Θερμό κλίμα στην Κίνα για τον Τραμπ: «Μεγάλος ηγέτης» ο Σι, «υπέροχο μέλλον» για τις δύο υπερδυνάμεις
Σε μια περίοδο όπου ο πλανήτης κινείται πάνω σε γεωπολιτικές «τεκτονικές πλάκες», με ανοιχτά μέτωπα στην Ασία, πολέμους, οικονομικούς κραδασμούς και εμπορικές συγκρούσεις, η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο απέκτησε χαρακτήρα πολιτικού και στρατηγικού μηνύματος προς ολόκληρο τον κόσμο.
Ο αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε εντυπωσιακά θερμός απέναντι στον κινέζο ηγέτη, επιλέγοντας να επενδύσει σε προσωπικούς τόνους και πολιτικά ανοίγματα, σε μια προσπάθεια να δείξει ότι οι σχέσεις Ουάσιγκτον-Πεκίνου μπορούν να περάσουν σε νέα φάση, παρά τον σκληρό ανταγωνισμό που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις.
«Η σχέση ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ θα γίνει καλύτερη από ποτέ. Μαζί θα έχουμε υπέροχο μέλλον», δήλωσε ο Τραμπ μπροστά στις κάμερες, αποκαλώντας μάλιστα τον Σι Τζινπίνγκ «μεγάλο ηγέτη» και «φίλο», σε μια φράση με έντονο πολιτικό συμβολισμό.
Η εικόνα των δύο ηγετών να ανταλλάσσουν θερμή χειραψία στα σκαλιά του Μεγάλου Παλατιού του Λαού, στην «καρδιά» της πλατείας Τιενανμέν, υπό τους ήχους των εθνικών ύμνων και μπροστά σε στρατιωτικό άγημα, σχεδιάστηκε ξεκάθαρα ώστε να εκπέμψει μήνυμα σταθερότητας και ισχύος.
Το Πεκίνο επεδίωξε να προσφέρει στον Τραμπ μια υποδοχή υψηλού συμβολισμού, με έντονο τελετουργικό χαρακτήρα και εικόνες που θύμιζαν ψυχροπολεμική διπλωματία μεγάλων δυνάμεων. Ο αμερικανός πρόεδρος, γνωστός για την αδυναμία του στις μεγαλοπρεπείς εμφανίσεις και στη θεατρικότητα της πολιτικής, εμφανίστηκε εμφανώς ικανοποιημένος, κάνοντας συνεχώς νεύματα προς τον Σι και σχολιάζοντας αργότερα πως επρόκειτο για «τιμή που δεν έχει ξαναδεί ποτέ».
Το μήνυμα του Σι και η προειδοποίηση για «επικίνδυνη σύγκρουση»
Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ επέλεξε μια πιο στρατηγική και πολιτικά υπολογισμένη ρητορική. Ο κινέζος πρόεδρος προσπάθησε να εμφανιστεί ως ο ηγέτης της σταθερότητας σε έναν κόσμο που, όπως είπε χαρακτηριστικά, βρίσκεται σε «σταυροδρόμι».
Ο ισχυρός άνδρας της Κίνας ξεκαθάρισε ότι το Πεκίνο δεν επιθυμεί μετωπική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ταυτόχρονα έστειλε σαφές μήνυμα πως η Ουάσιγκτον θα πρέπει να διαχειριστεί με προσοχή τα ανοιχτά ζητήματα που δηλητηριάζουν τις σχέσεις των δύο χωρών, με κυριότερο αυτό της Ταϊβάν.
«Η συνεργασία ωφελεί και τα δύο μέρη, ενώ η σύγκρουση βλάπτει και τους δύο. Οφείλουμε να είμαστε εταίροι και όχι αντίπαλοι», τόνισε ο Σι, επιχειρώντας να παρουσιάσει ένα νέο μοντέλο σχέσεων ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.
Ωστόσο, πίσω από τους διπλωματικούς τόνους και τις φιλοφρονήσεις, το μήνυμα του Πεκίνου είχε και σαφείς προειδοποιήσεις. Ο Σι υπογράμμισε ότι ένας λανθασμένος χειρισμός μπορεί να οδηγήσει τις δύο χώρες ακόμη και σε επικίνδυνη ρήξη, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ανεξέλεγκτη κρίση με παγκόσμιες επιπτώσεις.
Η αναφορά του στην ανάγκη δημιουργίας «νέου μοντέλου σχέσεων μεγάλων δυνάμεων» δεν ήταν τυχαία. Η Κίνα επιδιώκει εδώ και χρόνια να αναγνωριστεί ως ισότιμος γεωπολιτικός πόλος απέναντι στις ΗΠΑ και να σπάσει οριστικά το αμερικανικό μοντέλο μονοπολικής κυριαρχίας.
Η γεωπολιτική σκακιέρα πίσω από τις δηλώσεις
Παρά το ιδιαίτερα θερμό κλίμα, η πραγματικότητα παραμένει εξαιρετικά σύνθετη. Οι σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας συνεχίζουν να δοκιμάζονται από τον εμπορικό ανταγωνισμό, την τεχνολογική κούρσα, τις στρατιωτικές ισορροπίες στον Ινδο-Ειρηνικό και την ένταση γύρω από την Ταϊβάν.
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Πεκίνο ως τον βασικό στρατηγικό της αντίπαλο για τις επόμενες δεκαετίες, ενώ η Κίνα επιχειρεί να διευρύνει την παγκόσμια επιρροή της μέσα από οικονομικές και γεωπολιτικές συμμαχίες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή Τραμπ να υιοθετήσει προσωπικούς και σχεδόν φιλικούς τόνους απέναντι στον Σι ερμηνεύεται από αναλυτές ως προσπάθεια επαναφοράς μιας πιο «συναλλακτικής» σχέσης με το Πεκίνο, μακριά από τη σκληρή ιδεολογική σύγκρουση που κυριάρχησε τα προηγούμενα χρόνια.
Ο αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε μάλιστα ότι οι δύο ηγέτες μπορούν να επιλύουν γρήγορα τις διαφορές τους μέσω απευθείας επικοινωνίας. «Θα σας τηλεφωνήσω και θα με καλέσετε», είπε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να αναδείξει το προσωπικό κανάλι επαφής που θεωρεί ότι διαθέτει με τον κινέζο πρόεδρο.
Το Πεκίνο, από την άλλη πλευρά, επιχείρησε να αξιοποιήσει τη σύνοδο για να εμφανιστεί ως δύναμη υπευθυνότητας και διεθνούς σταθερότητας, τη στιγμή που οι διεθνείς αγορές και οι γεωπολιτικοί παίκτες παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η συνάντηση Τραμπ-Σι δεν αποτέλεσε απλώς ένα ακόμη διπλωματικό τετ α τετ. Ήταν μια προσεκτικά σκηνοθετημένη επίδειξη πολιτικής ισχύος, με αποδέκτη όχι μόνο τις δύο κοινωνίες, αλλά ολόκληρο το διεθνές σύστημα που προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει ποια θα είναι η επόμενη ημέρα στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου.
Διαβάστε επίσης; Bloomberg: Εμπόριο, Ιράν και Ταϊβάν στο επίκεντρο της επίσκεψης Trump στο Πεκίνο
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ