Από σύμμαχοι σε αντίπαλοι; Η κρίση Τραμπ-Μελόνι φέρνει ψυχρό κλίμα μεταξύ ΗΠΑ και Ιταλίας, με τον Ταγιάνι να ακυρώνει επίσκεψη στις ΗΠΑ
Μια σχέση που μέχρι πρότινος παρουσιαζόταν ως το ισχυρότερο πολιτικό κανάλι μεταξύ της νέας αμερικανικής διοίκησης και της συντηρητικής Ευρώπης δείχνει να περνά στη δυσκολότερη φάση της. Ο Ντόναλντ Τραμπ και η Τζόρτζια Μελόνι, δύο ηγέτες που συχνά προβάλλονταν ως ιδεολογικοί σύμμαχοι, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο μιας απροσδόκητης διπλωματικής σύγκρουσης με προσωπικά χαρακτηριστικά και πολιτικές προεκτάσεις.
Η αφορμή ήταν μία δήλωση του Αμερικανού προέδρου που προκάλεσε πολιτικό σεισμό στη Ρώμη. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε πως κατά τη διάρκεια της Συνόδου της G7 η Ιταλίδα πρωθυπουργός τον πίεζε επίμονα για μια κοινή φωτογραφία, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι τελικά δέχθηκε επειδή «τη λυπήθηκε».
Η φράση αυτή δεν αντιμετωπίστηκε ως ένα ακόμη από τα γνωστά προκλητικά σχόλια του Αμερικανού προέδρου. Στην Ιταλία ερμηνεύτηκε ως ευθεία προσβολή προς την πρωθυπουργό και κατ’ επέκταση προς τη χώρα.
Η απάντηση της Μελόνι: «Ούτε εγώ ούτε η Ιταλία παρακαλάμε»
Η αντίδραση της Τζόρτζια Μελόνι ήταν άμεση και ασυνήθιστα αιχμηρή για τα διπλωματικά δεδομένα.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός απέρριψε πλήρως την εκδοχή του Τραμπ, χαρακτηρίζοντας τα λεγόμενά του «κατασκευασμένα» και αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει ακόμη και χώρες που θεωρούνται στενοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το μήνυμα που κυριάρχησε στην ιταλική πολιτική σκηνή ήταν η καταληκτική της φράση: «Εγώ και η Ιταλία δεν παρακαλάμε ποτέ».
Η διατύπωση αυτή μετατράπηκε σχεδόν αμέσως σε πολιτικό σύνθημα, με κυβερνητικά στελέχη αλλά και τμήμα της αντιπολίτευσης να στοιχίζονται πίσω από την πρωθυπουργό, θεωρώντας ότι το ζήτημα ξεπερνά τις κομματικές διαφορές και αγγίζει το κύρος της χώρας.
Η ακύρωση Ταγιάνι ανεβάζει το θερμόμετρο
Η κρίση απέκτησε ακόμη πιο σοβαρές διαστάσεις όταν ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, Αντόνιο Ταγιάνι, ακύρωσε την προγραμματισμένη επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η απόφαση ερμηνεύτηκε ως το πρώτο ουσιαστικό διπλωματικό αντίμετρο της Ρώμης απέναντι στις δηλώσεις Τραμπ.
Ο επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας χαρακτήρισε τα σχόλια του Αμερικανού προέδρου «σοβαρά και προσβλητικά», υπογραμμίζοντας ότι δεν αφορούν μόνο την πρωθυπουργό αλλά θίγουν συνολικά την εθνική αξιοπρέπεια της Ιταλίας.
Η κίνηση αυτή έστειλε σαφές μήνυμα ότι η ιταλική κυβέρνηση δεν σκοπεύει να αντιμετωπίσει την υπόθεση ως ένα απλό επικοινωνιακό επεισόδιο.
Η συμμαχία που άρχισε να ραγίζει
Το επεισόδιο δεν προέκυψε σε πολιτικό κενό. Πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση κρύβονται βαθύτερες διαφωνίες που είχαν αρχίσει να συσσωρεύονται εδώ και μήνες.
Η Μελόνι υπήρξε μία από τις λίγες Ευρωπαίες ηγέτες που διατήρησαν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Τραμπ, ακόμη και σε περιόδους έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών. Οι δύο πλευρές βρέθηκαν συχνά στην ίδια πλευρά σε ζητήματα όπως η μετανάστευση, η εθνική κυριαρχία και η κριτική απέναντι στον ευρωπαϊκό συγκεντρωτισμό.
Ωστόσο, οι διαφοροποιήσεις πολλαπλασιάστηκαν.
Η Ρώμη διαφώνησε με αμερικανικές πρωτοβουλίες για νέους δασμούς, διατήρησε πιο προσεκτική στάση απέναντι στην κρίση με το Ιράν και επέμεινε ότι οι αποφάσεις της πρέπει να ευθυγραμμίζονται με το ευρωπαϊκό και νατοϊκό πλαίσιο.
Για πολλούς αναλυτές, οι δηλώσεις Τραμπ αποτελούν περισσότερο σύμπτωμα μιας σχέσης που ήδη δοκιμαζόταν παρά την πραγματική αιτία της κρίσης.
Το μήνυμα προς την Ευρώπη
Η επίθεση του Αμερικανού προέδρου δεν περιορίστηκε στη Μελόνι. Στην ίδια συνέντευξη εξαπέλυσε νέα πυρά κατά της Ευρώπης συνολικά, κατηγορώντας τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για λανθασμένες επιλογές στο μεταναστευτικό και στην ενεργειακή πολιτική.
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Καθώς οι διαπραγματεύσεις για δασμούς, άμυνα, εμπορικές συμφωνίες και ενεργειακή πολιτική βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αυξήσει την πίεση προς τους Ευρωπαίους εταίρους της.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η κρίση θα περιοριστεί σε μια σκληρή λεκτική αντιπαράθεση ή αν θα αποτελέσει την αρχή μιας ευρύτερης ψύχρανσης στις σχέσεις Τραμπ-Μελόνι.
Μέχρι πριν λίγους μήνες θεωρούνταν το πιο ισχυρό πολιτικό δίδυμο του συντηρητικού χώρου σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα, η σχέση τους βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη δοκιμασία της.
Διαβάστε επίσης: Trump εναντίον CUSMA: O Carney απαντά χωρίς να σηκώνει το γάντι
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ