Τουρκία – Ελλάδα: Η «Γαλάζια Πατρίδα» επιστρέφει δυναμικά και ανεβάζει το θερμόμετρο στην Ανατολική Μεσόγειο – Τι αποκαλύπτει το πρακτορείο Bloomberg
Σε μια κίνηση με ισχυρό γεωπολιτικό αποτύπωμα και πολλαπλά μηνύματα προς Αθήνα, Λευκωσία και Βρυξέλλες, η Τουρκία φαίνεται να προχωρά στο επόμενο στάδιο θεσμοθέτησης του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», ετοιμάζοντας – σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg – νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση και θα αποτυπώνει επισήμως τις τουρκικές διεκδικήσεις για θαλάσσιες ζώνες σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Η κίνηση αυτή δεν αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη συμβολική πολιτική πρωτοβουλία της Άγκυρας. Αντιθέτως, εκλαμβάνεται ως προσπάθεια να αποκτήσουν οι τουρκικές θέσεις θεσμική και νομική υπόσταση στο εσωτερικό της χώρας, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο έντασης γύρω από την υφαλοκρηπίδα, τις ΑΟΖ και τους ενεργειακούς πόρους της περιοχής.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το νομοσχέδιο θα αποτελέσει το πρώτο επίσημο βήμα για τη νομική καταγραφή των τουρκικών αξιώσεων σχετικά με θαλάσσιες δικαιοδοσίες που η Άγκυρα θεωρεί ότι της ανήκουν, τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην ουσία, η τουρκική κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» από πολιτικό και στρατιωτικό δόγμα σε επίσημη κρατική γραμμή με κοινοβουλευτική σφραγίδα.
Και αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην Αθήνα και στη Λευκωσία.
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο τις διεκδικήσεις της για θαλάσσιες ζώνες, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο αποκτούν όλο και μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία.
Η «Γαλάζια Πατρίδα», το τουρκολιβυκό μνημόνιο και το νέο γεωπολιτικό μήνυμα της Άγκυρας
Το υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο θεωρείται συνέχεια της στρατηγικής που έχει ακολουθήσει η Τουρκία τα τελευταία χρόνια, με βασικούς άξονες το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, μέσω των οποίων η Άγκυρα επιδιώκει να επανακαθορίσει τους θαλάσσιους συσχετισμούς στην περιοχή.
Η τουρκική ηγεσία εξακολουθεί να αμφισβητεί ευθέως τις συμφωνίες που έχει υπογράψει η Ελλάδα με άλλες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ θεωρεί ότι αποκλείεται από ενεργειακά και γεωστρατηγικά σχέδια που διαμορφώνονται χωρίς τη συμμετοχή της.
Δεν είναι τυχαίο ότι μόλις πριν από λίγους μήνες η Άγκυρα, με επιστολή της προς τον ΟΗΕ, χαρακτήριζε «παράνομη» τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ, επιμένοντας στη δική της ερμηνεία περί θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Παράλληλα, η τουρκική πλευρά συνεχίζει να συνδέει ευθέως τα ζητήματα ενέργειας με την ασφάλεια και τη γεωπολιτική επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι δηλώσεις του ηγέτη του εθνικιστικού MHP, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, μόνο τυχαίες δεν θεωρούνται. Ο στενός σύμμαχος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προειδοποίησε ανοιχτά για τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ισραήλ στους τομείς άμυνας και ενέργειας, στέλνοντας μήνυμα ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να αποδεχθεί κινήσεις που -όπως υποστηρίζει- αγνοούν τα δικαιώματά της ή τους Τουρκοκύπριους.
Η φράση του ότι «οποιαδήποτε κίνηση που αγνοεί τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας θα λάβει σθεναρή απάντηση» ερμηνεύεται από διπλωματικές πηγές ως σαφής προειδοποίηση ότι η Άγκυρα προετοιμάζεται για μια πιο επιθετική φάση διεκδικήσεων.
Το μήνυμα προς Αθήνα, Παρίσι και ΕΕ και ο κίνδυνος νέας έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο
Η χρονική συγκυρία της τουρκικής πρωτοβουλίας μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την επίσκεψη του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Ελλάδα και τις δημόσιες δηλώσεις στήριξης προς την Αθήνα, με τον Γάλλο πρόεδρο να διαμηνύει ότι «εάν απειληθεί η κυριαρχία της Ελλάδας, θα είμαστε εδώ».
Στην Άγκυρα, οι εξελίξεις αυτές αντιμετωπίζονται ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής σύμπλευσης Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο, τόσο στο πεδίο της ασφάλειας όσο και στην ενεργειακή πολιτική.
Το Bloomberg επισημαίνει ότι οι πιθανές νέες τουρκικές αξιώσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν αναζωπύρωση της έντασης με την Ελλάδα και την Κύπρο, υπενθυμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε στο παρελθόν απειλήσει την Τουρκία με κυρώσεις για έρευνες υδρογονανθράκων σε αμφισβητούμενες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.
Στην Αθήνα, η επίσημη θέση παραμένει σταθερή: η Ελλάδα καλεί την Τουρκία να ευθυγραμμιστεί με το Διεθνές Δίκαιο και ειδικά με το Δίκαιο της Θάλασσας, υπογραμμίζοντας ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών δεν μπορεί να γίνεται μονομερώς ούτε με λογικές τετελεσμένων.
Ωστόσο, διπλωματικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η νέα αυτή κίνηση της Άγκυρας ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα περίοδο αυξημένης έντασης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα εάν συνοδευτεί από έρευνες, NAVTEX ή κινήσεις αμφισβήτησης επί του πεδίου.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν η Τουρκία επιδιώκει απλώς να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση ή αν προετοιμάζει ένα νέο κύκλο γεωπολιτικής πίεσης στην περιοχή.
Και στις δύο περιπτώσεις, πάντως, το μήνυμα από την Άγκυρα είναι ξεκάθαρο: η «Γαλάζια Πατρίδα» παραμένει στον πυρήνα της τουρκικής στρατηγικής και η Ανατολική Μεσόγειος συνεχίζει να αποτελεί πεδίο σκληρού ανταγωνισμού για κυριαρχία, ενέργεια και γεωπολιτική επιρροή.
Διαβάστε επίσης: «Νέο δόγμα ισχύος»: Πώς η Ελλάδα χτίζει ασπίδα απέναντι στην Τουρκία με ενέργεια, συμμαχίες και διπλωματία
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ