Την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού για την αντιμετώπιση περιπτώσεων «εργαλειοποίησης» της μετανάστευσης υπογραμμίζει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε άρθρο του στο Politico.
Στην παρέμβασή του, ο πρωθυπουργός επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ολοένα και συχνότερα αντιμέτωπη με οργανωμένες μεταναστευτικές πιέσεις, οι οποίες –όπως αναφέρει– χρησιμοποιούνται από κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες ως μέσο άσκησης πολιτικής πίεσης προς την Ευρώπη.
Κατά τον ίδιο, πρόκειται για μια μορφή υβριδικής απειλής που υπερβαίνει τα όρια μιας συνηθισμένης μεταναστευτικής κρίσης και απαιτεί διαφορετική θεσμική αντιμετώπιση.
Αναφορά στον Έβρο και τη Θέουτα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φέρνει ως παραδείγματα την κρίση στον Έβρο το 2020, όταν η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με μαζικές μεταναστευτικές ροές στα χερσαία σύνορά της, καθώς και τα πρόσφατα γεγονότα στη Θέουτα της Ισπανίας.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, οι δύο περιπτώσεις καταδεικνύουν ότι η μετανάστευση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο αποσταθεροποίησης και πολιτικής πίεσης, γεγονός που απαιτεί κοινή ευρωπαϊκή απάντηση.
Τα σημερινά εργαλεία δεν επαρκούν
Ο πρωθυπουργός αναγνωρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προχωρήσει σημαντικά με την υιοθέτηση του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Ωστόσο, υποστηρίζει ότι το ισχύον πλαίσιο έχει σχεδιαστεί κυρίως για τη διαχείριση συμβατικών μεταναστευτικών ροών και όχι για καταστάσεις στις οποίες οι μετακινήσεις πληθυσμών οργανώνονται ή ενθαρρύνονται με σκοπό την άσκηση πίεσης στα κράτη-μέλη.
Όπως σημειώνει, απαιτείται ένα ειδικό καθεστώς αντιμετώπισης έκτακτων περιστάσεων, το οποίο θα μπορεί να ενεργοποιείται όταν υπάρχουν αντικειμενικά στοιχεία ότι μια χώρα δέχεται συντονισμένη και εχθρική μεταναστευτική πίεση.
Πρόταση για προσωρινή αναστολή αιτήσεων ασύλου
Κεντρικό στοιχείο της πρότασης του Κυριάκου Μητσοτάκη αποτελεί η δυνατότητα των κρατών-μελών να αναστέλλουν προσωρινά την υποβολή αιτήσεων ασύλου από νεοαφιχθέντες, όταν διαπιστώνεται ότι βρίσκονται αντιμέτωπα με έκτακτη κατάσταση υβριδικής πίεσης.
Παράλληλα, προτείνει την επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία, καθώς και την ενίσχυση της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω αυξημένης επιχειρησιακής συνεργασίας.
Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και κοινή ευθύνη
Ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει ότι οποιοδήποτε νέο πλαίσιο δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε μέτρα ασφαλείας. Αντίθετα, θα πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τα κράτη πρώτης γραμμής.
Στο πλαίσιο αυτό, εισηγείται την παροχή οικονομικής ενίσχυσης, τεχνικής και επιχειρησιακής υποστήριξης, καθώς και τη δυνατότητα άμεσης κινητοποίησης ευρωπαϊκών μηχανισμών όταν ένα κράτος-μέλος αντιμετωπίζει οργανωμένη μεταναστευτική πίεση.
Η πολιτική διάσταση της πρότασης
Η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το μεταναστευτικό επανέρχεται δυναμικά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, μετά τις αυξημένες πιέσεις που καταγράφονται στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Με την πρότασή του, ο Έλληνας πρωθυπουργός επιδιώκει να ανοίξει τη συζήτηση για τη δημιουργία ενός μόνιμου ευρωπαϊκού μηχανισμού αντιμετώπισης υβριδικών απειλών που συνδέονται με τη μετανάστευση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών συνόρων αποτελεί προϋπόθεση τόσο για τη διατήρηση της ασφάλειας των κρατών-μελών όσο και για τη διαφύλαξη της συνοχής και της αξιοπιστίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε οργανωμένες πιέσεις.
Οι προτάσεις αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης στις επόμενες ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις, καθώς αρκετά κράτη-μέλη ζητούν πλέον ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων που υπερβαίνουν τα όρια της παραδοσιακής μεταναστευτικής πολιτικής.
Διαβάστε επίσης:
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ