Ιός του Δυτικού Νείλου: Γιατί η Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο

Σε αυξημένη επιτήρηση βρίσκεται η χώρα λόγω της κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου, με την Αττική να βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής εικόνας.

Οι υψηλές θερμοκρασίες, οι βροχοπτώσεις και η υγρασία δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη των κουνουπιών, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι η μετάδοση θα συνεχιστεί και τις πρώτες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία και κατά τη φετινή περίοδο μετάδοσης, καθώς τα κρούσματα που έχουν καταγραφεί στη χώρα ανέρχονται ήδη σε 157, ενώ έχουν καταγραφεί και 13 θάνατοι, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο ΕΟΔΥ.

Η παρουσία του ιού προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην Αττική, όπου οι καιρικές συνθήκες φαίνεται να έχουν συμβάλει στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που ευνοεί την ανάπτυξη των κουνουπιών και, κατ’ επέκταση, τη μετάδοση του ιού.

Τι λέει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ για την κατάσταση

Καθησυχαστικός ως προς τη συνολική εικόνα εμφανίζεται ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Πνευμονολογίας Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, επισημαίνοντας ότι η φετινή εικόνα δεν είναι πρωτοφανής.

Όπως αναφέρει, το 2018 η Ελλάδα είχε καταγράψει περισσότερα κρούσματα σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια, ενώ παράλληλα σημειώνει ότι οι δράσεις καταπολέμησης των κουνουπιών έχουν ενισχυθεί.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ψεκασμοί κατά των κουνουπιών από τις Περιφέρειες έχουν αυξηθεί φέτος κατά περίπου 30% σε σχέση με πέρυσι.

Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ εκτιμά, ωστόσο, ότι η κυκλοφορία του ιού δεν αναμένεται να σταματήσει άμεσα και ότι το πρόβλημα θα συνεχιστεί τουλάχιστον κατά τις πρώτες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου.

Ποιος είναι ο ρόλος του ΕΟΔΥ και ποιος έχει την ευθύνη των ψεκασμών

Ο ΕΟΔΥ έχει την ευθύνη για την επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου και την καταγραφή των κρουσμάτων που διαγιγνώσκονται σε ολόκληρη τη χώρα.

Όταν εντοπίζεται κρούσμα, ο Οργανισμός ενημερώνει τους αρμόδιους δήμους για τον τόπο διαμονής του ασθενούς, ώστε να πραγματοποιούνται, όπου απαιτείται, στοχευμένες επαναληπτικές παρεμβάσεις.

Παράλληλα, ενημερώνονται και οι Περιφέρειες, σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο.

Η ευθύνη για τους ψεκασμούς κατά των κουνουπιών ανήκει στους δήμους και τις Περιφέρειες, οι οποίοι καλούνται να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα μέτρα με βάση τα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα.

Γιατί η Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο

Ένας από τους βασικούς παράγοντες που φαίνεται να έχουν συμβάλει στη φετινή εικόνα είναι οι καιρικές συνθήκες.

Όπως εξηγεί ο καθηγητής Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, η Αττική είχε έναν πολύ ζεστό χειμώνα, ενώ η άνοιξη χαρακτηρίστηκε από υγρασία και αρκετές βροχές.

Ο συνδυασμός αυτός μπορεί να δημιουργήσει ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη και αναπαραγωγή των κουνουπιών.

Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν μικρές ποσότητες νερού παραμένουν στάσιμες σε αυλές, μπαλκόνια, κήπους, δοχεία, πιατάκια γλαστρών, υδρορροές ή άλλα σημεία.

Επομένως, η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν αφορά μόνο τους δημόσιους χώρους. Απαιτείται παράλληλη κινητοποίηση και στους ιδιωτικούς χώρους.

Οι ψεκασμοί και η ευθύνη των πολιτών

Ο προληπτικός ψεκασμός σε δημόσιους χώρους αποτελεί βασικό εργαλείο για τον περιορισμό των πληθυσμών των κουνουπιών.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΔΥ, σημαντικό ρόλο έχουν και οι ίδιοι οι πολίτες.

Η φροντίδα των ιδιωτικών χώρων, η απομάκρυνση στάσιμων νερών και, όπου απαιτείται, η χρήση επαγγελματικών υπηρεσιών καταπολέμησης κουνουπιών μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των εστιών αναπαραγωγής.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε:

• πιατάκια κάτω από γλάστρες,
• κουβάδες και δοχεία που συγκρατούν νερό,
• υδρορροές,
• φρεάτια,
• δεξαμενές,
• ακάλυπτους χώρους,
• πισίνες που δεν συντηρούνται σωστά,
• οποιοδήποτε σημείο μπορεί να συγκρατήσει στάσιμο νερό.

Ακόμη και μικρές ποσότητες νερού μπορούν, υπό κατάλληλες συνθήκες, να λειτουργήσουν ως εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών.

Τι γνωρίζουμε για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών.

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων η λοίμωξη είναι ασυμπτωματική ή προκαλεί ήπια συμπτώματα, με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να μην αντιλαμβάνονται καν ότι μολύνθηκαν.

Ωστόσο, σε ένα μικρό ποσοστό των ασθενών μπορεί να προσβληθεί το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος αφορά περίπου έναν στους 150 ανθρώπους που μολύνονται.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα των λοιμώξεων είναι ήπια, χρειάζεται αυξημένη προσοχή στις ευάλωτες ομάδες και άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν εμφανίζονται σοβαρά συμπτώματα.

Ποια είναι τα συμπτώματα που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση

Στις σοβαρές μορφές της νόσου μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα που υποδηλώνουν προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• υψηλός πυρετός,
• έντονος πονοκέφαλος,
• λήθαργος,
• φωτοφοβία,
• σύγχυση ή διαταραχές του επιπέδου συνείδησης,
• σπασμοί,
• μυϊκή αδυναμία ή παράλυση.

Η εμφάνιση σοβαρών ή ασυνήθιστων συμπτωμάτων μετά από πιθανή έκθεση σε κουνούπια χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Γιατί η πρόληψη δεν σταματά στους δημόσιους ψεκασμούς

Η καταπολέμηση των κουνουπιών δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στους ψεκασμούς που πραγματοποιούνται από τους δημόσιους φορείς.

Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο σύστημα που περιλαμβάνει εντομολογική επιτήρηση, εντοπισμό των εστιών αναπαραγωγής, στοχευμένες παρεμβάσεις και συνεχή αξιολόγηση των δεδομένων.

Σε αυτό το πλαίσιο, σημαντικό ρόλο μπορούν να έχουν και οι αδειοδοτημένες επιχειρήσεις απεντομώσεων και μυοκτονιών, ιδιαίτερα σε ιδιωτικούς χώρους όπου υπάρχουν επίμονες εστίες ανάπτυξης κουνουπιών.

Η παρέμβαση θα πρέπει να γίνεται με επιστημονικό σχεδιασμό και από επαγγελματίες που διαθέτουν την απαιτούμενη άδεια και τεχνογνωσία.

Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες

Η ατομική προστασία παραμένει ένα από τα βασικά μέτρα πρόληψης.

Οι πολίτες καλούνται να:

1. απομακρύνουν ή να ανανεώνουν συχνά το νερό από δοχεία, πιατάκια γλαστρών και άλλα αντικείμενα,
2. ελέγχουν υδρορροές, φρεάτια και σημεία όπου μπορεί να συγκεντρώνεται νερό,
3. διατηρούν πισίνες και δεξαμενές σε καλή κατάσταση,
4. χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης,
5. χρησιμοποιούν σήτες σε πόρτες και παράθυρα, όπου είναι δυνατό,
6. φορούν κατάλληλα ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος,
7. απευθύνονται σε αδειοδοτημένες επιχειρήσεις όταν απαιτείται επαγγελματική αντιμετώπιση,
8. ενημερώνουν τον δήμο ή την αρμόδια Περιφέρεια όταν εντοπίζουν σημαντικές εστίες στάσιμου νερού ή αυξημένους πληθυσμούς κουνουπιών σε κοινόχρηστους χώρους.

Η περίοδος υψηλού κινδύνου συνεχίζεται

Η φετινή εικόνα υπενθυμίζει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί πλέον ένα επαναλαμβανόμενο εποχικό ζήτημα δημόσιας υγείας στην Ελλάδα.

Η κυκλοφορία του ιού συνδέεται άμεσα με την παρουσία των κουνουπιών και, συνεπώς, οι καιρικές συνθήκες, η θερμοκρασία, η υγρασία και η διαθεσιμότητα κατάλληλων εστιών αναπαραγωγής μπορούν να επηρεάσουν την επιδημιολογική εικόνα.

Με δεδομένο ότι, σύμφωνα με την εκτίμηση του ΕΟΔΥ, η μετάδοση αναμένεται να συνεχιστεί και τον Σεπτέμβριο, η πρόληψη παραμένει κρίσιμη.

Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: η προστασία από τον ιό του Δυτικού Νείλου είναι υπόθεση τόσο της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όσο και των ίδιων των πολιτών.

Οι συστηματικοί ψεκασμοί στους δημόσιους χώρους, η έγκαιρη επιδημιολογική επιτήρηση, η απομάκρυνση των στάσιμων νερών και η ατομική προστασία μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις πιθανότητες μετάδοσης.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι υψηλές θερμοκρασίες και οι κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη των κουνουπιών επιμένουν, η συνεχής επαγρύπνηση και η έγκαιρη εφαρμογή των μέτρων πρόληψης παραμένουν το σημαντικότερο όπλο απέναντι στον ιό του Δυτικού Νείλου.

---

Διαβάστε επίσης:

Ν. Χαρδαλιάς: Σε επιφυλακή η Περιφέρεια Αττικής για την αντιμετώπιση των κουνουπιών – Αυξήθηκαν οι ψεκασμοί κατά 30%