Τα αμερικανικά αποθέματα πετρελαίου μειώνονται καθώς ο πόλεμος με το Ιράν παρατείνεται. Ποιος ο ρόλος Κούσινγκ και γιατί οι αγορές φοβούνται νέο ενεργειακό σοκ
Εκατό ημέρες μετά την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν, η παγκόσμια αγορά ενέργειας εξακολουθεί να κινείται σε καθεστώς αυξημένης αβεβαιότητας. Οι ροές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή παραμένουν περιορισμένες, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι δεν έχουν υποχωρήσει και η διεθνής οικονομία προσπαθεί να αποφύγει ένα νέο ενεργειακό σοκ που θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και να επιβραδύνει την ανάπτυξη.
Στο επίκεντρο αυτής της μάχης βρίσκεται για ακόμη μία φορά η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν ως βασικός παράγοντας σταθεροποίησης της αγοράς, αυξάνοντας την παραγωγή και διοχετεύοντας αποθέματα ώστε να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές. Ωστόσο, όσο η κρίση παρατείνεται, τόσο πιο έντονα επανέρχεται ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ακόμη μπορούν οι ΗΠΑ να απορροφούν τους κραδασμούς χωρίς να διαβρώσουν το δικό τους ενεργειακό δίχτυ ασφαλείας;
Οι αριθμοί αρχίζουν να τραβούν την προσοχή των αναλυτών. Τα εμπορικά αποθέματα αργού πετρελαίου υποχώρησαν κατά περίπου οκτώ εκατομμύρια βαρέλια μέσα σε μία εβδομάδα, περιοριζόμενα στα 434 εκατομμύρια βαρέλια. Το επίπεδο αυτό βρίσκεται χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, ενώ η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν προστεθούν και τα στρατηγικά αποθέματα.
Για πρώτη φορά μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες, τα συνολικά αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ κινούνται σε τόσο χαμηλά επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή δεν συνιστά άμεση απειλή, αλλά αποτελεί σαφή ένδειξη ότι το περιθώριο ασφαλείας της αγοράς μειώνεται όσο ο πόλεμος παρατείνεται.
Τα στρατηγικά αποθέματα δεν είναι ανεξάντλητα
Στην αγορά πετρελαίου, τα αποθέματα λειτουργούν ως η τελευταία γραμμή άμυνας απέναντι στις κρίσεις. Όταν η προσφορά περιορίζεται ή η ζήτηση αυξάνεται απότομα, οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες στρέφονται στις αποθηκευμένες ποσότητες για να αποτρέψουν ακραίες διακυμάνσεις στις τιμές.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν δύο βασικές δεξαμενές ασφαλείας. Η πρώτη είναι το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα, το οποίο βρίσκεται υπό τον έλεγχο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και χρησιμοποιείται σε περιόδους έκτακτης ανάγκης. Η δεύτερη αφορά τα εμπορικά αποθέματα που διατηρούν οι ενεργειακές εταιρείες, τα διυλιστήρια και οι επιχειρήσεις μεταφοράς καυσίμων.
Τα τελευταία χρόνια, το στρατηγικό απόθεμα έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα ως εργαλείο σταθεροποίησης της αγοράς. Η Ουάσιγκτον προχώρησε σε σημαντικές αποδεσμεύσεις ποσοτήτων για να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να αποτρέψει εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων. Ωστόσο, κάθε νέα παρέμβαση μειώνει το διαθέσιμο απόθεμα για μελλοντικές κρίσεις.
Το μεγάλο ερώτημα δεν αφορά τη σημερινή επάρκεια αλλά το χρονικό ορίζοντα της κρίσης. Εάν η ένταση στη Μέση Ανατολή διατηρηθεί για πολλούς ακόμη μήνες ή εξελιχθεί σε μια μακροχρόνια γεωπολιτική αντιπαράθεση, η ανάγκη συνεχούς στήριξης της αγοράς θα μπορούσε να πιέσει περαιτέρω τα αμερικανικά αποθέματα.
Παράλληλα, οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να παρακολουθούνται στενά από τις αγορές. Παρότι δεν έχει σημειωθεί πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας, οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει ένα από τα σημαντικότερα περάσματα μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο, προκαλώντας νέα αναστάτωση στις διεθνείς τιμές.
Το μεγάλο όπλο της Αμερικής και ο κίνδυνος στο Κούσινγκ
Παρά τις ανησυχίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που διαφοροποιεί τη σημερινή συγκυρία από τις μεγάλες πετρελαϊκές κρίσεις του παρελθόντος. Η χώρα δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από εισαγωγές ενέργειας.
Η επανάσταση των σχιστολιθικών κοιτασμάτων έχει μετατρέψει τις ΗΠΑ σε έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως. Η παραγωγική δυναμικότητα του κλάδου επιτρέπει σχετικά γρήγορη αύξηση της προσφοράς όταν οι τιμές ανεβαίνουν και οι συνθήκες της αγοράς το απαιτούν.
Αυτή η δυνατότητα θεωρείται από πολλούς αναλυτές η βασική αιτία που οι διεθνείς τιμές δεν έχουν εκτοξευθεί στα επίπεδα των 150 ή ακόμη και των 200 δολαρίων ανά βαρέλι, παρά την έντονη γεωπολιτική αναταραχή.
Ωστόσο, υπάρχει ένας δείκτης που οι αγορές παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή: τα αποθέματα στο Κούσινγκ της Οκλαχόμα, τον σημαντικότερο αποθηκευτικό κόμβο αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ και σημείο αναφοράς για το αμερικανικό αργό WTI.
Τα διαθέσιμα αποθέματα στην περιοχή έχουν υποχωρήσει στα 22,4 εκατομμύρια βαρέλια, επίπεδο που πλησιάζει τα χαμηλότερα σημεία των τελευταίων ετών. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν οι ποσότητες κινηθούν πολύ κοντά στο λεγόμενο «tank bottom», δηλαδή στο τεχνικό όριο ασφαλούς λειτουργίας των δεξαμενών, ενδέχεται να εμφανιστούν λειτουργικές δυσκολίες στην άντληση και διαχείριση του πετρελαίου.
Προς το παρόν, το σενάριο αυτό δεν θεωρείται πιθανό. Η αγορά αναμένεται να αντιδράσει πολύ νωρίτερα μέσω της αύξησης των τιμών, η οποία θα περιορίσει τη ζήτηση και θα επιβραδύνει την απορρόφηση των αποθεμάτων.
Η πραγματική πρόκληση παραμένει ο χρόνος. Αν η κρίση αποκλιμακωθεί μέσα στους επόμενους μήνες, η αμερικανική παραγωγή και τα υφιστάμενα αποθέματα πιθανότατα θα αποδειχθούν επαρκή. Αν όμως η σύγκρουση παραταθεί για έναν ακόμη χρόνο ή περισσότερο, η ενεργειακή εξίσωση θα αλλάξει δραματικά και οι κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να αναζητήσουν νέους μηχανισμούς προστασίας απέναντι σε ένα πιθανό παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.
Η σημερινή εικόνα δεν παραπέμπει σε άμεση κρίση. Αποκαλύπτει όμως ότι η μεγαλύτερη ασφάλεια της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου δεν είναι πλέον τα αποθέματα που βρίσκονται στις δεξαμενές, αλλά η ελπίδα ότι ο πόλεμος δεν θα διαρκέσει πολύ περισσότερο.
Διαβάστε επίσης: Το «στοίχημα» της εκεχειρίας βυθίζει το πετρέλαιο: Σενάρια για Brent στα $80
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ