Συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Κοντά σε ιστορική εκεχειρία πριν τη Σύνοδο G7

Πυρετώδεις είναι οι διπλωματικές διεργασίες για μια πιθανή συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, οι δύο πλευρές εμφανίζονται πιο κοντά από ποτέ σε ένα πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο ενδέχεται να υπογραφεί ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο στη Γενεύη, ενόψει της επερχόμενης Συνόδου Κορυφής της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας.

Ανώτεροι αξιωματούχοι που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας κάνουν λόγο για ένα προσχέδιο μνημονίου συναντίληψης (MoU), το οποίο δεν αποτελεί ακόμη τελική συμφωνία, αλλά αποτυπώνει σημαντική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, υπάρχουν διαρροές και από τις δύο πλευρές που δείχνουν σημεία σύγκλισης στο περιεχόμενο.

Τα βασικά σημεία της υπό διαμόρφωση συμφωνίας

Με βάση διπλωματικές πηγές, το πλαίσιο που συζητείται περιλαμβάνει:

• 60ήμερη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, με άμεση εφαρμογή από την υπογραφή.
• Επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ χωρίς περιορισμούς ή τέλη διέλευσης, με σταδιακή επιστροφή της κυκλοφορίας στα προπολεμικά επίπεδα μέσα σε 30 ημέρες.
• Σταδιακή άρση κυρώσεων και περιορισμών, συμπεριλαμβανομένου του αποκλεισμού ιρανικών λιμένων από τις ΗΠΑ.
• Δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα προχωρήσει στην απόκτηση πυρηνικών όπλων, καθώς και ρύθμιση του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
• Προβλέψεις για μηχανισμό παρακολούθησης της εφαρμογής της συμφωνίας.
• Πιθανή αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, αν και το συγκεκριμένο σημείο παραμένει υπό διαπραγμάτευση.

Αντικρουόμενες θέσεις και εκκρεμότητες

Παρά τη σύγκλιση, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα όπως το εύρος της άρσης των κυρώσεων, το καθεστώς των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό, αλλά και ο βαθμός εμπλοκής των ΗΠΑ σε προγράμματα ανοικοδόμησης της περιοχής.

Επιπλέον, σύμφωνα με διαρροές από ιρανικά μέσα, στο τραπέζι βρίσκεται ευρύτερο πλαίσιο συμφωνίας που περιλαμβάνει οικονομική στήριξη για την ανοικοδόμηση του Ιράν, καθώς και σταδιακή απόσυρση στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από τη χώρα.

Κρίσιμες επόμενες ημέρες

Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές, καθώς η πιθανή υπογραφή συμφωνίας πριν από τη Σύνοδο της G7 θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στη διεθνή σκηνή και να σηματοδοτήσει μια νέα φάση στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν.

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με την προσοχή να στρέφεται πλέον στη Γενεύη, όπου ενδέχεται να επισημοποιηθεί ένα από τα πιο σημαντικά διπλωματικά deals των τελευταίων ετών.