Ο ΔΟΕ βλέπει επιστροφή της ζήτησης πετρελαίου το 2026, αλλά προειδοποιεί ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις εξακολουθούν να απειλούν την ισορροπία της αγοράς
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου εμφανίζει τα πρώτα σαφή σημάδια σταθεροποίησης μετά από μήνες έντονης αβεβαιότητας, με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ) να διαπιστώνει ότι η ζήτηση ανακάμπτει ταχύτερα από ό,τι εκτιμούσε πριν από λίγες εβδομάδες. Παρότι η νέα αξιολόγηση είναι πιο αισιόδοξη για την πορεία της κατανάλωσης μέσα στο 2026, ο οργανισμός επισημαίνει ότι η αγορά εξακολουθεί να κινείται σε ένα περιβάλλον αυξημένου γεωπολιτικού ρίσκου, όπου κάθε νέα ένταση στη Μέση Ανατολή μπορεί να ανατρέψει τις ισορροπίες.
Στη μηνιαία έκθεσή του, ο ΔΟΕ αναθεωρεί ελαφρώς προς τα πάνω τις προοπτικές της παγκόσμιας ζήτησης, εκτιμώντας ότι η επιβράδυνση της κατανάλωσης θα είναι μικρότερη από εκείνη που προέβλεπε τον προηγούμενο μήνα. Η μεταβολή μπορεί να είναι περιορισμένη σε αριθμητικούς όρους, ωστόσο αποτυπώνει τη σταδιακή βελτίωση των συνθηκών στην αγορά μετά το χαμηλό σημείο που καταγράφηκε τον Μάιο.
Η κατανάλωση ανακάμπτει, αλλά η αγορά εξακολουθεί να κινείται σε εύθραυστο περιβάλλον
Η νέα πρόβλεψη του οργανισμού κάνει λόγο για υποχώρηση της παγκόσμιας ζήτησης κατά 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για μείωση κατά 1,1 εκατ. βαρέλια. Η αναθεώρηση αντανακλά την ενίσχυση της κατανάλωσης σε αρκετές μεγάλες οικονομίες και την ταχύτερη ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις.
Παρά τη βελτίωση της εικόνας, ο ΔΟΕ αποφεύγει τις υπερβολικά αισιόδοξες εκτιμήσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις εξακολουθούν να αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα αβεβαιότητας για την αγορά πετρελαίου.
Η προσωρινή αποκλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή είχε επιτρέψει την ομαλότερη λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών και τη μερική αποκατάσταση της διακίνησης μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, η νέα αναζωπύρωση της έντασης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, επανέφεραν σημαντικές πιέσεις στις ενεργειακές εφοδιαστικές αλυσίδες, προκαλώντας νέα επιβράδυνση στις μεταφορές δεξαμενόπλοιων, ιδιαίτερα στις θαλάσσιες διαδρομές του Κόλπου του Ομάν.
Η προσφορά αυξάνεται, αλλά παραμένει χαμηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα
Παρά τις διακυμάνσεις, η παραγωγή πετρελαίου παρουσιάζει σταδιακή ανάκαμψη, χωρίς όμως να έχει επιστρέψει στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, η παγκόσμια παραγωγή εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου 9,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι επιπτώσεις της κρίσης παραμένουν αισθητές.
Ο οργανισμός εκτιμά ότι η συνολική προσφορά θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 102,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, με βασική προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει νέα μεγάλη κλιμάκωση των συγκρούσεων στην περιοχή και ότι οι θαλάσσιες μεταφορές θα συνεχίσουν να αποκαθίστανται σταδιακά.
Αποθέματα και διυλιστήρια δείχνουν τις νέες ισορροπίες της αγοράς
Η έκθεση καταγράφει και τις πρώτες ενδείξεις αλλαγής στην εικόνα των παγκόσμιων αποθεμάτων. Τον Ιούνιο σημειώθηκε αύξηση κατά 21 εκατ. βαρέλια, κυρίως λόγω των αυξημένων ποσοτήτων αργού που παρέμειναν εν πλω και δεν είχαν ακόμη παραδοθεί στους τελικούς προορισμούς τους.
Την ίδια στιγμή, όμως, τα εμπορικά αποθέματα των χωρών του ΟΟΣΑ συνέχισαν να μειώνονται, υποχωρώντας κατά 62 εκατ. βαρέλια μέσα σε έναν μήνα, ενώ σημαντική ήταν και η μείωση των αποθεμάτων εκτός ΟΟΣΑ, με την Κίνα να καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση. Τα χερσαία αποθέματα αργού της χώρας μειώθηκαν κατά 41 εκατ. βαρέλια, καθώς οι εισαγωγές κινήθηκαν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.
Παράλληλα, ο ΔΟΕ επισημαίνει ότι τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων εκτινάχθηκαν τον Ιούλιο στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών. Αν και η αυξημένη διαθεσιμότητα αργού συνέβαλε στον περιορισμό των πιέσεων στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, η αγορά των προϊόντων διύλισης εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από περιορισμένη προσφορά και αυξημένη μεταβλητότητα.
Η συνολική εικόνα που αποτυπώνει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας είναι εκείνη μιας αγοράς που ανακτά σταδιακά την ισορροπία της, αλλά εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Η βελτίωση της ζήτησης αποτελεί θετική ένδειξη για την παγκόσμια οικονομία, ωστόσο η πορεία των τιμών και της προσφοράς θα συνεχίσει να καθορίζεται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ασφάλεια των κρίσιμων ενεργειακών διαδρομών.
Διαβάστε επίσης: Φατίχ Μπιρόλ: «Το βάζο έσπασε» – Η κρίση στο Ορμούζ αλλάζει για πάντα τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ