικές καταχωρίσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διεκπεραίωση μπορεί να απαιτεί πρόσθετη τεκμηρίωση και έλεγχο.
Η προοπτική ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων των προξενείων αποσκοπεί, επομένως, στη διαμόρφωση ενός συστήματος που θα εξυπηρετεί ταχύτερα τις απλές υποθέσεις, χωρίς να υποβαθμίζει τον έλεγχο των πιο σύνθετων.
Πρόσβαση στο gov.gr για Έλληνες του εξωτερικού χωρίς ΑΦΜ και Taxisnet
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η αναφορά του υπουργού στην πρόσβαση των Ελλήνων του εξωτερικού στις ψηφιακές υπηρεσίες του ελληνικού Δημοσίου.
Πολλοί Έλληνες που κατοικούν μόνιμα στον Καναδά ή σε άλλες χώρες δεν διαθέτουν ελληνικό ΑΦΜ ή ενεργούς κωδικούς Taxisnet. Αυτό μπορεί να τους στερεί τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές υπηρεσίες, ακόμη και όταν χρειάζονται απλά πιστοποιητικά ή θέλουν να διεκπεραιώσουν μια διοικητική υπόθεση από απόσταση.
Ο κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι εξετάζεται η αξιοποίηση της εξ αποστάσεως ταυτοποίησης μέσω ελληνικού διαβατηρίου, ώστε οι πολίτες αυτοί να μπορούν να αποκτήσουν προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στις ψηφιακές υπηρεσίες του κράτους.
Η σχεδιαζόμενη δυνατότητα θα μπορούσε να επιτρέψει την ηλεκτρονική έκδοση πιστοποιητικών και την πραγματοποίηση άλλων διοικητικών ενεργειών, χωρίς να είναι πάντοτε απαραίτητη η μεσολάβηση υπαλλήλου προξενικής αρχής.
Πρακτικά, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες του εξωτερικού επικοινωνούν με τη δημόσια διοίκηση. Αντί να χρειάζεται να απευθύνονται σε διαφορετικές υπηρεσίες για κάθε έγγραφο, θα μπορούσαν να διεκπεραιώνουν περισσότερες υποθέσεις ηλεκτρονικά, από τον τόπο κατοικίας τους.
Ο υπουργός εξέφρασε την επιθυμία να ολοκληρωθεί η σχετική προετοιμασία μέσα στους επόμενους μήνες. Δεν ανακοίνωσε, ωστόσο, συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης της υπηρεσίας.
Επομένως, η πρόσβαση στο gov.gr μέσω εξ αποστάσεως ταυτοποίησης με ελληνικό διαβατήριο παρουσιάστηκε ως σχεδιαζόμενη δυνατότητα και όχι ως υπηρεσία που έχει ήδη τεθεί σε πλήρη λειτουργία.
Ανταλλαγή ληξιαρχικών δεδομένων μεταξύ Ελλάδας και Καναδά
Στη συνέντευξη τέθηκε επίσης το ζήτημα της ανταλλαγής ληξιαρχικών δεδομένων μεταξύ των αρμόδιων αρχών Ελλάδας και Καναδά.
Ο Θεόδωρος Λιβάνιος αναφέρθηκε στην προοπτική μελλοντικής διασύνδεσης πληροφοριακών συστημάτων, ώστε ορισμένα στοιχεία, όπως πιστοποιητικά γέννησης και θανάτου, να μπορούν να επαληθεύονται ηλεκτρονικά.
Μια τέτοια διασύνδεση θα μπορούσε να διευκολύνει σημαντικά τις διαδικασίες για πολίτες που χρειάζεται να καταχωρίσουν στην Ελλάδα γεγονότα τα οποία έχουν δηλωθεί στις καναδικές αρχές.
Σήμερα, η διαχείριση τέτοιων υποθέσεων μπορεί να απαιτεί την προσκόμιση εγγράφων, την επιβεβαίωση της γνησιότητάς τους και την τήρηση συγκεκριμένων διαδικασιών για την αποδοχή τους από τις ελληνικές υπηρεσίες.
Η ηλεκτρονική επαλήθευση θα μπορούσε να περιορίσει ορισμένα από αυτά τα βήματα και να συμβάλει στην ταχύτερη διεκπεραίωση των υποθέσεων.
Ο υπουργός διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η διασύνδεση των συστημάτων αποτελεί προοπτική που προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων κρατικών αρχών. Δεν πρόκειται για ήδη διαθέσιμη υπηρεσία ούτε έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Ενίσχυση της ενημέρωσης της Ομογένειας
Ένα ακόμη ζήτημα που τέθηκε από τους εκπροσώπους των ομογενειακών μέσων ενημέρωσης ήταν η ανάγκη συστηματικότερης ενημέρωσης των Ελλήνων του εξωτερικού για τις νέες υπηρεσίες, τις διοικητικές αλλαγές και τις μεταβολές στη νομοθεσία.
Η αποτελεσματική εφαρμογή μιας μεταρρύθμισης δεν εξαρτάται μόνο από τη δημιουργία της νέας υπηρεσίας, αλλά και από το κατά πόσο οι ενδιαφερόμενοι γνωρίζουν ότι μπορούν να την αξιοποιήσουν.
Για τους Έλληνες του Καναδά, οι οποίοι συχνά αναζητούν πληροφορίες για την ιθαγένεια, τις ληξιαρχικές πράξεις, τα πιστοποιητικά και τα εκλογικά τους δικαιώματα, η έγκαιρη και σαφής ενημέρωση μπορεί να περιορίσει την ταλαιπωρία και τα λάθη κατά την υποβολή των αιτήσεων.
Ο κ. Λιβάνιος αναγνώρισε την ανάγκη επανεξέτασης των τρόπων επικοινωνίας της ελληνικής Πολιτείας με τη Διασπορά, επισημαίνοντας τη σημασία των ομογενειακών μέσων ενημέρωσης.
Η αξιοποίηση των μέσων αυτών μπορεί να συμβάλει στη διάδοση αξιόπιστων πληροφοριών σχετικά με τις νέες δυνατότητες, τις απαιτούμενες διαδικασίες και τις προϋποθέσεις εξυπηρέτησης των αποδήμων.
Τι αλλάζει για τους Έλληνες του εξωτερικού – Οι βασικές εξαγγελίες
Από τις δηλώσεις του υπουργού Εσωτερικών προκύπτουν έξι βασικοί άξονες παρεμβάσεων:
1. Ευκολότερη συμμετοχή στις εθνικές εκλογές. Η επιστολική ψήφος αναμένεται να διευκολύνει τους εγγεγραμμένους εκλογείς που ζουν στο εξωτερικό και δεν μπορούν εύκολα να μετακινηθούν σε εκλογικό τμήμα.
2. Συνέχιση της συζήτησης για την πολιτική εκπροσώπηση. Η δημιουργία ξεχωριστής εκλογικής περιφέρειας Αποδήμων δεν προχώρησε, καθώς δεν εξασφαλίστηκε η απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η μελλοντική εξέλιξη του ζητήματος συνδέεται και με τη συμμετοχή των αποδήμων στις εκλογές.
3. Ηλεκτρονικός προκαταρκτικός έλεγχος δικαιολογητικών. Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να αποστέλλουν έγγραφα στο Ειδικό Ληξιαρχείο για να ενημερώνονται εγκαίρως για ελλείψεις ή αναγκαίες διορθώσεις.
4. Απλούστευση των ληξιαρχικών διαδικασιών. Εξετάζεται η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των προξενικών αρχών για την ταχύτερη διεκπεραίωση απλών υποθέσεων.
5. Πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες μέσω ελληνικού διαβατηρίου. Σχεδιάζεται η αξιοποίηση της εξ αποστάσεως ταυτοποίησης για Έλληνες του εξωτερικού που δεν διαθέτουν ΑΦΜ ή κωδικούς Taxisnet, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία εφαρμογής.
6. Μελλοντική ηλεκτρονική επαλήθευση ληξιαρχικών δεδομένων. Η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων Ελλάδας και Καναδά εξετάζεται ως προοπτική, υπό την προϋπόθεση συμφωνίας και συνεργασίας των αρμόδιων αρχών.
Το στοίχημα της εφαρμογής των αλλαγών
Η συνέντευξη του Θεόδωρου Λιβάνιου στο Τορόντο ανέδειξε την πρόθεση της ελληνικής Πολιτείας να διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών που ζουν μακριά από την Ελλάδα και να ενισχύσει τους δεσμούς τους με τη χώρα.
Η επιστολική ψήφος, η ψηφιακή πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες, η απλούστευση των ληξιαρχικών διαδικασιών και η καλύτερη οργάνωση της εξυπηρέτησης στα προξενεία αποτελούν παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να μειώσουν ουσιαστικά τη γραφειοκρατία για την Ομογένεια.
Παράλληλα, η συζήτηση για την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση των αποδήμων παραμένει ανοιχτή, ενώ η ενδεχόμενη διασύνδεση των ληξιαρχικών δεδομένων μεταξύ Ελλάδας και Καναδά προϋποθέτει περαιτέρω θεσμική και τεχνική προετοιμασία.
Για τους Έλληνες του Καναδά, το κρίσιμο ζητούμενο είναι πλέον η μετάβαση από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή. Η έγκαιρη ενεργοποίηση των νέων δυνατοτήτων, η επαρκής στελέχωση των προξενικών υπηρεσιών και η σαφής ενημέρωση των πολιτών θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το εάν οι εξαγγελίες θα μεταφραστούν σε ταχύτερη εξυπηρέτηση και λιγότερη ταλαιπωρία.
Η ουσιαστική σύνδεση της Διασποράς με την Ελλάδα δεν εξαντλείται στην αναγνώριση των δικαιωμάτων της. Προϋποθέτει ένα σύγχρονο και προσβάσιμο κράτος, το οποίο θα επιτρέπει στους Έλληνες του εξωτερικού να συμμετέχουν στις δημοκρατικές διαδικασίες και να διεκπεραιώνουν τις υποθέσεις τους με όσο το δυνατόν λιγότερα εμπόδια, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία κατοικούν.
Σημείωση: Οι ηλεκτρονικές διαδικασίες και η διασύνδεση των ληξιαρχικών συστημάτων παρουσιάζονται ως σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις, σύμφωνα με το παρεχόμενο δημοσίευμα. Δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία εφαρμογής τους.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ