Η Οτάβα επιδιώκει βαθύτερους δεσμούς με την Ευρώπη
Η CETA παραμένει σε προσωρινή εφαρμογή, με 10 κράτη-μέλη να μην έχουν ολοκληρώσει την επικύρωσή της
Να ολοκληρώσουν την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης–Καναδά κάλεσε τα δέκα κράτη-μέλη που δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την εθνική διαδικασία, μεταξύ των οποίων και την Ελλάδα, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Κάρνεϊ υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς θα πρέπει να εμβαθύνουν την οικονομική τους σχέση, σε μια περίοδο κατά την οποία η Οτάβα επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις εμπορικές της σχέσεις και να μειώσει την εξάρτησή της από την αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η έκκληση αφορά το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Κύπρο, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Πολωνία και τη Σλοβενία.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 17 από τα 27 κράτη-μέλη έχουν ολοκληρώσει τις εθνικές διαδικασίες επικύρωσης, ενώ στα υπόλοιπα δέκα η διαδικασία παραμένει ανοικτή.
Η CETA εφαρμόζεται ήδη, αλλά όχι πλήρως
Η Συνολική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία, γνωστή ως CETA, υπεγράφη το 2016 και εφαρμόζεται προσωρινά από τις 21 Σεπτεμβρίου 2017.
Η προσωρινή εφαρμογή σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της συμφωνίας βρίσκεται ήδη σε ισχύ, όμως για την πλήρη και οριστική εφαρμογή της απαιτείται η ολοκλήρωση των εθνικών –και σε ορισμένες περιπτώσεις περιφερειακών– διαδικασιών επικύρωσης στα κράτη-μέλη.
Η επίσημη βάση του Συμβουλίου της ΕΕ καταγράφει την Ελλάδα χωρίς ημερομηνία εθνικής επικύρωσης, όπως συμβαίνει και με τα υπόλοιπα εννέα κράτη που δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία.
Η CETA έχει ήδη καταργήσει ή μειώσει σημαντικά τους τελωνειακούς δασμούς. Κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 98% των δασμολογικών γραμμών καταργήθηκε από την έναρξη της προσωρινής εφαρμογής και έως το 2024 είχε καταργηθεί συνολικά το 99% των δασμολογικών γραμμών.
Γιατί ο Καναδάς στρέφεται περισσότερο προς την Ευρώπη
Η παρέμβαση του Κάρνεϊ εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της καναδικής κυβέρνησης να διευρύνει τις διεθνείς οικονομικές της σχέσεις.
Ο Καναδός πρωθυπουργός έχει θέσει ως στόχο τον διπλασιασμό του εμπορίου του Καναδά εκτός της αμερικανικής αγοράς μέσα στην επόμενη δεκαετία. Παράλληλα, η κυβέρνησή του επιδιώκει βαθύτερη συνεργασία με την Ευρώπη σε τομείς όπως το εμπόριο, η άμυνα και η ψηφιακή ασφάλεια.
Η συγκυρία συνδέεται με την ένταση στις εμπορικές σχέσεις Καναδά–ΗΠΑ. Το Reuters σημειώνει ότι οι επανειλημμένες εμπορικές εντάσεις με την Ουάσιγκτον έχουν ενισχύσει την προσπάθεια της Οτάβα να αναζητήσει νέες διεθνείς συνεργασίες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ήδη σημαντικό εμπορικό εταίρο του Καναδά. Σύμφωνα με στοιχεία της καναδικής κυβέρνησης, το 2024 οι καναδικές εξαγωγές αγαθών προς την ΕΕ ανήλθαν σε περίπου 34,7 δισ. καναδικά δολάρια, ενώ οι εισαγωγές από την ΕΕ έφθασαν τα 73,9 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, η καναδική κυβέρνηση αναφέρει ότι το διμερές εμπόριο αγαθών με την ΕΕ έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 65% από την προσωρινή εφαρμογή της CETA το 2017.
Τι σημαίνει η CETA για τα ελληνικά προϊόντα
Για την Ελλάδα, η CETA έχει ιδιαίτερη σημασία κυρίως στο επίπεδο της πρόσβασης των ελληνικών επιχειρήσεων στην καναδική αγορά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι η συμφωνία έχει καταργήσει ή μειώσει τους δασμούς για μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών προϊόντων και έχει απλοποιήσει διαδικασίες που αφορούν τις εμπορικές συναλλαγές.
Στον αγροδιατροφικό τομέα, σχεδόν το 92% των ευρωπαϊκών αγροτικών και διατροφικών προϊόντων μπορεί να εξάγεται στον Καναδά χωρίς δασμούς, ενώ η συμφωνία δημιουργεί ευνοϊκότερο πλαίσιο για προϊόντα όπως κρασιά, οινοπνευματώδη, φρούτα, λαχανικά, τυριά και άλλα παραδοσιακά ευρωπαϊκά προϊόντα.
Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα έχει και το καθεστώς προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η CETA προστατεύει ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις στην καναδική αγορά.
Η προστασία αυτή αφορά ευρύτερα τις ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ειδική πρόβλεψη αποκλειστικά για τη φέτα. Η φέτα αποτελεί, ωστόσο, χαρακτηριστικό παράδειγμα ελληνικού προϊόντος με προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη.
Η ελληνοκαναδική σχέση
Η οικονομική διάσταση της σχέσης Ελλάδας–Καναδά δεν περιορίζεται στην CETA. Η ελληνική επιχειρηματική παρουσία στον Καναδά, η ελληνική διασπορά και οι υφιστάμενες εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις αποτελούν επιπλέον παράγοντες που μπορούν να διευκολύνουν την ανάπτυξη διμερών οικονομικών δεσμών.
Η CETA λειτουργεί σε αυτό το πλαίσιο ως κοινό ευρωπαϊκό εμπορικό πλαίσιο και όχι ως διμερής εμπορική συμφωνία Ελλάδας–Καναδά. Τα οφέλη για τις ελληνικές επιχειρήσεις προκύπτουν από την πρόσβαση που παρέχει η συμφωνία στην καναδική αγορά ως μέρος της ενιαίας ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, οι δυνατότητες αφορούν ιδιαίτερα τις εξαγωγές προϊόντων, τα τρόφιμα και ποτά, αλλά και τις υπηρεσίες. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι η CETA βελτιώνει και διασφαλίζει την πρόσβαση ευρωπαϊκών εταιρειών στην καναδική αγορά υπηρεσιών.
Πέρα από το εμπόριο
Η προσπάθεια του Καναδά να ενισχύσει τις σχέσεις του με την Ευρώπη δεν περιορίζεται στην CETA.
Σύμφωνα με το Reuters, η Οτάβα και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν βαθύτερη συνεργασία σε τομείς όπως η άμυνα, η ψηφιακή ασφάλεια και το εμπόριο. Ο Κάρνεϊ έχει επίσης μιλήσει για μια «μοναδική συμμαχία» μεταξύ Καναδά και Ευρώπης, ενώ πιο αναλυτικές συζητήσεις αναμένονται στη σύνοδο Καναδά–ΕΕ που έχει προγραμματιστεί για το Μόντρεαλ στα τέλη Οκτωβρίου.
Η ευρωπαϊκή πλευρά έχει ήδη επιβεβαιώσει τη σημασία της οικονομικής σχέσης. Στη σύνοδο ΕΕ–Καναδά του Ιουνίου 2025, οι δύο πλευρές δεσμεύθηκαν να συνεχίσουν την ανάπτυξη των εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων και να εργαστούν για την πλήρη επικύρωση και εφαρμογή της CETA. Το Συμβούλιο της ΕΕ ανέφερε τότε ότι το εμπόριο αγαθών ΕΕ–Καναδά είχε αυξηθεί κατά 65% μεταξύ 2016 και 2024, φτάνοντας τα 75,6 δισ. ευρώ το 2024.
Η ελληνική εκκρεμότητα
Η Ελλάδα βρίσκεται, επομένως, ανάμεσα στα δέκα κράτη-μέλη που δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την εθνική διαδικασία επικύρωσης της CETA.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η συμφωνία δεν εφαρμόζεται στην Ελλάδα. Το μεγαλύτερο μέρος των εμπορικών της διατάξεων εφαρμόζεται ήδη προσωρινά από το 2017.
Η πρόσφατη παρέμβαση του Μαρκ Κάρνεϊ επαναφέρει το ζήτημα στο πολιτικό προσκήνιο, καθώς η καναδική κυβέρνηση επιδιώκει στενότερους δεσμούς με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων στο διεθνές εμπόριο.
Για την Αθήνα, το ζήτημα συνδέεται τόσο με την εκκρεμότητα της εθνικής επικύρωσης όσο και με την ευρύτερη πορεία των οικονομικών σχέσεων Ελλάδας–Καναδά.
Η εξέλιξη της διαδικασίας στην Ελλάδα θα πρέπει να εξεταστεί παράλληλα με τα οφέλη, τις δεσμεύσεις και τις επιμέρους προβλέψεις της συμφωνίας, καθώς και με τις θέσεις που έχουν διατυπωθεί από τους εμπλεκόμενους οικονομικούς και παραγωγικούς φορείς.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ