Στενά του Ορμούζ: Η «σκιώδης αγορά» πετρελαίου γιγαντώνεται – Τάνκερ απενεργοποιούν τους πομποδέκτες εντοπισμού και ταξιδεύουν «αόρατα» για ημέρες
Την ώρα που οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ αναζητώντας ενδείξεις επιστροφής στην κανονικότητα, μια διαφορετική πραγματικότητα φαίνεται να διαμορφώνεται πίσω από τους επίσημους αριθμούς. Το πετρέλαιο δεν έχει σταματήσει να ρέει από τον Περσικό Κόλπο. Απλώς ένα αυξανόμενο μέρος αυτής της ροής γίνεται πλέον στο σκοτάδι.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, ολοένα περισσότερα δεξαμενόπλοια επιλέγουν να απενεργοποιούν τα συστήματα αυτόματου εντοπισμού τους πριν διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, εξαφανίζονται από τα διεθνή δίκτυα παρακολούθησης και επανεμφανίζονται ημέρες αργότερα κοντά στους τελικούς προορισμούς τους στην Ασία.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια νέα συνθήκη για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, οι αναλυτές δυσκολεύονται να υπολογίσουν με ακρίβεια πόσο πετρέλαιο διακινείται πραγματικά από το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Πίσω από τις κινήσεις αυτές βρίσκεται η ανάγκη παραγωγών, εμπόρων και εισαγωγέων να διατηρήσουν ανοιχτές τις ενεργειακές ροές παρά τους γεωπολιτικούς περιορισμούς και τις συνεχιζόμενες εντάσεις μεταξύ Ιράν και Δύσης.
Η πρακτική του «dark shipping» μετατρέπεται σε νέο κανόνα του παγκόσμιου εμπορίου
Το φαινόμενο που μέχρι πρόσφατα αποτελούσε κυρίως εργαλείο παράκαμψης κυρώσεων από το Ιράν φαίνεται πλέον να αποκτά πολύ μεγαλύτερη διάσταση.
Η λεγόμενη πρακτική του «dark shipping» έχει εξελιχθεί σε βασικό μηχανισμό μεταφοράς φορτίων μέσα από μια περιοχή που εξακολουθεί να θεωρείται γεωπολιτικά ασταθής. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, σχεδόν δύο στα τρία φορτωμένα δεξαμενόπλοια που αναχώρησαν από τον Περσικό Κόλπο τους τελευταίους μήνες πραγματοποίησαν μέρος του ταξιδιού τους χωρίς ενεργό σύστημα εντοπισμού.
Η συνέπεια είναι βαθύτερη από όσο φαίνεται. Οι traders, οι κυβερνήσεις και οι επενδυτές χάνουν σταδιακά την ορατότητα πάνω στις πραγματικές ροές πετρελαίου, γεγονός που δυσκολεύει την εκτίμηση της προσφοράς και αυξάνει τις πιθανότητες έντονων διακυμάνσεων στις τιμές.
Παράλληλα, οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι ναυτιλιακοί όμιλοι καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, όπου η θέση και η πορεία δεξαμενόπλοιων δεν είναι πάντοτε γνωστή.
Την ίδια στιγμή, η μείωση των αποθεμάτων πετρελαίου που παραμένουν αποθηκευμένα σε πλοία εντός του Κόλπου δείχνει ότι σημαντικές ποσότητες αργού εγκαταλείπουν την περιοχή, παρά το γεγονός ότι οι επίσημες διελεύσεις παραμένουν αισθητά χαμηλότερες από τα ιστορικά επίπεδα.
Η επόμενη μάχη δεν αφορά το πετρέλαιο αλλά τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών
Το μεγαλύτερο γεωπολιτικό διακύβευμα δεν είναι πλέον αν τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά ή κλειστά. Είναι ποιος θα ελέγχει τους όρους διέλευσης στο μέλλον.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τη στρατηγική της θέση σε μόνιμο γεωπολιτικό πλεονέκτημα, εξετάζοντας μηχανισμούς ελέγχου της ναυσιπλοΐας ακόμη και μετά από μια πιθανή πολιτική αποκλιμάκωση της κρίσης.
Η προοπτική επιβολής ειδικών τελών διέλευσης ή η δημιουργία νέων καθεστώτων αδειοδότησης θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά σημεία του κόσμου. Για τις χώρες του Κόλπου, αυτό θα σήμαινε αναζήτηση εναλλακτικών εξαγωγικών διαδρομών. Για τους μεγάλους εισαγωγείς της Ασίας, μεγαλύτερη εξάρτηση από διμερείς συμφωνίες και ειδικά καθεστώτα πρόσβασης.
Το μήνυμα που στέλνει σήμερα η αγορά είναι σαφές. Η επιστροφή στην προπολεμική κανονικότητα δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Αντίθετα, διαμορφώνεται ένα νέο ενεργειακό τοπίο όπου οι «αόρατες» διαδρομές, οι γεωπολιτικές συνεννοήσεις και οι σκιώδεις ροές πετρελαίου αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη διαμόρφωση των τιμών και της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας.
Διαβάστε επίσης: Το «στοίχημα» της εκεχειρίας βυθίζει το πετρέλαιο: Σενάρια για Brent στα $80
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ