Γαλλία και Γερμανία ενισχύουν τη συνεργασία τους στην πυρηνική αποτροπή με κοινές ασκήσεις και νέο στρατηγικό σχεδιασμό, καθώς η Ευρώπη αναζητά μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία από τις ΗΠΑ
Μια από τις πιο ευαίσθητες αλλά και στρατηγικά κρίσιμες συζητήσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας περνά πλέον από τη θεωρία στην πράξη. Γαλλία και Γερμανία προχωρούν σε ουσιαστική εμβάθυνση της συνεργασίας τους στον τομέα της πυρηνικής αποτροπής, σε μια εξέλιξη που αντανακλά τη βαθιά ανησυχία της Ευρώπης για τη γεωπολιτική αστάθεια αλλά και τη σταδιακή απομάκρυνση από την απόλυτη στρατιωτική εξάρτηση από τις ΗΠΑ.
Παρότι το Βερολίνο επιχειρεί να κρατήσει χαμηλούς τόνους, το περιοδικό Der Spiegel αποκάλυψε ότι ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέστειλε στο Παρίσι τον σύμβουλο ασφαλείας του, Γκίντερ Ζάουτερ, προκειμένου να ξεκινήσει ένας πρώτος κύκλος διαβουλεύσεων γύρω από τη γαλλική πυρηνική ομπρέλα και τη δυνατότητα ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της αποτροπής.
Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο τη διμερή σχέση Παρισιού-Βερολίνου. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις συνομιλίες συμμετέχουν και άλλα ευρωπαϊκά κράτη που αναζητούν νέες εγγυήσεις ασφαλείας, σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αβεβαιότητα γύρω από τη στάση των ΗΠΑ και η επιστροφή της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης αλλάζουν ριζικά τις ευρωπαϊκές ισορροπίες.
Κοινές ασκήσεις και το νέο δόγμα της «προωθημένης αποτροπής»
Η ιδέα μιας ευρωπαϊκής συνεργασίας γύρω από τη γαλλική πυρηνική δύναμη δεν είναι καινούργια. Ο Εμανουέλ Μακρόν είχε ήδη από το 2020 καλέσει τους ευρωπαίους εταίρους να ξεκινήσουν διάλογο για την οικοδόμηση μιας ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτροπής, χωρίς όμως τότε να βρίσκει ανταπόκριση από το Βερολίνο.
Η εικόνα πλέον έχει αλλάξει δραστικά. Με κοινή δήλωση τον περασμένο Μάρτιο, Γαλλία και Γερμανία συμφώνησαν να συνεργαστούν στενά στον τομέα της στρατηγικής αποτροπής υπό τη γαλλική πυρηνική ασπίδα, δημιουργώντας μάλιστα ειδική ομάδα υψηλού επιπέδου για ζητήματα πυρηνικής πολιτικής, αντιπυραυλικής άμυνας και στρατιωτικού συντονισμού.
Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας σχεδιάζονται ήδη κοινές ασκήσεις, με τη Bundeswehr να αποκτά πρόσβαση στο συμβατικό σκέλος των γαλλικών πυρηνικών επιχειρήσεων και σε κρίσιμες γνώσεις γύρω από τη λειτουργία της γαλλικής αποτροπής.
Σύμφωνα με το Der Spiegel, η πρώτη συμμετοχή της Γερμανίας στις γαλλικές ασκήσεις «Operation Poker» αναμένεται μέσα στη χρονιά, πιθανότατα τον Σεπτέμβριο, αρχικά σε ρόλο παρατηρητή. Πρόκειται για ασκήσεις προσομοίωσης πυρηνικού αεροπορικού πλήγματος που οργανώνονται από τις στρατηγικές αεροπορικές δυνάμεις της Γαλλίας.
Σε επόμενο στάδιο, η γερμανική πλευρά θα μπορούσε να συμμετέχει σε αποστολές υποστήριξης, όπως συνοδεία μαχητικών ή εναέριος ανεφοδιασμός, χωρίς άμεση εμπλοκή στη διαχείριση πυρηνικών όπλων.
Η Ευρώπη αναζητά στρατηγική αυτονομία εν μέσω αβεβαιότητας
Η νέα αυτή δυναμική αντικατοπτρίζει κάτι πολύ βαθύτερο. Την προσπάθεια της Ευρώπης να οικοδομήσει μια πιο αυτόνομη αρχιτεκτονική ασφάλειας απέναντι σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα πιο ασταθής.
Εκτός από τη Γερμανία, ενδιαφέρον για στενότερη συνεργασία με τη γαλλική πυρηνική αποτροπή έχουν εκδηλώσει η Ελλάδα, το Βέλγιο, η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία, η Πολωνία, η Σουηδία και η Νορβηγία.
Μετά το Brexit, η Γαλλία παραμένει η μοναδική πυρηνική δύναμη εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα ως πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.
Σύμφωνα με το SIPRI, η Γαλλία διαθέτει περίπου 290 πυρηνικές κεφαλές, αποτελώντας την τέταρτη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη στον κόσμο μετά τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Ωστόσο, το Παρίσι διατηρεί τη λεγόμενη «στρατηγική ασάφεια» γύρω από το πυρηνικό του δόγμα. Ο τελικός έλεγχος της χρήσης πυρηνικών όπλων παραμένει αποκλειστικά στα χέρια του Γάλλου προέδρου, ενώ οι ευρωπαίοι εταίροι δεν θα έχουν λόγο στην τελική απόφαση ενεργοποίησης της αποτροπής.
Αυτό ακριβώς δημιουργεί και τις πρώτες επιφυλάξεις, κυρίως στο Βερολίνο, όπου αρκετοί πολιτικοί θεωρούν ότι η Ευρώπη χρειάζεται πιο συλλογικούς μηχανισμούς ασφαλείας.
Το μεγάλο ερώτημα, πάντως, αφορά το πολιτικό μέλλον της ίδιας της Γαλλίας. Η Μαρίν Λεπέν έχει ήδη δηλώσει ότι, εάν ο Εθνικός Συναγερμός αναλάβει την εξουσία το 2027, η χώρα θα αποχωρήσει από την ολοκληρωμένη στρατιωτική διοίκηση του ΝΑΤΟ, εξέλιξη που θα μπορούσε να αλλάξει εκ νέου ολόκληρη την ευρωπαϊκή εξίσωση ασφαλείας.
Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα κάτω από την πυρηνική ομπρέλα της Γαλλίας – Σήμερα οι ανακοινώσεις από Μακρόν
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ