Έκθεση της UN Watch βάζει στο στόχαστρο τον Γιώργο Κατρούγκαλο για χρηματοδότηση από την Κίνα, δημόσιες τοποθετήσεις υπέρ του Xi Jinping και επαφές με το Ιράν, προκαλώντας πολιτικές αντιδράσεις και ερωτήματα για τον ρόλο του στον ΟΗΕ
Σοβαρές πολιτικές και θεσμικές αντιδράσεις προκαλεί νέα έκθεση της UN Watch, η οποία στρέφει τα πυρά της κατά ειδικών εισηγητών και ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ, κάνοντας λόγο για ιδεολογική μεροληψία, σχέσεις με αυταρχικά καθεστώτα και σοβαρές συγκρούσεις συμφερόντων.
Στο επίκεντρο της πολυσέλιδης έρευνας με τίτλο «From Watchdogs to Ideologues» βρίσκεται ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Γιώργος Κατρούγκαλος, ο οποίος υπηρετεί σήμερα ως ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας του ΟΗΕ για μια «δημοκρατική και δίκαιη διεθνή τάξη».
Η έκθεση υποστηρίζει ότι το 2025 ο Έλληνας πολιτικός έλαβε χρηματοδότηση ύψους 100.000 δολαρίων από την Κίνα, γεγονός που -σύμφωνα με την UN Watch- εγείρει σοβαρά ζητήματα ανεξαρτησίας και θεσμικής ουδετερότητας.
Οι συντάκτες της έκθεσης συνδέουν τη χρηματοδότηση με δημόσιες τοποθετήσεις του κ. Κατρούγκαλου υπέρ του Xi Jinping και του κινεζικού μοντέλου διακυβέρνησης. Όπως αναφέρεται, ο πρώην υπουργός προώθησε βιβλίο του Κινέζου προέδρου, επαινώντας το «όραμα ανοικτότητας, ανάπτυξης και διαλόγου», ενώ χρησιμοποίησε εκφράσεις όπως «κοινό μέλλον της ανθρωπότητας», φρασεολογία που παραπέμπει ευθέως στη ρητορική της κινεζικής διπλωματίας.
Τα ερωτήματα για το ταξίδι στην Τεχεράνη
Η υπόθεση αποκτά ακόμα μεγαλύτερη γεωπολιτική διάσταση λόγω των αναφορών της έκθεσης σε ταξίδι του Γιώργου Κατρούγκαλου στο Ιράν τον Νοέμβριο του 2025.
Σύμφωνα με την UN Watch, ο Έλληνας εμπειρογνώμονας συναντήθηκε στην Τεχεράνη με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Kazem Gharibabadi, σε μια περίοδο ιδιαίτερα υψηλής έντασης στη Μέση Ανατολή.
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι κατά τη διάρκεια των επαφών υπήρξαν κοινές αναφορές περί «εγκλημάτων» του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, κάτι που -σύμφωνα με την έκθεση- ενισχύει τις κατηγορίες περί πολιτικής μεροληψίας και ιδεολογικής ταύτισης με καθεστώτα που βρίσκονται στο επίκεντρο διεθνών επικρίσεων.
Η UN Watch επισημαίνει ότι οι ειδικοί εισηγητές και ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ οφείλουν να λειτουργούν χωρίς εξαρτήσεις από κυβερνήσεις ή γεωπολιτικά μπλοκ, προκειμένου να διασφαλίζεται η αξιοπιστία του συστήματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων του διεθνούς οργανισμού.
Ο Γιώργος Κατρούγκαλος διαψεύδει
ΟΓιώργος Κατρούγκαλος διέψευσε σήμερα μιλώντας στον ΣΚΑΪ το δημοσίευμα που τον εμφάνιζε ανάμεσα σε άλλους απεσταλμένους και επιτετραμμένους από άλλες χώρες, να έχει πάρει 100.000 ευρώ από την Κίνα για να εξυμνήσει το βιβλίο του Σι Τζινπίνγκ.
Τοποθετούμενος αρχικά ο κ Κατρούγκαλος είπε ότι δεν του κάνει εντύπωση η εμπλοκή του σε ένα τέτοιο δημοσίευμα. «Ο ΟΗΕ ακριβώς επειδή αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε μια οικονομική κρίση, δέχεται διάφορες χώρες να καταθέσουν στο γραφείο του Ύπατου Αρμοστή για τα Δικαιώματα έκτακτες ενισχύσεις, οι οποίες προορίζονται για τα λειτουργικά κόστη συγκεκριμένων θέσεων ειδικών εισηγητών. Αυτά τα χρήματα δεν τα παίρνουν ποτέ στα χέρια τους οι ειδικοί εισηγητές.
Τα χρήματα αυτά, χρησιμοποιούνται για τα λειτουργικά κόστη της θέσης, για τους συνεργάτες. Τα χρήματα αυτά δεν τα παίρνει κανένας ειδικός εισηγητής στα χέρια του. Τα παίρνει απευθείας το γραφείο του Ύπατου Αρμοστή. Τα διαχειρίζεται αυτό. Δεν επιτρέπεται ο ειδικός εισηγητής, ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας, να πάρει ούτε ένα ευρώ. Είμαστε άμισθοι, δεν παίρνουμε ούτε ένα ευρώ», εξήγησε αρχικά.
«Το βιβλίο του Σι για την διακυβέρνηση της Κίνας, πράγματι παρουσιάστηκε στην Ελλάδα. Ήμασταν καλεσμένοι εγώ, ο κύριος Τραγάκης από τη Νέα Δημοκρατία, ο Πρύτανης του Πολυτεχνείου, και ο εκδότης Παπαζήσης, ο οποίος από τον εκδότη δεν θυμάμαι ποιος ακριβώς είχε έρθει. Γιατί ήταν ο συγκεκριμένος εκδοτικός οίκος. Ο πρόεδρος Σι έχει βγάλει μια σειρά από βιβλία που ονομάζονται «Η διακυβέρνηση της Κίνας». Αυτό το βιβλίο λοιπόν παρουσιάστηκε στην Ελλάδα, είναι εντελώς ασύνδετα και άσχετα τα γεγονότα. Ούτε ο κύριος Τραγάκης πήρε λεφτά για να πάει, ούτε εγώ πήρα λεφτά για να πάω» ξεκαθάρισε.
Ερωτηθείς γιατί η Κίνα έβαλε τα 100.000 ευρώ στο κοινό ταμείο του ΟΗΕ, απάντησε ότι «η Κίνα αυτή τη στιγμή θέλει να καλύψει το κενό που αφήνουν οι Αμερικανοί και να εμφανιστεί σαν μια δύναμη και νομίζω ότι πράγματι είναι μια τέτοια δύναμη που σταθεροποιεί το διεθνές σύστημα και ειδικά το οικοσύστημα. Αυτά τα χρήματα, για να το καταλάβουμε, να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις, χρησιμοποιούνται για τα έξοδα των γραφείων των Ηνωμένων Εθνών. Γιατί χρησιμοποιούνται; Είναι για τους συνεργάτες που καλύπτουν τη θέση».
Η έκθεση ανοίγει ευρύτερο μέτωπο για τον ΟΗΕ
Η έκθεση δεν περιορίζεται στον Γιώργο Κατρούγκαλο, αλλά επεκτείνεται συνολικά σε 13 ειδικούς εισηγητές του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, για τους οποίους διατυπώνονται κατηγορίες περί πολιτικοποίησης του θεσμού.
Μεταξύ άλλων, η UN Watch αναφέρεται στην Alena Douhan, για την οποία υποστηρίζει ότι έλαβε χρηματοδοτήσεις 1,3 εκατ. δολαρίων από Κίνα, Ρωσία και Κατάρ, ενώ καταγγέλλει ότι οι αποστολές της σε χώρες όπως η Τεχεράνη, η Δαμασκός και το Καράκας λειτούργησαν περισσότερο υπέρ των κυβερνήσεων παρά των θυμάτων παραβιάσεων.
Αντίστοιχα πυρά δέχονται και άλλοι εισηγητές, όπως ο Ben Saul, η Tlaleng Mofokeng, ο Michael Fakhri, η Irene Khan, η Reem Alsalem και ο Balakrishnan Rajagopal, με την έκθεση να κάνει λόγο για συστηματική επιλεκτικότητα απέναντι σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν και η Βενεζουέλα.
Η δημοσιοποίηση της έκθεσης αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύκλο αντιπαράθεσης γύρω από τη λειτουργία του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, αλλά και τον βαθμό πολιτικής ουδετερότητας των ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων του διεθνούς οργανισμού.
Διαβάστε επίσης: Νέα ελληνοτουρκική σύγκρουση στον ΟΗΕ: Η Άγκυρα επιμένει στα «Τουρκικά Στενά» και κατηγορεί την Αθήνα για «εσωτερική κατανάλωση»

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ