Το ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται ως ασπίδα απέναντι στην αυξανόμενη επιρροή των stablecoins και του δολαρίου – Οι Βρυξέλλες φοβούνται ότι οι Big Tech μπορούν να εξελιχθούν στους νέους χρηματοοικονομικούς γίγαντες της Ευρώπης
Μια από τις σημαντικότερες οικονομικές και γεωπολιτικές μάχες της επόμενης δεκαετίας δεν θα δοθεί γύρω από τα επιτόκια ή το δημόσιο χρέος. Θα αφορά τον έλεγχο του ίδιου του χρήματος.
Στις Βρυξέλλες, στη Φρανκφούρτη και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες μεγαλώνει η ανησυχία ότι η επόμενη γενιά ψηφιακών πληρωμών μπορεί να περάσει στα χέρια ιδιωτικών τεχνολογικών κολοσσών, οι οποίοι διαθέτουν ήδη δισεκατομμύρια χρήστες, τεράστια αποθέματα δεδομένων και ισχυρή παρουσία στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η συζήτηση για το ψηφιακό ευρώ δεν αφορά πλέον μόνο την καινοτομία ή την τεχνολογία. Αφορά τη νομισματική κυριαρχία της Ευρώπης σε έναν κόσμο όπου οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι ψηφιακές πλατφόρμες συγκλίνουν με πρωτοφανή ταχύτητα.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βλέπει με αυξανόμενο προβληματισμό την άνοδο των stablecoins, δηλαδή των ψηφιακών νομισμάτων που συνδέονται με παραδοσιακά νομίσματα όπως το δολάριο ή το ευρώ. Η αγορά τους ξεπερνά πλέον τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως και συνεχίζει να αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι τι θα συμβεί εάν μια εταιρεία όπως η Amazon, η Meta ή η Google αποφασίσει να εκδώσει το δικό της ψηφιακό νόμισμα και να το ενσωματώσει στο ήδη υπάρχον οικοσύστημα δισεκατομμυρίων χρηστών.
Η Ευρώπη εξαρτάται ήδη από αμερικανικούς κολοσσούς πληρωμών
Η ανησυχία των ευρωπαϊκών θεσμών δεν ξεκινά από το μηδέν. Σήμερα περίπου το 60% των συναλλαγών με κάρτες στην Ευρωζώνη πραγματοποιείται μέσω των δικτύων Visa και Mastercard, ενώ η καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών εξαρτάται από υπηρεσίες όπως Apple Pay, Google Pay και PayPal.
Για πολλούς αξιωματούχους, το γεγονός αυτό δημιουργεί ήδη ένα στρατηγικό έλλειμμα αυτονομίας. Εάν προστεθούν σε αυτή την εξάρτηση και ιδιωτικά ψηφιακά νομίσματα που θα εκδίδονται από τις ίδιες εταιρείες, τότε η επιρροή των Big Tech θα μπορούσε να επεκταθεί από την επικοινωνία, το ηλεκτρονικό εμπόριο και τη διαφήμιση μέχρι τον πυρήνα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη επειδή αρκετοί τεχνολογικοί κολοσσοί διαθέτουν ήδη τις απαραίτητες άδειες ηλεκτρονικού χρήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή μπορούν να τις αποκτήσουν σχετικά γρήγορα μέσω εξαγορών και συνεργασιών.
Οι υποστηρικτές των stablecoins επισημαίνουν ότι προσφέρουν ταχύτερες συναλλαγές, χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη καινοτομία. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές αρχές φοβούνται ότι η υπερβολική συγκέντρωση οικονομικής ισχύος σε λίγες παγκόσμιες πλατφόρμες θα μπορούσε να δημιουργήσει νέους συστημικούς κινδύνους.
Το ενδεχόμενο μαζικής μεταφοράς κεφαλαίων από τραπεζικούς λογαριασμούς προς ιδιωτικά ψηφιακά νομίσματα σε περιόδους κρίσης αποτελεί ένα από τα βασικά σενάρια που απασχολούν τις εποπτικές αρχές.
Το ψηφιακό ευρώ ως απάντηση στη νέα γεωοικονομική πραγματικότητα
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ψηφιακό ευρώ αντιμετωπίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όχι απλώς ως ένα νέο μέσο πληρωμών αλλά ως στρατηγικό εργαλείο οικονομικής ανεξαρτησίας.
Η ΕΚΤ υποστηρίζει ότι το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει στους πολίτες τη δυνατότητα να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές πληρωμές με χρήμα κεντρικής τράπεζας, χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από ιδιωτικούς παρόχους ή ξένες τεχνολογικές πλατφόρμες.
Παράλληλα, θεωρεί ότι μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην αυξανόμενη κυριαρχία των stablecoins που βασίζονται κυρίως στο δολάριο, προστατεύοντας τον διεθνή ρόλο του ευρώ σε μια εποχή όπου οι ψηφιακές πληρωμές αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία.
Η συζήτηση αποκτά και έντονη γεωπολιτική διάσταση. Μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και την αυξανόμενη έμφαση της Ευρώπης στη στρατηγική αυτονομία, οι Βρυξέλλες αναζητούν τρόπους περιορισμού των εξαρτήσεων από αμερικανικές υποδομές σε κρίσιμους τομείς.
Το χρήμα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας.
Γι’ αυτό και η μάχη μεταξύ ψηφιακού ευρώ και stablecoins δεν αφορά μόνο τις πληρωμές. Αφορά το ποιος θα διαχειρίζεται τα δεδομένα των συναλλαγών, ποιος θα καθορίζει τους κανόνες της ψηφιακής οικονομίας και τελικά ποιος θα ασκεί επιρροή σε μία από τις πιο κρίσιμες υποδομές της σύγχρονης κοινωνίας.
Η Ευρώπη γνωρίζει ότι το διακύβευμα δεν είναι τεχνολογικό. Είναι ζήτημα οικονομικής κυριαρχίας. Και γι’ αυτό η σύγκρουση μόλις ξεκινά.
Διαβάστε επίσης: Ευρωπαϊκές τράπεζες χτίζουν το «ψηφιακό ευρώ» απέναντι στην κυριαρχία των ΗΠΑ
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ