Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει σήμερα πρόβλημα επάρκειας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, οι τιμές ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Η αύξηση αυτή προκαλεί πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι σαφές: γιατί πληρώνουμε τόσο ακριβά την ενέργεια, ενώ δεν υπάρχει έλλειψη;
Η απάντηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η διεθνής αγορά ενέργειας. Οι τιμές που πληρώνει η Ελλάδα δεν καθορίζονται σε εθνικό επίπεδο, αλλά επηρεάζονται άμεσα από τις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Όταν οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνονται, όπως συμβαίνει σήμερα στη Μέση Ανατολή, οι αγορές αντιδρούν προεξοφλώντας κινδύνους. Αυτό οδηγεί σε άνοδο των τιμών, ακόμη και αν η φυσική ροή καυσίμων δεν έχει διακοπεί.
Ιδιαίτερα κρίσιμος παράγοντας είναι το φυσικό αέριο, το οποίο παραμένει βασικό καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Στο ευρωπαϊκό μοντέλο αγοράς, η τιμή του ρεύματος καθορίζεται από το ακριβότερο καύσιμο που συμμετέχει στην παραγωγή – και συχνά αυτό είναι το φυσικό αέριο.
Έτσι, ακόμη και αν ένα μέρος της ενέργειας παράγεται από φθηνότερες πηγές, η τελική τιμή «συμπαρασύρεται» προς τα πάνω.
Παράλληλα, η στροφή της Ευρώπης στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), αν και ενίσχυσε την ενεργειακή ασφάλεια, έχει αυξήσει το κόστος προμήθειας.
Το LNG είναι πιο ακριβό λόγω μεταφοράς και αποθήκευσης, ενώ η τιμή του εξαρτάται από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό, ιδιαίτερα με αγορές όπως η Ασία.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι φόροι, οι οποίοι αποτελούν μεγάλο μέρος της τελικής τιμής στα καύσιμα στην Ελλάδα.
Ειδικοί φόροι κατανάλωσης και ΦΠΑ διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις της χονδρικής.
Τέλος, η αύξηση του κόστους μεταφοράς και λειτουργίας σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα ενισχύει το φαινόμενο. Οι επιχειρήσεις μετακυλίουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο ακρίβειας.
Συμπερασματικά, η Ελλάδα μπορεί να έχει διασφαλίσει την ενεργειακή της επάρκεια, όμως παραμένει εκτεθειμένη στις διεθνείς τιμές και στη δομή της ευρωπαϊκής αγοράς.
Αυτό εξηγεί γιατί, ακόμη και χωρίς έλλειψη καυσίμων, η ενέργεια συνεχίζει να κοστίζει ακριβά.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ