Το μεγάλο στοίχημα του 2030: Πώς η Ελλάδα φιλοδοξεί να πέσει κάτω από Γαλλία, Βέλγιο και Ιταλία στο δημόσιο χρέος
Για περισσότερο από μία δεκαετία η Ελλάδα βρισκόταν στην κορυφή μιας ευρωπαϊκής κατάταξης που κανείς δεν θα ήθελε να κατέχει. Το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτέλεσε το πιο χαρακτηριστικό αποτύπωμα της οικονομικής κρίσης, των μνημονίων και της πολυετούς δημοσιονομικής προσαρμογής. Σήμερα, όμως, η εικόνα αλλάζει με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι προέβλεπαν ακόμη και οι πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις πριν από λίγα χρόνια.
Η κυβέρνηση δρομολογεί μία ακόμη πρόωρη αποπληρωμή δανείων του πρώτου μνημονίου, ύψους 6,94 δισ. ευρώ, επιταχύνοντας τη στρατηγική εξόδου από τις τελευταίες βαριές κληρονομιές της κρίσης χρέους. Η κίνηση δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική διαχείριση δανειακών υποχρεώσεων. Συνιστά μια ισχυρή πολιτική και οικονομική δήλωση προς τις διεθνείς αγορές ότι η χώρα εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου το δημόσιο χρέος δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως διαρκής απειλή αλλά ως μέγεθος που μειώνεται σταθερά και ελεγχόμενα.
Η αποπληρωμή αφορά δόσεις που κανονικά θα έπρεπε να εξοφληθούν τα επόμενα χρόνια, περιλαμβάνοντας υποχρεώσεις που λήγουν το 2029, το 2033, το 2034 και μέρος του 2035. Με τον τρόπο αυτό η Αθήνα επιταχύνει το σχέδιο απεξάρτησης από τα δάνεια του πρώτου προγράμματος διάσωσης και στέλνει μήνυμα δημοσιονομικής ισχύος σε μια περίοδο που οι διεθνείς αγορές παραμένουν νευρικές εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και της αυστηρής νομισματικής πολιτικής στην Ευρώπη.
Το ακόμη πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι η μείωση του χρέους δεν καταγράφεται μόνο ως ποσοστό του ΑΕΠ λόγω της ανάπτυξης της οικονομίας. Καταγράφεται και σε απόλυτους αριθμούς, γεγονός που θεωρείται από τους επενδυτές πολύ ισχυρότερη ένδειξη δημοσιονομικής βελτίωσης.
Από τα μνημόνια στην επενδυτική αξιοπιστία – Το στοίχημα των αγορών
Η νέα πρόωρη αποπληρωμή πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον αυξημένων προκλήσεων για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέα άνοδο στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων διεθνώς, ενώ η προοπτική διατήρησης υψηλών επιτοκίων αυξάνει το κόστος δανεισμού για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα επιχειρεί να διαφοροποιηθεί. Η πρόωρη εξόφληση δανείων μειώνει τις ετήσιες δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους, δημιουργώντας δημοσιονομικό χώρο και εξοικονομώντας περίπου 100 εκατ. ευρώ μόνο κατά το τρέχον έτος. Το μεγαλύτερο όφελος, ωστόσο, δεν είναι λογιστικό αλλά στρατηγικό.
Οι διεθνείς επενδυτές αξιολογούν θετικά χώρες που μειώνουν το χρέος τους ταχύτερα από τις αρχικές προβλέψεις. Η συνέπεια αυτή μεταφράζεται σε υψηλότερη αξιοπιστία, χαμηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου και καλύτερες συνθήκες χρηματοδότησης στο μέλλον. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων τα τελευταία χρόνια έχουν συγκλίνει θεαματικά με εκείνες χωρών που παραδοσιακά θεωρούνταν ασφαλέστερες.
Παράλληλα, το ελληνικό Δημόσιο προχωρά σε μια ακόμη σημαντική αλλαγή στη διαχείριση των διαθεσίμων του. Το ειδικό «μαξιλάρι» ρευστότητας που δημιουργήθηκε την περίοδο εξόδου από τα μνημόνια παύει σταδιακά να λειτουργεί ως παθητικό αποθεματικό ασφαλείας και μετατρέπεται σε ενεργό εργαλείο οικονομικής πολιτικής. Η λογική πλέον δεν είναι η διατήρηση κεφαλαίων σε αδράνεια, αλλά η αξιοποίησή τους με τρόπο που θα ενισχύει τις επενδύσεις, την ανάπτυξη και τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Η επόμενη μεγάλη πρόκληση αφορά τα δάνεια του EFSF, τα οποία παραμένουν η μεγαλύτερη ενότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους. Με ύψος άνω των 125 δισ. ευρώ, αποτελούν το επόμενο πεδίο στο οποίο θα στραφεί η στρατηγική απομόχλευσης της χώρας τα επόμενα χρόνια.
Το σχέδιο του 2035: Από το υψηλότερο χρέος της Ευρώπης στην επιστροφή στην κατηγορία Α+
Η ουσία της ελληνικής στρατηγικής βρίσκεται πλέον στους μακροπρόθεσμους στόχους. Η κυβέρνηση επιδιώκει να ολοκληρώσει την αποπληρωμή των δανείων των μνημονίων περίπου μία δεκαετία νωρίτερα από τα αρχικά χρονοδιαγράμματα, επιτυγχάνοντας μια από τις ταχύτερες μειώσεις χρέους που έχουν καταγραφεί σε ανεπτυγμένη οικονομία τις τελευταίες δεκαετίες.
Οι προβολές για το τέλος της δεκαετίας είναι ιδιαίτερα φιλόδοξες. Το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει κοντά στο 113%-115% του ΑΕΠ, επίπεδο που θα απομακρύνει οριστικά την Ελλάδα από την κορυφή της ευρωπαϊκής λίστας των πιο χρεωμένων χωρών. Εφόσον οι στόχοι επιτευχθούν, η χώρα δεν θα βρίσκεται μόνο πίσω από την Ιταλία, αλλά ενδεχομένως και χαμηλότερα από άλλες οικονομίες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο.
Ακόμη πιο καθοριστική θεωρείται η περίοδος μετά το 2030. Οι προβλέψεις θέλουν τον δείκτη χρέους να προσεγγίζει το 100% του ΑΕΠ γύρω στο 2035, επίπεδο αδιανόητο κατά τη διάρκεια της μνημονιακής δεκαετίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε σημαντικά την πιστοληπτική εικόνα της χώρας και θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την επαναφορά της Ελλάδας στην κατηγορία Α+, βαθμίδα που είχε πριν από την έκρηξη της δημοσιονομικής κρίσης.
Η πραγματική σημασία αυτής της πορείας υπερβαίνει τους αριθμούς. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η συζήτηση για το ελληνικό χρέος δεν αφορά το πώς θα καταστεί βιώσιμο, αλλά το πόσο γρήγορα θα πάψει να αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας. Και αυτό ίσως είναι το πιο ισχυρό μήνυμα της νέας εποχής που επιχειρεί να οικοδομήσει η χώρα στις διεθνείς αγορές.
Διαβάστε επίσης: ΟΟΣΑ για Ελλάδα: Από “μαύρο πρόβατο” παράδειγμα ισχυρής ανάπτυξης
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ