Συνταγματική Αναθεώρηση: Ανοίγει ο δρόμος για μεγάλες αλλαγές σε υπουργούς, πανεπιστήμια και Δημόσιο
Η αντίστροφη μέτρηση για μία από τις σημαντικότερες θεσμικές διαδικασίες της κοινοβουλευτικής περιόδου αρχίζει σήμερα στη Βουλή, καθώς ανοίγει επίσημα ο κύκλος της Συνταγματικής Αναθεώρησης με βάση την πρόταση που κατέθεσαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας.
Η έναρξη της διαδικασίας σηματοδοτεί την εκκίνηση μιας μακράς πολιτικής και κοινοβουλευτικής διαδρομής, η οποία αναμένεται να καθορίσει κρίσιμες πτυχές της λειτουργίας του κράτους, της δημόσιας διοίκησης και των θεσμών για τα επόμενα χρόνια. Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα που έχουν προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, όπως η ποινική ευθύνη υπουργών, η ανώτατη εκπαίδευση, η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων και ο τρόπος εκλογής και η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Επιτροπή 42 μελών και δίμηνη προθεσμία για το πρώτο στάδιο
Το πρώτο θεσμικό βήμα πραγματοποιείται με την ανακοίνωση από τον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, της συγκρότησης της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος. Η επιτροπή θα αποτελείται από 42 βουλευτές και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα διαθέτει διακομματικό προεδρείο, ώστε να διασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή συμμετοχή των πολιτικών δυνάμεων στη συζήτηση.
Παράλληλα, η Ολομέλεια θα καθορίσει την προθεσμία εντός της οποίας η επιτροπή θα πρέπει να ολοκληρώσει το έργο της και να καταθέσει την τελική της έκθεση. Το χρονικό περιθώριο που προβλέπεται είναι δύο μήνες, διάστημα κατά το οποίο θα εξεταστούν αναλυτικά οι προτεινόμενες συνταγματικές αλλαγές και θα αποτυπωθούν οι θέσεις των κομμάτων.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να αναδείξει τη διαδικασία ως μία ευκαιρία εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου της χώρας, ενώ η αντιπολίτευση αναμένεται να δώσει ιδιαίτερο βάρος στις πολιτικές και συνταγματικές προεκτάσεις των προτεινόμενων παρεμβάσεων.
Τα άρθρα που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον
Ανάμεσα στις προτάσεις που ξεχωρίζουν βρίσκεται η αναθεώρηση του άρθρου 86 περί ποινικής ευθύνης υπουργών, με στόχο τη ριζική αλλαγή του υφιστάμενου πλαισίου που έχει αποτελέσει διαχρονικά αντικείμενο έντονης κριτικής από την κοινή γνώμη και τα πολιτικά κόμματα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η πρόταση για τροποποίηση του άρθρου 16, η οποία θα επιτρέψει τη λειτουργία φορέων ανώτατης εκπαίδευσης από Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου, ανοίγοντας μία από τις πιο διαχρονικές και ιδεολογικά φορτισμένες συζητήσεις της μεταπολιτευτικής περιόδου.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η καθιέρωση εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς και η συνταγματική κατοχύρωση της υποχρεωτικής αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, μία πρόταση που η κυβέρνηση συνδέει με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του κρατικού μηχανισμού.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αναμένεται να αποτελέσουν το βασικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης κατά τη διάρκεια της αναθεωρητικής διαδικασίας, καθώς αγγίζουν θεμελιώδεις πτυχές της δημόσιας ζωής και της λειτουργίας των θεσμών.
Πώς θα εξελιχθεί η αναθεωρητική διαδικασία
Μετά την ολοκλήρωση του έργου της Επιτροπής Αναθεώρησης, η έκθεση θα εισαχθεί στην Ολομέλεια της Βουλής, όπου θα διεξαχθεί η πρώτη ψηφοφορία επί των προτεινόμενων διατάξεων. Έναν μήνα αργότερα θα ακολουθήσει δεύτερη ψηφοφορία, μέσω της οποίας θα προσδιοριστούν οριστικά τα άρθρα που θα χαρακτηριστούν αναθεωρητέα.
Η τελική φάση θα μεταφερθεί στην επόμενη Βουλή, η οποία θα έχει την αρμοδιότητα να ολοκληρώσει τη διαδικασία μέσω της τρίτης και καταληκτικής ψηφοφορίας. Σύμφωνα με το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο, οι διατάξεις που θα συγκεντρώσουν στην παρούσα Βουλή πλειοψηφία 180 βουλευτών θα μπορούν να αναθεωρηθούν στην επόμενη με απλή πλειοψηφία. Αντίθετα, όσα άρθρα λάβουν μόνο την απόλυτη πλειοψηφία των 151 ψήφων, θα χρειαστούν τουλάχιστον 180 ψήφους στην επόμενη κοινοβουλευτική σύνθεση για να εγκριθούν.
Η διαδικασία που ξεκινά σήμερα δεν αφορά μόνο τεχνικές συνταγματικές αλλαγές. Αποτελεί μία ευρύτερη πολιτική αναμέτρηση για το μοντέλο διακυβέρνησης, τη λειτουργία των θεσμών και τις ισορροπίες που θα διαμορφώσουν το θεσμικό πλαίσιο της χώρας την επόμενη δεκαετία.
Διαβάστε επίσης: Μητσοτάκης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση: Αναγκαίες οι αλλαγές για μια χώρα που θέλει να κοιτάξει με αυτοπεποίθηση το μέλλον
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ