Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ απειλεί Ελλάδα και Ευρώπη με υψηλό πληθωρισμό, πίεση στα ομόλογα και αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ, εντείνοντας τους φόβους για στασιμοπληθωρισμό
Η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση που πυροδότησε η σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές απειλές για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδιαίτερα για χώρες με υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια, όπως η Ελλάδα.
Η αναστάτωση στα Στενά του Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με περίπου 17 εκατ. βαρέλια πετρελαίου να έχουν βγει εκτός κυκλοφορίας, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% της παγκόσμιας ζήτησης. Παράλληλα, η αυξημένη ενεργειακή κατανάλωση στην Ασία περιορίζει ακόμη περισσότερο τα περιθώρια αποκλιμάκωσης των τιμών.
Παρά το εύθραυστο σκηνικό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να προβλέπει ανάπτυξη 1,1% για φέτος και 1,4% το 2027, εκτιμώντας ότι η κρίση θα έχει εκτονωθεί μέχρι το τέλος του έτους. Ωστόσο, στις αγορές κυριαρχεί έντονος σκεπτικισμός, καθώς κανείς δεν μπορεί να διασφαλίσει ότι η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή δεν θα μετατραπεί σε μακροχρόνιο ενεργειακό σοκ.
Πίσω από την αισιοδοξία των Βρυξελλών, αρκετοί οικονομικοί κύκλοι βλέπουν πολιτική προσπάθεια αποφυγής μιας νέας συζήτησης για γενική δημοσιονομική χαλάρωση στην Ευρώπη, η οποία θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τους νέους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Ομόλογα, επιτόκια και η αγωνία της Αθήνας
Η ενεργειακή πίεση συμπίπτει με ένα νέο κύμα ανησυχίας στις αγορές ομολόγων. Οι επενδυτές βλέπουν την ευρωπαϊκή οικονομία να επιβαρύνεται από το υψηλό ενεργειακό κόστος και προεξοφλούν επιθετικότερη στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στα επιτόκια.
Οι αποδόσεις των γαλλικών και ιταλικών δεκαετών τίτλων κινούνται κοντά στο 4%, ενώ ακόμη και το γερμανικό δεκαετές ομόλογο άγγιξε το 3,2%, επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν σχεδόν δύο δεκαετίες. Η εικόνα αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία στην Αθήνα, καθώς η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρώπη, παρά τη μικρή αποκλιμάκωση που καταγράφηκε το πρώτο τρίμηνο.
Το βασικό πρόβλημα για το οικονομικό επιτελείο δεν είναι μόνο το κόστος δανεισμού, αλλά κυρίως η ακραία μεταβλητότητα στις αγορές. Η κυβέρνηση φοβάται ότι μια παρατεταμένη νευρικότητα θα επηρεάσει την επενδυτική εμπιστοσύνη προς τα ελληνικά ομόλογα και θα αυξήσει την πίεση σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό Νότο.
Την ίδια στιγμή, η προοπτική νέων αυξήσεων επιτοκίων από την ΕΚΤ, ακόμη και κατά 0,75% μέσα στο 2026, δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον για χώρες με υψηλό χρέος όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.
Το διπλό χτύπημα: Στασιμοπληθωρισμός και νέα δημοσιονομική πίεση
Η παράταση της κρίσης απειλεί να οδηγήσει την Ευρώπη σε ένα νέο περιβάλλον στασιμοπληθωρισμού, με χαμηλή ανάπτυξη, υψηλό κόστος ενέργειας και επίμονο πληθωρισμό. Για την Ελλάδα, οι κίνδυνοι είναι ακόμη μεγαλύτεροι λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους και της επιδείνωσης του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι το ελληνικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών θα εκτοξευθεί στο 7,1% του ΑΕΠ εξαιτίας των αυξημένων εισαγωγών ενέργειας, περιορίζοντας σημαντικά τις αναπτυξιακές δυνατότητες της οικονομίας.
Παράλληλα, η ανάγκη για νέα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων μεγαλώνει. Μέχρι στιγμής η Ελλάδα έχει λάβει θετικά σχόλια από τις Βρυξέλλες για τα στοχευμένα μέτρα στήριξης ύψους 800 εκατ. ευρώ. Όμως, εάν η κρίση συνεχιστεί και το 2027, οι δημοσιονομικές αντοχές θα δοκιμαστούν σκληρά.
Στο μέτωπο του πληθωρισμού, η εικόνα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει πληθωρισμό 3,7% για την Ελλάδα, έναν από τους υψηλότερους στην Ε.Ε., με την αποκλιμάκωση προς το 2,4% να μετατίθεται για το 2027. Μέχρι τότε, το κόστος χρήματος θα παραμένει υψηλό και οι πιέσεις σε επιχειρήσεις, δανειολήπτες και καταναλωτές θα εντείνονται.
Διαβάστε επίσης: «Διόδια» στο Στενό του Ορμούζ: Το Ιράν ανοίγει επικίνδυνο μέτωπο στο παγκόσμιο εμπόριο
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ