Η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου περνά πλέον στο στάδιο των αδειοδοτήσεων, μετά την επίσημη υποβολή αιτήματος από τη γαλλική εταιρεία Nexans προς το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για την έκδοση της απαραίτητης NAVTEX, με την έναρξη των εργασιών να εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί μετά τα τέλη Οκτωβρίου.
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις φαίνεται να έχουν διαδραματίσει οι διπλωματικές κινήσεις της Γαλλίας προς την Άγκυρα, με στόχο να αποφευχθούν νέες εντάσεις κατά τη διεξαγωγή των ερευνών.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν έχει επιτευχθεί κάποια συνεννόηση που να επιτρέπει την πρόοδο του έργου χωρίς αμφισβήτηση των ελληνικών θέσεων.
Τα επόμενα βήματα για την έκδοση NAVTEX
Το αίτημα της Nexans κατατέθηκε στην αρμόδια Διεύθυνση του υπουργείου Εξωτερικών, ενεργοποιώντας τη διαδικασία για τη χορήγηση άδειας διεξαγωγής των θαλάσσιων ερευνών.
Ο φάκελος θα εξεταστεί από τη Διυπουργική Επιτροπή Χορήγησης Αδειών Έρευνας Θαλασσών, η οποία θα υποβάλει την εισήγησή της στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την τελική απόφαση, το αίτημα θα διαβιβαστεί στην Υδρογραφική Υπηρεσία, προκειμένου να εκδοθεί η σχετική ναυτική αναγγελία. Σε αυτή θα προσδιορίζονται, μεταξύ άλλων, οι συντεταγμένες της διαδρομής που θα ακολουθήσει το ερευνητικό πλοίο.
Το γαλλικό πλοίο και η εξαίρεση από τις προβλεπόμενες διαδικασίες
Παράλληλα με την αδειοδότηση από το υπουργείο Εξωτερικών, έχει κατατεθεί στο Λιμενικό αίτημα εξαίρεσης για τη συμμετοχή του γαλλικής σημαίας πλοίου ABEILLE MARENGO στο έργο, καθώς δεν υπάρχουν αντίστοιχες δυνατότητες από διαθέσιμο πλοίο υπό ελληνική σημαία.
Το αίτημα υποβλήθηκε από τη Next Geosolution Europe SA, η οποία έχει αναλάβει το συγκεκριμένο αντικείμενο για λογαριασμό της αναδόχου Nexans SA. Οι εργασίες αφορούν προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες, με ωκεανογραφικές και βυθομετρικές μετρήσεις, από τη θαλάσσια περιοχή της Κορακιάς, στην Κρήτη, έως την Κύπρο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στο δημοσίευμα, δεν προβλέπεται επί του παρόντος αλλαγή στη διαδρομή των ερευνών ή στα δεδομένα στα οποία βασίστηκαν οι προηγούμενες αδειοδοτήσεις.
Οι εργασίες προβλέπεται να πραγματοποιηθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας παράτασης.
Η γαλλική διαμεσολάβηση και το δύσκολο διπλωματικό ισοζύγιο
Πριν από την κατάθεση του αιτήματος, το επιχειρησιακό σχήμα του έργου φέρεται να ήταν έτοιμο να προχωρήσει, αναμένοντας την έγκριση για την έναρξη της διαδικασίας έκδοσης NAVTEX.
Εκκρεμούσε, ωστόσο, η ολοκλήρωση των διπλωματικών επαφών που είχε αναλάβει η γαλλική πλευρά, με επιδίωξη να περιοριστεί ο κίνδυνος νέων τουρκικών αντιδράσεων.
Η Αθήνα, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν έχει σαφή εικόνα για το περιεχόμενο των συνομιλιών Παρισιού–Άγκυρας ούτε για το εάν έχει διαμορφωθεί ένας συμβιβασμός αποδεκτός από την τουρκική πλευρά, χωρίς να θίγονται οι ελληνικές θέσεις.
Το γεγονός ότι δόθηκε το πράσινο φως για την προώθηση των διαδικασιών εκτιμάται ότι αντανακλά την πεποίθηση της Γαλλίας πως υπάρχει περιθώριο να πραγματοποιηθούν οι έρευνες χωρίς νέα εμπλοκή. Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, μένει να επιβεβαιωθεί στην πράξη.
Το ζήτημα της «γνωστοποίησης» προς την Τουρκία
Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάστηκαν στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις ήταν ο τρόπος ενημέρωσης της Τουρκίας για το πρόγραμμα των ερευνών.
Σύμφωνα με ένα από τα σενάρια που είχαν συζητηθεί, η Ελλάδα θα λάμβανε το επίσημο αίτημα, ενώ η τουρκική πλευρά θα ενημερωνόταν για τις προγραμματισμένες εργασίες σε όλο το μήκος της διαδρομής του ερευνητικού πλοίου.
Η συγκεκριμένη επιλογή, ωστόσο, ενέχει διπλωματικούς κινδύνους. Εάν η ενημέρωση εκληφθεί από την Άγκυρα ως αίτημα για παροχή άδειας, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα υπέρ των τουρκικών διεκδικήσεων σε θαλάσσιες περιοχές που η Τουρκία θεωρεί ότι ανήκουν στην υφαλοκρηπίδα της.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα θα μπορούσε να απαντήσει με δική της ακυρωτική NAVTEX, επιμένοντας ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται βάσει της αναγγελίας του αρμόδιου σταθμού του Ηρακλείου και εντός των θαλάσσιων ζωνών που υπάγονται στην ελληνική δικαιοδοσία, σύμφωνα με τις ελληνικές θέσεις.
Το ευνοϊκό σενάριο προβλέπει ότι οι σχετικές αναγγελίες θα επιτρέψουν τη συνέχιση των ερευνών χωρίς επιχειρησιακά εμπόδια. Υπάρχει, όμως, και ο κίνδυνος η Τουρκία να εκδώσει δική της NAVTEX και να επιχειρήσει να επιβάλει στην πράξη τις διεκδικήσεις της, ακόμη και με την παρουσία πολεμικού πλοίου στην περιοχή.
Οι τουρκικές αντιδράσεις και η θέση της Αθήνας
Οι δημόσιες τοποθετήσεις από την τουρκική πλευρά δεν δείχνουν, προς το παρόν, αποκλιμάκωση. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις δηλώσεις του Μουσταφά Μπασκάρα, διευθυντή του Εθνικού Κέντρου Ερευνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του Πανεπιστημίου της Άγκυρας (DEHUKAM).
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι αποφάσεις για τον τόπο και τον τρόπο εκτέλεσης εργασιών στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές θα πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με την Τουρκία και ότι απαιτείται άδεια από την Άγκυρα για δραστηριότητες στην υφαλοκρηπίδα που η ίδια θεωρεί δική της.
Από την πλευρά της, η Αθήνα επιμένει ότι το επίσημο αίτημα για τη διεξαγωγή των ερευνών πρέπει να απευθύνεται αποκλειστικά στις ελληνικές αρχές, οι οποίες είναι αρμόδιες για τη σχετική αδειοδότηση και την έκδοση της NAVTEX.
Παράλληλα, έχει διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί διαδικασία κατά την οποία το ίδιο αίτημα θα υποβληθεί και σε τρίτη πλευρά.
Το κρίσιμο τεστ για την ηλεκτρική διασύνδεση
Η έναρξη της αδειοδοτικής διαδικασίας αποτελεί σημαντικό βήμα για την επανεκκίνηση των ερευνών, δεν συνιστά όμως από μόνη της εγγύηση ότι οι εργασίες θα εξελιχθούν χωρίς προβλήματα.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι γαλλικές διπλωματικές κινήσεις έχουν δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την αποφυγή νέας έντασης με την Τουρκία ή εάν η διαδικασία θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με ανταγωνιστικές ναυτικές αναγγελίες και αμφισβητήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση, όπου η ολοκλήρωση των τεχνικών και διοικητικών διαδικασιών θα πρέπει να συμβαδίσει με τη διαχείριση των διπλωματικών προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Διαβάστε επίσης:
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ