Ο Θάνος Πλεύρης εξηγεί γιατί θεωρεί ότι η επανεκλογή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επιτάχυνε τη μεταστροφή της Ευρώπης προς μια αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, παρουσιάζει τις αλλαγές που φέρνουν οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες και το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, αναλύει τον σχεδιασμό για τα Return Hubs και την ενίσχυση των επιστροφών.
Συνέντευξη: Χάρης Παπουτσής
Η μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης αλλάζει με ταχύτητα, οι επιστροφές παράνομων μεταναστών βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών αποφάσεων, ενώ η Ελλάδα διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της νέας στρατηγικής για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την ίδια στιγμή, οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις ενισχύονται περαιτέρω, η συνεργασία Αθήνας και Ουάσιγκτον αποκτά νέα δυναμική στο μεταναστευτικό, ενώ η ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού αναδεικνύεται σε έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα για το πολιτικό μέλλον της χώρας.
Στη συνέντευξή του στο Greek Vision, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης εξηγεί γιατί θεωρεί ότι η επανεκλογή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επιτάχυνε τη μεταστροφή της Ευρώπης προς μια αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, παρουσιάζει τις αλλαγές που φέρνουν οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες και το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, αναλύει τον σχεδιασμό για τα Return Hubs και την ενίσχυση των επιστροφών, ενώ παρουσιάζει τα στοιχεία που, σύμφωνα με τον ίδιο, οδήγησαν στη μείωση των παράνομων μεταναστευτικών ροών προς την Ελλάδα.
Παράλληλα, αναφέρεται στη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της μετανάστευσης, στη σημασία της ενεργού συμμετοχής του παγκόσμιου Ελληνισμού μέσω της ψήφου των αποδήμων, αλλά και στις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις, σχολιάζοντας την παρουσία του Αλέξη Τσίπρα, τις παρεμβάσεις του Αντώνη Σαμαρά και τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση στη νέα πολιτική περίοδο.
Ακολουθεί η συνέντευξη:
Κύριε Υπουργέ, τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια σημαντική αλλαγή στη μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης. Πιστεύετε ότι η επανεκλογή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επιτάχυνε αυτή τη μεταστροφή;
«Είναι αλήθεια ότι η επανεκλογή του Προέδρου Τραμπ επιτάχυνε σημαντικά αυτή τη μεταστροφή. Δεν ήταν ασφαλώς η μοναδική αιτία, όμως λειτούργησε ως καταλύτης.
Για αρκετά χρόνια στην Ευρώπη κυριάρχησε μια ιδεολογική προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία η αυστηρή φύλαξη των συνόρων και οι αποτελεσματικές επιστροφές θεωρούνταν περίπου πολιτικά μη αποδεκτές. Σήμερα βλέπουμε ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις κινούνται πλέον προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.
Η Ελλάδα δεν άλλαξε πολιτική επειδή άλλαξε το διεθνές κλίμα. Αντιθέτως, η Ευρώπη έρχεται σήμερα πιο κοντά στις θέσεις που η χώρα μας φωνάζει με συνέπεια από το 2019.
Από την αρχή ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλούσε για ισχυρή προστασία των συνόρων, αποφασιστική αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, διάκριση ανάμεσα στον πραγματικό πρόσφυγα και στον παράνομο μετανάστη και ενίσχυση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Τότε αρκετοί μας επέκριναν. Σήμερα οι ίδιες αυτές πολιτικές αποτελούν την κυρίαρχη ευρωπαϊκή κατεύθυνση.
Τι άλλαξε; Πιστεύω ότι οι κοινωνίες της Ευρώπης απαίτησαν μεγαλύτερο ρεαλισμό. Οι πολίτες θέλουν κράτη που προστατεύουν τα σύνορά τους και εφαρμόζουν τους νόμους τους.
Η μεταναστευτική πολιτική δεν μπορεί να υπαγορεύεται από ιδεοληψίες ούτε από οργανώσεις που δεν λογοδοτούν στους πολίτες. Καθορίζεται από τις δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις, με γνώμονα την ασφάλεια, την κοινωνική συνοχή και το εθνικό συμφέρον».
Οι σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται σε ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο. Υπάρχουν περιθώρια ακόμη στενότερης συνεργασίας στο μεταναστευτικό;
«Ελλάδα και ΗΠΑ βρίσκονται πράγματι στο καλύτερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών και αυτό δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας και στον τομέα της μετανάστευσης. Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να συναντηθώ με την Πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, όπου επιβεβαιώσαμε την κοινή μας βούληση να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τη συνεργασία μας κάτι που κάναμε πράξη.
Πριν από λίγες ημέρες ολοκληρώθηκε στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου κοινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα με το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στελέχη των δύο χωρών αντάλλαξαν τεχνογνωσία, επιχειρησιακές πρακτικές και εμπειρίες σε ζητήματα ασύλου, επιστροφών, ασφάλειας και διαχείρισης μεταναστευτικών ροών. Τέτοιες δράσεις ενισχύουν ουσιαστικά τις δυνατότητες των υπηρεσιών μας και δημιουργούν σταθερές βάσεις για ακόμη στενότερη συνεργασία στο μέλλον».
Οι επιστροφές αποτελούν πλέον βασική προτεραιότητα της ελληνικής και της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Τι αλλάζει στην πράξη και ποιος είναι ο στόχος της κυβέρνησης;
«Η ενίσχυση των επιστροφών αποτελεί σταθερή προτεραιότητα της κυβέρνησης από την πρώτη στιγμή και πλέον συντάσσεται μαζί μας και η Ευρώπη. Με τον νέο κανονισμό επιστροφών σε συνδυασμό και με το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, στέλνουμε το μήνυμα ότι όποιος δεν δικαιούται άσυλο, πρέπει να φύγει, να επιστρέψει πίσω στη χώρα του η σε κάποια τρίτη ασφαλή χώρα.
Με το νομοσχέδιο που ψηφίσαμε τον περασμένο Σεπτέμβριο ενισχύσαμε σημαντικά το θεσμικό πλαίσιο των επιστροφών, επιταχύνοντας διαδικασίες και δημιουργώντας αποτελεσματικότερους μηχανισμούς εφαρμογής. Ήδη τα πρώτα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι αναγκαστικές και οι οικειοθελείς επιστροφές παρουσιάζουν μεσοσταθμική αύξηση της τάξης του 30%.
Στόχος μας είναι η Ελλάδα να διαθέτει ένα αξιόπιστο και λειτουργικό σύστημα, όπου όποιος δικαιούται άσυλο να προστατεύεται, αλλά όποιος δεν το δικαιούται να επιστρέφει στη χώρα προέλευσής του χωρίς καθυστερήσεις. Αυτή είναι μια πολιτική που υπηρετεί τη νομιμότητα, την κοινωνική συνοχή και την αξιοπιστία της χώρας».
Τα Return Hubs αποτελούν μια νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που συζητείται έντονα. Πώς θα λειτουργήσουν και γιατί θεωρείτε ότι είναι απαραίτητα;
«Η συζήτηση για τους κόμβους επιστροφής, τα λεγόμενα Return Hubs, βρίσκεται πλέον σε ιδιαίτερα προχωρημένο στάδιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο σχεδιασμός είναι μέσα στο 2026 να υπάρξουν οι απαραίτητες συμφωνίες με τρίτες χώρες, κυρίως στην Αφρική και την Ασία, ώστε από το 2027 να ξεκινήσει σταδιακά η λειτουργία τους.
Πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς. Δεν αφορούν ανθρώπους που δικαιούνται διεθνή προστασία ή έχουν λάβει άσυλο. Αφορούν αποκλειστικά πρόσωπα των οποίων η αίτηση έχει απορριφθεί οριστικά και δεν έχουν κανένα δικαίωμα να παραμένουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματικότητά του. Ο στόχος αρχικά είναι αυτές οι δομές να είναι κλειστές. Όμως σημασία έχει να λειτουργούν με αυστηρούς κανόνες, πραγματικό έλεγχο και σαφή στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιστροφής. Η Ευρώπη χρειάζεται έναν μηχανισμό που θα αποδεικνύει στην πράξη ότι η παράνομη παραμονή δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη κατάσταση».
Τι αλλάζει το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο στην Ελλάδα;
«Το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο αλλάζει κυρίως τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη της ΕΕ τοποθετούνται πλέον απέναντι στην παράνομη μετανάστευση. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα ενιαίο πλαίσιο κανόνων για όλα τα κράτη-μέλη, με μεγαλύτερη έμφαση στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, στις ταχύτερες διαδικασίες ασύλου και στις επιστροφές όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στήριξη, περισσότερα επιχειρησιακά εργαλεία και σαφέστερες διαδικασίες. Παράλληλα, επιβεβαιώνεται ότι η φύλαξη των εξωτερικών συνόρων αποτελεί ευρωπαϊκή ευθύνη και όχι αποκλειστικά υποχρέωση των κρατών πρώτης γραμμής.
Το Σύμφωνο από μόνο του δεν λύνει όλα τα προβλήματα. Αποτελεί όμως ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο ρεαλιστική ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, που συνδυάζει την προστασία όσων πραγματικά τη δικαιούνται με την αποτελεσματική αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης».
Η Ελλάδα καταγράφει αισθητή μείωση των μεταναστευτικών ροών. Σε ποιους παράγοντες αποδίδετε αυτό το αποτέλεσμα;
«Τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026 επιβεβαιώνουν ότι οι παράνομες μεταναστευτικές ροές προς την Ελλάδα παρουσιάζουν μείωση περίπου 20% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Πρόκειται για ένα αποτέλεσμα που δεν είναι τυχαίο.
Οφείλεται στη συστηματική φύλαξη των συνόρων, στη στενή συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα, στις επιχειρησιακές δράσεις των αρμόδιων αρχών, αλλά και στη σημαντική μείωση των ροών από τα τουρκικά παράλια προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Παράλληλα, η ενίσχυση των επιστροφών και η σαφής εφαρμογή της νομοθεσίας λειτουργούν αποτρεπτικά απέναντι στα κυκλώματα διακίνησης, τα οποία πλέον αντιλαμβάνονται ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί εύκολη πύλη εισόδου προς την Ευρώπη.
Φυσικά δεν εφησυχάζουμε, οι μεταναστευτικές πιέσεις μεταβάλλονται συνεχώς και απαιτούν διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα, πλέον υπάρχει ο διάδρομος της Κρήτης, όμως η στρατηγική μας παραμένει σταθερή. Ισχυρή φύλαξη των συνόρων, αποτελεσματικές επιστροφές και νόμιμες οδοί μετανάστευσης εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας».
Η κυβέρνηση απλοποίησε σημαντικά τη διαδικασία συμμετοχής των Ελλήνων του εξωτερικού στις εθνικές εκλογές. Πόσο σημαντική θεωρείτε την ψήφο των αποδήμων;
«Ο Ελληνισμός δεν περιορίζεται στα γεωγραφικά σύνορα της πατρίδας μας. Εκατομμύρια Έλληνες σε κάθε γωνιά του κόσμου διατηρούν ζωντανή τη γλώσσα, τις παραδόσεις, την ιστορία και την αγάπη τους για την Ελλάδα, ενώ αποτελούν πολύτιμους πρεσβευτές της χώρας μας στις κοινωνίες όπου ζουν και δημιουργούν.
Η κυβέρνηση προχώρησε στην απλοποίηση της διαδικασίας συμμετοχής των αποδήμων στις εθνικές εκλογές γιατί πιστεύουμε ότι κάθε Έλληνας πολίτης πρέπει να μπορεί να συμμετέχει ισότιμα στη δημοκρατική διαδικασία, ανεξάρτητα από το πού κατοικεί. Η ψήφος των αποδήμων δεν είναι μια τυπική εκλογική διαδικασία. Είναι ένας ουσιαστικός δεσμός ανάμεσα στη μητέρα πατρίδα και τον παγκόσμιο Ελληνισμό.
Θέλουμε οι Έλληνες του εξωτερικού να έχουν λόγο για το μέλλον της χώρας, να συμμετέχουν ενεργά στη δημόσια ζωή και να αισθάνονται ότι η Ελλάδα τους αγκαλιάζει και τους θεωρεί αναπόσπαστο κομμάτι της. Η δύναμη του Ελληνισμού ήταν πάντοτε η ενότητά του και αυτήν ακριβώς την ενότητα επιδιώκουμε να ενισχύσουμε».
Η δημόσια συζήτηση στρέφεται συχνά στις πιθανές πολιτικές κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα αλλά και στις παρεμβάσεις του Αντώνη Σαμαρά. Θεωρείτε ότι μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά το πολιτικό σκηνικό;
«Ο κ. Τσίπρας έχει ήδη κριθεί από τους Έλληνες πολίτες. Δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως κάτι νέο ένας πρώην πρωθυπουργός με συγκεκριμένη κυβερνητική διαδρομή. Η δημόσια παρουσία του ασφαλώς υπενθυμίζει μια περίοδο που συνδέθηκε με αυταπάτες, υπερφορολόγηση, θεσμική ένταση και επιλογές που κόστισαν στη χώρα. Από αυτή την άποψη, η επανεμφάνισή του ενδέχεται να λειτουργήσει ακόμη και συσπειρωτικά για τη Νέα Δημοκρατία.
Σε ό,τι αφορά τον Αντώνη Σαμαρά, έχω εκφράσει δημόσια τον σεβασμό και την εκτίμησή μου τόσο για την πολιτική του διαδρομή όσο και για τις αρχές που πρεσβεύει. Θεωρώ ότι κατά καιρούς η κριτική του προς τη Νέα Δημοκρατία υπήρξε αυστηρότερη από όσο θα έπρεπε, ενώ προσωπικά θα επιθυμούσα να εξαντληθούν όλα τα περιθώρια ώστε να αποτελεί μέρος της παράταξης. Αυτό όμως είναι ζήτημα που αφορά όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Σε κάθε περίπτωση, η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί να ασχολείται μόνο με τα πρόσωπα. Μετά από δύο κυβερνητικές θητείες είναι απολύτως φυσιολογικό να υπάρχει φθορά. Η απάντηση δεν βρίσκεται στη σύγκριση με το παρελθόν, αλλά στην παραγωγή έργου, στις μεταρρυθμίσεις, στην αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων των πολιτών και στη διαμόρφωση μιας πειστικής προοπτικής για την επόμενη ημέρα της χώρας».
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ