Η «επανάσταση» στην αποθήκευση ενέργειας ρίχνει το κόστος ηλεκτροπαραγωγής και ανατρέπει το μοντέλο των συμβατικών καυσίμων
Μία από τις μεγαλύτερες ανατροπές στην ιστορία της παγκόσμιας ενέργειας βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε συνδυασμό με συστήματα αποθήκευσης σε μπαταρίες, δεν θεωρούνται πλέον απλώς μια «πράσινη» εναλλακτική λύση. Σύμφωνα με τις τελευταίες διεθνείς εκτιμήσεις, αρχίζουν να μετατρέπονται στην πιο οικονομική μορφή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ακόμη και σε 24ωρη βάση, ξεπερνώντας τις συμβατικές μονάδες φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Το συμπέρασμα αυτό, που μέχρι πριν λίγα χρόνια φαινόταν σχεδόν αδιανόητο για τις αγορές ενέργειας, αποτυπώνεται στην τελευταία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA), η οποία καταγράφει ιστορική κατάρρευση του κόστους τόσο στις ΑΠΕ όσο και στις τεχνολογίες αποθήκευσης.
Η πραγματική «έκρηξη» όμως προέρχεται από τις μπαταρίες. Για δεκαετίες, το μεγάλο επιχείρημα των επικριτών των ΑΠΕ ήταν ότι η παραγωγή από ήλιο και άνεμο δεν είναι σταθερή και δεν μπορεί να υποκαταστήσει πλήρως τα συμβατικά καύσιμα. Σήμερα, αυτό το αφήγημα αρχίζει να καταρρέει.
Η ταχύτατη πτώση του κόστους αποθήκευσης ενέργειας επιτρέπει πλέον στις ανανεώσιμες πηγές να παρέχουν σταθερή ηλεκτροπαραγωγή όλο το 24ωρο, περιορίζοντας δραστικά το βασικό μειονέκτημα της διαλείπουσας παραγωγής.
Και αυτό αλλάζει όχι μόνο την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και ολόκληρη τη γεωπολιτική εξίσωση της ενέργειας.
Η κατάρρευση του κόστους και το νέο σοκ για φυσικό αέριο και πετρέλαιο
Τα στοιχεία του IRENA δείχνουν ότι από το 2010 μέχρι σήμερα το κόστος εγκατάστασης φωτοβολταϊκών έχει μειωθεί κατά 87%, των χερσαίων αιολικών πάρκων κατά 55%, ενώ η μεγαλύτερη ανατροπή καταγράφεται στις μπαταρίες, όπου το κόστος αποθήκευσης έχει καταρρεύσει κατά 93%.
Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: το συνολικό κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες που συνδυάζουν ΑΠΕ και μπαταρίες μειώνεται πλέον σε επίπεδα που ανταγωνίζονται άμεσα τις μονάδες φυσικού αερίου και άνθρακα.
Σύμφωνα με την έκθεση, σε περιοχές με υψηλό ηλιακό και αιολικό δυναμικό, το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τέτοια υβριδικά συστήματα αναμένεται να κινηθεί μεταξύ 54 και 82 δολαρίων ανά μεγαβατώρα έως το 2025.
Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα που παρουσιάζει ο οργανισμός αφορά το ενεργειακό συγκρότημα Al Dhafra στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα projects παγκοσμίως, που θα συνδυάζει φωτοβολταϊκά ισχύος 5,2 GW με αποθήκευση 19 GWh σε μπαταρίες, προσφέροντας σταθερά 1 GW καθαρής ενέργειας σε κόστος περίπου 70 δολαρίων ανά MWh.
Οι προβλέψεις γίνονται ακόμη πιο επιθετικές για την επόμενη δεκαετία. Ο IRENA εκτιμά ότι το συνολικό κόστος εγκατάστασης θα υποχωρήσει επιπλέον 30% μέχρι το 2030 και περίπου 40% έως το 2035, οδηγώντας το κόστος ηλεκτροπαραγωγής κάτω ακόμη και από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Για τις αγορές ενέργειας, αυτό σημαίνει ότι το παραδοσιακό μοντέλο ηλεκτροπαραγωγής μέσω ορυκτών καυσίμων αρχίζει να χάνει σταδιακά το βασικό του πλεονέκτημα: το κόστος και τη σταθερότητα παραγωγής.
Η γεωπολιτική κρίση δίνει νέα ώθηση στις ΑΠΕ και την αποθήκευση
Το timing αυτής της ενεργειακής μετάβασης μόνο τυχαίο δεν θεωρείται. Η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις στο Στενό του Ορμούζ έχουν επαναφέρει με βίαιο τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας.
Οι αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτες σε γεωπολιτικές κρίσεις, πολεμικές συγκρούσεις και διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές. Και αυτό ακριβώς ενισχύει το στρατηγικό επιχείρημα υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ο γενικός διευθυντής του IRENA, Francesco La Camera, υπογράμμισε ότι το παλιό επιχείρημα περί «αναξιόπιστων ΑΠΕ» δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα.
Όπως τόνισε, οι ανανεώσιμες πηγές μπορούν πλέον να παρέχουν σταθερή ηλεκτροδότηση σε 24ωρη βάση, ενώ ταυτόχρονα προσφέρουν μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία απέναντι στις γεωπολιτικές αναταράξεις που συνεχίζουν να επηρεάζουν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν και οι πρόσφατες παρεμβάσεις του προέδρου της METLEN, Ευάγγελου Μυτιληναίου, ο οποίος επισήμανε ότι οι ΑΠΕ αποκτούν πλέον νέα στρατηγική αξία όχι μόνο για λόγους περιβάλλοντος αλλά κυρίως για λόγους ενεργειακής ασφάλειας.
Το μεγάλο στοίχημα, όπως ανέφερε, παραμένει η ανάπτυξη επαρκών υποδομών αποθήκευσης ώστε να αποφεύγονται οι ακραίες διακυμάνσεις τιμών όταν οι ΑΠΕ δεν παράγουν επαρκή ενέργεια.
Και ακριβώς εκεί φαίνεται πως θα κριθεί η επόμενη μεγάλη μάχη της παγκόσμιας ενέργειας: όχι πλέον στο ποιος παράγει πιο «πράσινο» ρεύμα, αλλά στο ποιος μπορεί να εξασφαλίσει φθηνή, σταθερή και γεωπολιτικά ασφαλή ηλεκτρική ενέργεια σε μία εποχή διαρκών διεθνών κρίσεων.
Διαβάστε επίσης: «Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι» – Εξοικονόμηση ενέργειας έως και 25%
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ