Ανοιχτά πλέον ο Ντόναλντ Τραμπ αναγνωρίζει το ενδεχόμενο απώλειας της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα χρησιμοποιήσει το προεδρικό βέτο ως βασικό εργαλείο πολιτικής αντιπαράθεσης με τους Δημοκρατικούς.
Την ίδια ώρα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν προβάδισμα της αντιπολίτευσης, ενώ η ακρίβεια, η οικονομία και ο πόλεμος στο Ιράν βρίσκονται στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Σε μια χαρακτηριστική δήλωση για την πολιτική στρατηγική που προτίθεται να ακολουθήσει σε περίπτωση εκλογικής ήττας των Ρεπουμπλικανών, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι ενδέχεται να μετατραπεί σε «Mr. Veto», ασκώντας βέτο σε κάθε νομοσχέδιο που θα προωθούν οι Δημοκρατικοί, εφόσον καταφέρουν να αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Μιλώντας σε συνέντευξή του στη New York Post, ο Τραμπ περιέγραψε ένα ενδεχόμενο πολιτικό αδιέξοδο, στο οποίο οι Δημοκρατικοί θα επιχειρούν να προωθήσουν νομοθετικές πρωτοβουλίες, αλλά ο ίδιος θα τις απορρίπτει μέσω της συνταγματικής εξουσίας του προεδρικού βέτο.
«Θα στέλνουν προτάσεις κι εσύ θα ασκείς βέτο», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι, ύστερα από έναν ή δύο μήνες αλλεπάλληλων απορρίψεων, οι Δημοκρατικοί θα αναγκαστούν τελικά να προσέλθουν σε διαπραγματεύσεις και να καταλήξουν σε συμφωνία.
«Μάλλον θα γίνω ο Mr. Veto. Δεν θα τους αφήσω να το καταστρέψουν», δήλωσε, αποτυπώνοντας τη στάση που θα μπορούσε να υιοθετήσει απέναντι σε ένα Κογκρέσο με διαφορετική πολιτική πλειοψηφία από εκείνη του Λευκού Οίκου.
Η παραδοχή Τραμπ για το ενδεχόμενο εκλογικής ήττας
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς αποτελεί μια από τις σπάνιες περιπτώσεις κατά τις οποίες ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρεται ανοιχτά στο ενδεχόμενο οι Ρεπουμπλικανοί να χάσουν τον έλεγχο ενός ή και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.
Μέχρι σήμερα, ο Τραμπ έχει επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην προσπάθεια διατήρησης της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του κόμματός του. Έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένες προεκλογικές περιοδείες, επισκεπτόμενος ακόμη και πολιτείες που παραδοσιακά αποτελούν εκλογικά προπύργια των Ρεπουμπλικανών, αλλά όπου πλέον καταγράφεται αυξημένος ανταγωνισμός.
Η ανησυχία στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την οικονομική κατάσταση και κυρίως με το αυξημένο κόστος ζωής, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους.
Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν έχει προστεθεί στην πολιτική ατζέντα, δημιουργώντας ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης γύρω από την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης.
Ο Τραμπ, πάντως, εξακολουθεί να υπερασπίζεται την οικονομική του πολιτική, υποστηρίζοντας στις προεκλογικές του εμφανίσεις ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν τη «μεγαλύτερη οικονομία στην ιστορία», ενώ αμφισβητεί την αξιοπιστία των δημοσκοπήσεων που εμφανίζουν τους Ρεπουμπλικανούς να υποχωρούν.
Το προβάδισμα των Δημοκρατικών και η μάχη για το Κογκρέσο
Τα δημοσκοπικά δεδομένα εντείνουν την πίεση προς τον Λευκό Οίκο, καθώς οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να προηγούνται σε αρκετές από τις κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters και του ινστιτούτου Ipsos, το 46% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσε ότι προτίθεται να στηρίξει τους Δημοκρατικούς, έναντι 38% που εξέφρασε την προτίμησή του στους Ρεπουμπλικανούς.
Το προβάδισμα των οκτώ ποσοστιαίων μονάδων είναι μικρότερο σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, όταν η διαφορά ανερχόταν στις 11 μονάδες. Ωστόσο, εξακολουθεί να αποτυπώνει τη δυσαρέσκεια σημαντικού τμήματος του εκλογικού σώματος απέναντι στην κυβερνητική πολιτική.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η μάχη για τη Γερουσία. Σύμφωνα με νέα δημοσκοπικά στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να προηγούνται σε πέντε από τις επτά κρίσιμες πολιτείες που βρίσκονται στο επίκεντρο της αναμέτρησης.
Την ίδια στιγμή, για να αποκτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, χρειάζονται τρεις επιπλέον έδρες.
Από την πλευρά τους, Ρεπουμπλικανοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι τα δικά τους στοιχεία παρουσιάζουν μια διαφορετική εικόνα, με αρκετές από τις κρίσιμες αναμετρήσεις για τη Γερουσία να παραμένουν αμφίρροπες.
Δημοτικότητα στο 32% και αυξανόμενη δυσαρέσκεια
Ένα ακόμη στοιχείο που προβληματίζει το επιτελείο του Ντόναλντ Τραμπ είναι η χαμηλή δημοτικότητά του.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης Reuters/Ipsos, η αποδοχή του Αμερικανού προέδρου παραμένει κοντά στο 32%, επίπεδο που συγκαταλέγεται στα χαμηλότερα της πολιτικής του πορείας.
Η εικόνα αυτή συνδέεται με τη στάση των ψηφοφόρων απέναντι στην οικονομία, το κόστος διαβίωσης και τις κυβερνητικές επιλογές στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ένα σημαντικό μέρος των Αμερικανών φαίνεται να αντιμετωπίζει τις ενδιάμεσες εκλογές όχι μόνο ως επιλογή για τη νέα σύνθεση του Κογκρέσου, αλλά και ως ευκαιρία να εκφράσει τη στάση του απέναντι στον ίδιο τον πρόεδρο και την πολιτική του.
Η συγκεκριμένη δυναμική μετατρέπει τις εκλογές σε μια ευρύτερη δοκιμασία για την προεδρία Τραμπ, καθώς το αποτέλεσμά τους θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τα περιθώρια πολιτικών ελιγμών της κυβέρνησης για τα επόμενα δύο χρόνια.
Τι σημαίνει ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών
Εάν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να αποκτήσουν την πλειοψηφία σε ένα ή και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, η πολιτική πραγματικότητα στην Ουάσιγκτον θα αλλάξει σημαντικά.
Ο πρόεδρος θα εξακολουθήσει να διαθέτει τις εκτελεστικές εξουσίες του, ωστόσο η προώθηση της νομοθετικής του ατζέντας θα γίνει πιο σύνθετη. Η Βουλή των Αντιπροσώπων και η Γερουσία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην έγκριση νομοσχεδίων, στη διαμόρφωση του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού και στον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αντιπαράθεση μεταξύ Λευκού Οίκου και Κογκρέσου θα μπορούσε να ενταθεί, με τις δύο πλευρές να αναζητούν διαπραγματευτικούς συσχετισμούς και πολιτικά πλεονεκτήματα.
Το προεδρικό βέτο αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα θεσμικά εργαλεία που διαθέτει ο Αμερικανός πρόεδρος. Δεν είναι, ωστόσο, απόλυτο: το Κογκρέσο μπορεί να παρακάμψει ένα προεδρικό βέτο εφόσον συγκεντρώσει πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα.
Μέχρι στιγμής, κατά τη δεύτερη προεδρική του θητεία, ο Τραμπ έχει ασκήσει βέτο σε δύο νομοσχέδια, ενώ στην πρώτη του θητεία είχε ασκήσει συνολικά δέκα βέτο.
Η απειλή του για μια πολιτική «Mr. Veto» επομένως δεν αποτελεί απλώς μια προεκλογική ατάκα, αλλά περιγράφει ένα πιθανό μοντέλο αντιπαράθεσης μεταξύ εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας.
Νέα συζήτηση για την τρίτη προεδρική θητεία
Στην ίδια συνέντευξη, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο μιας νέας υποψηφιότητάς του για την προεδρία των ΗΠΑ.
«Θα λάτρευα να θέσω ξανά υποψηφιότητα αν είχα τη δυνατότητα, αλλά η διατύπωση είναι πολύ αυστηρή», δήλωσε, αναφερόμενος στους συνταγματικούς περιορισμούς.
Η 22η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος ορίζει ότι κανένα πρόσωπο δεν μπορεί να εκλεγεί στο αξίωμα του προέδρου περισσότερες από δύο φορές. Με δεδομένο ότι ο Τραμπ έχει ήδη εκλεγεί δύο φορές, δεν μπορεί να διεκδικήσει κανονικά μια τρίτη εκλογή.
Η αναφορά του επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από τα όρια της προεδρικής εξουσίας και τη συνταγματική πρόβλεψη για τη διάρκεια της θητείας ενός Αμερικανού προέδρου.
Η επόμενη ημέρα για τον Λευκό Οίκο
Οι ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν κρίσιμο σταθμό για την υπόλοιπη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει όχι μόνο την κοινοβουλευτική ισορροπία, αλλά και το κατά πόσο ο πρόεδρος θα μπορεί να προωθεί απρόσκοπτα τις νομοθετικές του πρωτοβουλίες.
Η δήλωση περί «Mr. Veto» αποκαλύπτει το ενδεχόμενο μιας περιόδου έντονης πολιτικής σύγκρουσης, εφόσον οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Ο ίδιος ο Τραμπ, πάντως, εμφανίστηκε να εύχεται να μη χρειαστεί να αντιμετωπίσει αυτό το σενάριο.
«Ας ελπίσουμε ότι δεν θα χρειαστεί να ανησυχήσουμε για αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τις κοινοβουλευτικές τους πλειοψηφίες ή εάν η Ουάσιγκτον θα εισέλθει σε μια νέα περίοδο θεσμικής και πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον πρόεδρο να προαναγγέλλει ήδη τη χρήση του βέτο ως βασικό μέσο άσκησης της εξουσίας του.
Διαβάστε επίσης:

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ