Οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, αλλά και στην Ελλάδα, ζουν πλέον περισσότερα χρόνια, ωστόσο ένα μεγαλύτερο μέρος αυτής της επιπλέον ζωής συνοδεύεται από προβλήματα υγείας,
Σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Public Health».
Η έρευνα καταγράφει ότι το χάσμα νοσηρότητας —δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στα συνολικά χρόνια ζωής και στα χρόνια ζωής με καλή υγεία— αυξήθηκε σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου την περίοδο 1990-2023.
Περισσότερα χρόνια ζωής, αλλά όχι απαραίτητα υγιέστερα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση αυξήθηκε από 64,6 χρόνια το 1990 σε 73,8 χρόνια το 2023. Παράλληλα, το προσδόκιμο υγιούς ζωής αυξήθηκε από 55,9 σε 63,1 χρόνια.
Ωστόσο, η αύξηση των συνολικών ετών ζωής ήταν μεγαλύτερη από την αύξηση των ετών που οι άνθρωποι παραμένουν υγιείς.
Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι άνθρωποι ζουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα με χρόνιες παθήσεις, αναπηρίες ή περιορισμούς στην καθημερινότητά τους.
Η πανδημία COVID-19 προκάλεσε προσωρινή μείωση τόσο του προσδόκιμου ζωής όσο και του προσδόκιμου υγιούς ζωής, όμως δεν ανέτρεψε τη μακροχρόνια τάση αύξησης του χάσματος νοσηρότητας.
Το χάσμα νοσηρότητας αυξήθηκε παγκοσμίως
Μέσα σε μία γενιά, το παγκόσμιο χάσμα νοσηρότητας αυξήθηκε από 8,8 χρόνια το 1990 σε 10,7 χρόνια το 2023, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 22%.
Με βάση τα ευρήματα της μελέτης, το 2023 οι άνθρωποι παγκοσμίως πέρασαν κατά μέσο όρο το 14,5% της ζωής τους αντιμετωπίζοντας προβλήματα υγείας, έναντι 13,6% το 1990.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα χρόνια κακής υγείας δεν περιορίζονται πλέον μόνο στις πολύ μεγάλες ηλικίες, αλλά εμφανίζονται σε ολόκληρη την ενήλικη ζωή.
Η Ελλάδα κοντά στον μέσο όρο της Δυτικής Ευρώπης
Στην Ελλάδα, το χάσμα νοσηρότητας αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία 30 χρόνια. Το 2023 έφτασε τα 11,9 χρόνια, από 10 χρόνια το 1990, καταγράφοντας αύξηση 1,9 ετών ή περίπου 18%.
Οι Έλληνες υπολογίζεται ότι περνούν το 14,7% της ζωής τους με προβλήματα υγείας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 1990 ήταν 13%.
Η χώρα μας βρίσκεται περίπου στο μέσο της Δυτικής Ευρώπης, με παρόμοια επίπεδα με τη Γερμανία, ενώ χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζουν χώρες όπως η Ιταλία.
Αντίθετα, μεγαλύτερο χάσμα καταγράφεται σε χώρες όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία.
Οι πλουσιότερες χώρες έχουν μεγαλύτερο χάσμα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι οι μεγαλύτερες περίοδοι ζωής με προβλήματα υγείας εμφανίζονται συνήθως στις χώρες όπου οι άνθρωποι ζουν περισσότερο.
Το 2023, το μεγαλύτερο χάσμα νοσηρότητας καταγράφηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες με 14 χρόνια, ενώ ακολούθησαν η Αυστραλία με 13,9 χρόνια και ο Καναδάς με 13,7 χρόνια.
Οι χώρες με υψηλότερο κοινωνικοδημογραφικό επίπεδο παρουσιάζουν υψηλότερο προσδόκιμο ζωής, αλλά και περισσότερα χρόνια ζωής με ασθένειες ή αναπηρίες.
Οι βασικές αιτίες των προβλημάτων υγείας
Στην Ευρώπη, αλλά και παγκοσμίως, το μεγαλύτερο μέρος του χάσματος νοσηρότητας οφείλεται σε χρόνιες παθήσεις που συχνά δεν οδηγούν άμεσα στον θάνατο, αλλά επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Μεταξύ των κυριότερων αιτιών περιλαμβάνονται:
- οι μυοσκελετικές παθήσεις, όπως η οσφυαλγία,
- οι ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη και το άγχος,
- η απώλεια ακοής λόγω ηλικίας,
- οι πτώσεις,
- το υψηλό σάκχαρο στο αίμα,
- ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος,
- το κάπνισμα.
Οι γυναίκες ζουν περισσότερο, αλλά με περισσότερα προβλήματα υγείας
Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής από τους άνδρες, αλλά περνούν περισσότερα χρόνια με προβλήματα υγείας.
Το 2023, το μέσο χάσμα νοσηρότητας για τις γυναίκες παγκοσμίως ήταν 12,1 χρόνια, έναντι 9,3 ετών για τους άνδρες.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η αντιμετώπιση αυτής της τάσης απαιτεί μεγαλύτερη επένδυση στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων, ώστε τα επιπλέον χρόνια ζωής να συνοδεύονται από καλύτερη υγεία και ποιότητα ζωής.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ