Οι ηγέτες της G7 συμφώνησαν νέα μέτρα για τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα στα κρίσιμα ορυκτά, δημιουργώντας στρατηγικά αποθέματα και νέο μηχανισμό συνεργασίας με τον ΙΕΑ
Η γεωπολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Δύσης και Κίνας μεταφέρεται πλέον δυναμικά στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών, με τους ηγέτες της G7 να συμφωνούν σε ένα ευρύ πλαίσιο συνεργασίας που αποσκοπεί στη μείωση της εξάρτησης από το Πεκίνο σε πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας για την οικονομία, την άμυνα και τις τεχνολογίες του μέλλοντος.
Κατά τη σύνοδο κορυφής στο Εβιάν της Γαλλίας, οι ηγέτες των επτά μεγαλύτερων ανεπτυγμένων οικονομιών αποφάσισαν να ενισχύσουν τον συντονισμό τους στην ανάπτυξη εναλλακτικών αλυσίδων εφοδιασμού, στη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων και στη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων που θα περιορίσουν την εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή.
Παρότι η κοινή ανακοίνωση δεν κατονομάζει ευθέως την Κίνα, το μήνυμα είναι σαφές. Οι χώρες της G7 επιδιώκουν να θωρακίσουν τη βιομηχανική και τεχνολογική τους βάση απέναντι σε ενδεχόμενες διαταραχές εφοδιασμού, μετά τα γεγονότα των τελευταίων ετών που ανέδειξαν την κυρίαρχη θέση του Πεκίνου στην αγορά των σπάνιων γαιών και των κρίσιμων μετάλλων.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι πρώτες ύλες μετατρέπονται σε εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος, με τις μεγάλες δυνάμεις να ανταγωνίζονται για τον έλεγχο των πόρων που τροφοδοτούν την ενεργειακή μετάβαση, την αμυντική βιομηχανία, τους ημιαγωγούς, τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων και τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
Σπάνιες γαίες, λίθιο και νικέλιο στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής
Το σχέδιο που συμφωνήθηκε προβλέπει τη δημιουργία εναρμονισμένων και διαλειτουργικών μηχανισμών στρατηγικών αποθεμάτων, με πιλοτική εφαρμογή αρχικά στο λίθιο και το νικέλιο, δύο μέταλλα που θεωρούνται κρίσιμα για την παραγωγή μπαταριών και την ενεργειακή μετάβαση.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός κοινού πλαισίου που θα επιτρέπει στις χώρες της G7 να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικότερα πιθανές ελλείψεις ή στρεβλώσεις της αγοράς, χωρίς να επιβαρύνεται υπερβολικά η ανταγωνιστικότητα των οικονομιών τους.
Οι ηγέτες συμφώνησαν επίσης ότι το σύστημα θα επεκτείνεται σταδιακά, με την ένταξη πέντε νέων κρίσιμων ορυκτών κάθε χρόνο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις σπάνιες γαίες, οι οποίες αποτελούν θεμελιώδες υλικό για την κατασκευή μόνιμων μαγνητών υψηλής τεχνολογίας.
Η Δύση εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα τόσο για την εξόρυξη όσο και για την επεξεργασία αυτών των υλικών. Το Πεκίνο ελέγχει σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγικής αλυσίδας και έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει άμεσα τις αγορές μέσω εξαγωγικών περιορισμών ή άλλων παρεμβάσεων.
Το προηγούμενο έτος, οι κινεζικοί περιορισμοί στις εξαγωγές μόνιμων μαγνητών προκάλεσαν σοβαρές αναταράξεις στη βιομηχανία αυτοκινήτου, στην αμυντική βιομηχανία και σε πολλούς τεχνολογικούς κλάδους, λειτουργώντας ως καμπανάκι κινδύνου για τις δυτικές οικονομίες.
Νέα πλατφόρμα με τον ΙΕΑ και επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ
Στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής, η G7 προχωρά στη δημιουργία ειδικής πλατφόρμας συνεργασίας με τη συμμετοχή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), η οποία θα λειτουργεί ως μηχανισμός παρακολούθησης των αγορών, ανταλλαγής δεδομένων και έγκαιρης προειδοποίησης για πιθανές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Ο ΙΕΑ αναμένεται να αναλάβει κεντρικό ρόλο στην ανάλυση των αγορών και στην παροχή τεχνικών εκτιμήσεων για τις εξελίξεις στις τιμές, την παραγωγή και τις επενδύσεις.
Παράλληλα, οι ηγέτες της G7 αναγνώρισαν ότι η δημιουργία πλήρων αλυσίδων αξίας εκτός Κίνας απαιτεί τεράστια κεφάλαια και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η εξόρυξη, η επεξεργασία και η μεταποίηση κρίσιμων ορυκτών προϋποθέτουν επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, καθώς και τη συνεργασία κυβερνήσεων, αναπτυξιακών τραπεζών και ιδιωτικών επενδυτών.
Ήδη από τις αρχές του 2026 έχουν ανακοινωθεί 195 νέα έργα που σχετίζονται με κρίσιμα ορυκτά και προηγμένες πρώτες ύλες, συνολικού ύψους 64 δισ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει την ταχύτητα με την οποία οι δυτικές οικονομίες επιχειρούν να αναδιαμορφώσουν τον παγκόσμιο χάρτη προμήθειας στρατηγικών πόρων.
Η νέα γεωοικονομική μάχη της επόμενης δεκαετίας
Πέρα από την ενεργειακή μετάβαση, η απόφαση της G7 αποκαλύπτει μια βαθύτερη μετατόπιση στη διεθνή οικονομική πολιτική. Οι πρώτες ύλες αντιμετωπίζονται πλέον ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας και στρατηγικής αυτονομίας.
Οι κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων οικονομιών επιδιώκουν να αποφύγουν την επανάληψη των εξαρτήσεων που δημιουργήθηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες σε κρίσιμους τομείς παραγωγής, μεταφέροντας μέρος της παραγωγικής αλυσίδας σε φιλικές ή συμμαχικές χώρες.
Η μάχη για τον έλεγχο του λιθίου, του νικελίου, του κοβαλτίου και των σπάνιων γαιών αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους γεωοικονομικούς ανταγωνισμούς της επόμενης δεκαετίας, καθώς από αυτά τα υλικά εξαρτάται η ανάπτυξη της πράσινης οικονομίας, των αμυντικών συστημάτων νέας γενιάς και των προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών.
Η συμφωνία του Εβιάν σηματοδοτεί ουσιαστικά την έναρξη μιας πιο συντονισμένης δυτικής στρατηγικής, με στόχο να μειωθεί η κυριαρχία της Κίνας σε έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας.
Διαβάστε επίσης: Καναδάς-Γερμανία: Νέο οικονομικό μπλοκ σε LNG, κρίσιμα ορυκτά και άμυνα
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ