Αποφεύγει να πάρει σαφή θέση για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, επιλέγοντας να παραπέμψει στην ανάγκη καλόπιστων διαπραγματεύσεων και διμερούς διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Η Ουάσιγκτον δεν σχολιάζει ευθέως τη νομιμότητα της συμφωνίας ούτε την απόφαση της λιβυκής Βουλής, παρά τις σοβαρές αντιδράσεις που προκαλεί η εξέλιξη στην Αθήνα.
Η στάση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την έγκριση, στις 20 Οκτωβρίου, του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η οποία εδρεύει στο ανατολικό τμήμα της χώρας.
Σε ερώτηση για την απόφαση, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν προχώρησε σε ρητή καταδίκη ή αποδοχή του μνημονίου. Αντίθετα, επέλεξε μια γενική διπλωματική τοποθέτηση, υπογραμμίζοντας τη σημασία της επίλυσης των θαλάσσιων διαφορών μέσω διαπραγματεύσεων.
«Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά η αμερικανική πλευρά.
Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών σημείωσε ότι η διευθέτηση των θαλάσσιων ζητημάτων μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες, προς όφελος ολόκληρης της περιοχής της Μεσογείου.
Οι ΗΠΑ παραπέμπουν σε διμερή διάλογο Αθήνας – Άγκυρας
Αναφερόμενο ειδικότερα στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και τις ενθάρρυνε να αντιμετωπίσουν τις διαφωνίες τους μέσω διμερών συνομιλιών.
«Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι αμφότερες σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Τις ενθαρρύνουμε να συζητήσουν σε διμερές επίπεδο για την αντιμετώπιση των όποιων διαφωνιών τους», αναφέρεται στην απάντηση.
Ωστόσο, η αμερικανική τοποθέτηση δεν απαντά στο βασικό ζήτημα που θέτει η Αθήνα: τη συμβατότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και τις επιπτώσεις του στα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Η Ουάσιγκτον δεν διατύπωσε συγκεκριμένη κρίση για τη νομιμότητα της συμφωνίας, ούτε σχολίασε ευθέως κατά πόσο η απόφαση της λιβυκής Βουλής μεταβάλλει τα δεδομένα γύρω από το μνημόνιο.
Διπλωματική προσεκτικότητα σε μια κρίσιμη συγκυρία
Η επιλογή των ΗΠΑ να επικεντρωθούν στον διάλογο, χωρίς να τοποθετηθούν ρητά επί της ουσίας της διαφοράς, αφήνει ανοιχτά τα ερωτήματα για τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στη νέα εξέλιξη.
Η αμερικανική κυβέρνηση δίνει έμφαση στην ανάγκη αποκλιμάκωσης και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, συνδέοντας την επίλυση των διαφορών με τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης και επενδύσεων. Την ίδια στιγμή, όμως, δεν υιοθετεί στην απάντησή της τη σαφή νομική θέση που έχει εκφράσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η ΕΕ, σε δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου στις 21 Οκτωβρίου, επανέλαβε ότι το μνημόνιο δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να επιφέρει έννομες συνέπειες για αυτά.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, απορρίπτει την απόφαση κύρωσης, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία αντίκειται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και θίγει δικαιώματα κρατών της περιοχής.
Το μήνυμα της Ουάσιγκτον είναι σαφές ως προς τη διπλωματική μέθοδο που προκρίνει: διάλογος και καλόπιστες διαπραγματεύσεις. Δεν αποτελεί, ωστόσο, ρητή τοποθέτηση υπέρ ή κατά της νομιμότητας του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, με την Ελλάδα να επιμένει στις νομικές της ενστάσεις και τις ΗΠΑ να καλούν Αθήνα και Άγκυρα να διαχειριστούν τις διαφορές τους σε διμερές επίπεδο.
Διαβάστε επίσης:
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ