Ο νέος νόμος για τις ΑΠΕ ενσωματώνει τη RED III και μειώνει δραστικά τους χρόνους αδειοδότησης. Η διεθνής αναγνώριση και ο στόχος των 28 GW έως το 2030
Η Ελλάδα επιχειρεί να γυρίσει σελίδα στην αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, με έναν νόμο που δεν περιορίζεται σε τεχνικές προσαρμογές, αλλά αλλάζει τον ρυθμό με τον οποίο μπορούν να προχωρούν μεγάλα πράσινα έργα. Η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας RED III φέρνει τη χώρα πιο κοντά στους κλιματικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βάζει στο στόχαστρο ένα από τα μεγαλύτερα ελληνικά προβλήματα: τη βραδύτητα της αδειοδότησης. Η οδηγία RED III στοχεύει στην ταχύτερη ανάπτυξη των ΑΠΕ, στη μείωση των εκπομπών, στην ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και στη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους.
Το διεθνές εξειδικευμένο μέσο Montel News ανέδειξε τη σημασία του νέου πλαισίου, σημειώνοντας ότι η ελληνική προσαρμογή στην ευρωπαϊκή νομοθεσία του 2023 μπορεί να επιταχύνει την πράσινη διείσδυση στη χώρα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο νέος νόμος μειώνει τον χρόνο αδειοδότησης μεγάλων έργων, όπως τα αιολικά πάρκα, από τα 8-10 χρόνια σε μόλις 12-18 μήνες, εφόσον το νέο σύστημα εφαρμοστεί αποτελεσματικά.
Η αλλαγή είναι κρίσιμη, γιατί η Ελλάδα διαθέτει ισχυρό φυσικό πλεονέκτημα σε ήλιο και άνεμο, αλλά επί χρόνια σκόνταφτε σε γραφειοκρατία, καθυστερήσεις, αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και τοπικές αντιδράσεις. Με αυστηρά χρονοδιαγράμματα και πιο καθαρές διαδικασίες, η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει το επενδυτικό ενδιαφέρον σε πραγματικά έργα. Το στοίχημα, βέβαια, δεν είναι μόνο να ψηφιστεί ο νόμος. Είναι να αντέξει η διοίκηση την ταχύτητα που η ίδια υπόσχεται.
Ενεργειακές κοινότητες, αποθήκευση και υπεράκτια αιολικά αλλάζουν το παιχνίδι
Το νέο πλαίσιο δεν αφορά μόνο τους μεγάλους επενδυτές. Δίνει χώρο και στις ενεργειακές κοινότητες, ώστε δήμοι, τοπικές ομάδες και πολίτες να μπορούν να παράγουν και να καταναλώνουν δική τους ηλεκτρική ενέργεια. Πρόκειται για μια πιο αποκεντρωμένη λογική, που επιχειρεί να συνδέσει την πράσινη μετάβαση με την κοινωνία και όχι μόνο με τα χαρτοφυλάκια μεγάλων ομίλων.
Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται και πιλοτικά πράσινα έργα που συνδυάζουν ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας και ηλεκτροκίνηση. Αυτή είναι η πραγματική δεύτερη φάση της πράσινης μετάβασης. Δεν αρκεί πλέον να εγκαθίστανται φωτοβολταϊκά και αιολικά. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς η ενέργεια θα αποθηκεύεται, πώς θα διοχετεύεται στο δίκτυο χωρίς συμφόρηση και πώς θα στηρίζει νέες χρήσεις, από τις μεταφορές έως τη βιομηχανία.
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά και η υπεράκτια αιολική ενέργεια, ένας τομέας όπου η Ελλάδα έχει μείνει πίσω, παρότι διαθέτει θαλάσσιο χώρο με μεγάλες δυνατότητες. Το νέο πλαίσιο θέτει τις βάσεις για την επιλογή περιοχών και τον συντονισμό των επενδύσεων από το κράτος. Αν αυτό προχωρήσει χωρίς τις γνωστές ελληνικές παλινωδίες, μπορεί να ανοίξει ένα νέο επενδυτικό κεφάλαιο για την ηλεκτροπαραγωγή, τη βιομηχανία και τις λιμενικές υποδομές.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έχει παρουσιάσει το νομοσχέδιο ως εργαλείο «ενεργειακής δημοκρατίας», αναφέροντας ότι ανοίγει ο δρόμος ακόμη και για φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι, ώστε οι πολίτες να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος. Το ΥΠΕΝ σημειώνει επίσης ότι από τα 18 GW ΑΠΕ που συμμετέχουν σήμερα στο ενεργειακό μείγμα, τα 9,2 GW συνδέονται με το δίκτυο χαμηλής και μέσης τάσης του ΔΕΔΔΗΕ.
Το μεγάλο στοίχημα: από τα 18 GW στα 28 GW έως το 2030
Η ελληνική αγορά ΑΠΕ βρίσκεται ήδη σε φάση υψηλής διείσδυσης, αλλά το επόμενο βήμα είναι πιο δύσκολο. Η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ ανέρχεται περίπου στα 18 GW, ενώ ο στόχος του εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα είναι να φτάσει τα 28 GW έως το 2030, όπως επισημαίνεται και στο διεθνές δημοσίευμα.
Η απόσταση δεν είναι μικρή. Για να καλυφθεί, δεν αρκεί η απλοποίηση των αδειών. Χρειάζονται δίκτυα, αποθήκευση, καθαρές χωροθετήσεις, κοινωνική αποδοχή και σταθερό επενδυτικό περιβάλλον. Χρειάζεται επίσης να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο των περικοπών πράσινης παραγωγής, που ήδη πιέζει την αγορά και δείχνει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος.
Η διεθνής αναγνώριση του νόμου είναι σημαντική, γιατί δείχνει ότι η Ελλάδα παρακολουθείται πλέον ως αγορά με πραγματικές προοπτικές. Όμως η πραγματική δοκιμασία θα δοθεί στην εφαρμογή. Αν οι αδειοδοτήσεις πράγματι επιταχυνθούν, αν τα δίκτυα αντέξουν και αν οι ενεργειακές κοινότητες δεν μείνουν στα χαρτιά, τότε η χώρα μπορεί να περάσει από τη ρητορική της πράσινης μετάβασης στην παραγωγή φθηνότερης, καθαρότερης και πιο ασφαλούς ενέργειας.
Σε μια εποχή ενεργειακής αστάθειας, γεωπολιτικών πιέσεων και ανάγκης απεξάρτησης από ακριβές και ευάλωτες πηγές ενέργειας, ο νέος νόμος για τις ΑΠΕ μπορεί να γίνει πραγματικός καταλύτης. Όχι επειδή υπόσχεται περισσότερα έργα, αλλά επειδή επιχειρεί να σπάσει το πιο ανθεκτικό φρένο της ελληνικής οικονομίας: την καθυστέρηση.
Διαβάστε επίσης: Μυτιληναίος: Το επόμενο κύμα ανάπτυξης των ΑΠΕ θα καθοδηγηθεί από την ενεργειακή ασφάλεια
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ