Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να φτάσει στην Αθήνα την Τρίτη.
Η επίσκεψή του πραγματοποιείται στο πλαίσιο του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Στην ατζέντα των συνομιλιών αναμένεται να βρεθούν η αμυντική συνεργασία, η ενέργεια, η Ανατολική Μεσόγειος, το Κυπριακό, η Μέση Ανατολή, η Ουκρανία και το Ιράν, καθώς και οι ενεργειακές έρευνες των ExxonMobil και Chevron νότια της Κρήτης.
Ο Ρούμπιο θα συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και στη συνέχεια θα γίνει δεκτός από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Μετά τις συναντήσεις αναμένεται να εκδοθεί το κοινό ανακοινωθέν του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να φτάσει στην Ελλάδα μετά την επίσκεψή του στην Ισλανδία και στη συνέχεια θα μεταβεί στην Πορτογαλία.
Η απουσία επίσκεψης στην Τουρκία διαφοροποιεί τη συγκεκριμένη περιοδεία από τη συνήθη διπλωματική πρακτική των ΗΠΑ, καθώς επί δεκαετίες οι επισκέψεις Αμερικανών υπουργών Εξωτερικών στην περιοχή συνδυάζονταν με στάσεις τόσο στην Αθήνα όσο και στην Άγκυρα.
Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ
Βασικό αντικείμενο της επίσκεψης θα είναι η πραγματοποίηση του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Ο διάλογος είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο του 2025, ωστόσο οι διεθνείς εξελίξεις, μεταξύ άλλων στη Βενεζουέλα και στη Μέση Ανατολή, οδήγησαν σε διαδοχικές αναβολές.
Η πραγματοποίησή του τώρα θεωρείται σημαντική, καθώς επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο της στρατηγικής σχέσης Αθήνας και Ουάσινγκτον.
Ο Ρούμπιο θα συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, ενώ παράλληλα θα ξεκινήσουν οι εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου.
Στη συνέχεια ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα γίνει δεκτός από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τις συνομιλίες να καλύπτουν τόσο τις διμερείς σχέσεις όσο και τις περιφερειακές εξελίξεις.
Τι θα συζητήσουν Ρούμπιο και Μητσοτάκης
Στο επίκεντρο των συζητήσεων αναμένεται να βρεθούν η αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια, η Ανατολική Μεσόγειος, το Κυπριακό, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν.
Η ελληνική πλευρά αναμένεται να επιδιώξει την επαναβεβαίωση του ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και παρόχου ασφάλειας στην περιοχή, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συνέχιση και εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το πλαίσιο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στόχος του Στρατηγικού Διαλόγου είναι η εμβάθυνση της συνεργασίας σε βασικές αμερικανικές προτεραιότητες, μεταξύ των οποίων η αμυντική συνεργασία, η περιφερειακή ασφάλεια και η ενέργεια.
Στο επίκεντρο οι ενεργειακές έρευνες νότια της Κρήτης
Ιδιαίτερη θέση στην ατζέντα αναμένεται να έχει και η ενέργεια, με τον Κάθετο Διάδρομο να αποτελεί ένα από τα βασικά θέματα.
Ο Κάθετος Διάδρομος θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή απεξάρτηση των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης, μέσω της αξιοποίησης και μεταφοράς αμερικανικού LNG.
Παράλληλα, αναμένεται να συζητηθεί η έναρξη γεωτρήσεων και ερευνών από τις αμερικανικές εταιρείες ExxonMobil και Chevron στα οικόπεδα που έχουν παραχωρηθεί από την Ελλάδα για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δραστηριοποίηση της Chevron νότια της Κρήτης, καθώς συνδέεται με τις ευρύτερες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις αντιδράσεις που έχουν εκφραστεί από τη λιβυκή πλευρά, με επίκληση του λεγόμενου Τουρκολιβυκού Μνημονίου.
Τα F-35 και η ενίσχυση της ελληνικής άμυνας
Σημαντικό κεφάλαιο του Στρατηγικού Διαλόγου θα αποτελέσει και η αμυντική συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ.
Η συνεργασία έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, μεταξύ άλλων μέσω της αναβάθμισης των ελληνικών F-16 σε διαμόρφωση Viper και της δρομολόγησης της συμφωνίας για την απόκτηση των F-35.
Παράλληλα, το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας φέρεται να προετοιμάζει Letter of Interest προς την αμερικανική πλευρά για την απόκτηση πρόσθετου εξοπλισμού τόσο για τα αναβαθμισμένα F-16 Viper όσο και για τα F-35.
Στο ενδιαφέρον της ελληνικής πλευράς περιλαμβάνονται προηγμένα όπλα αέρος-αέρος, αντιπλοϊκά όπλα και όπλα κρούσης, μεταξύ άλλων οι AMRAAM, AIM-260 JATM, AIM-120D και AIM-9X Sidewinder, καθώς και ο AGM-158 JASSM-ER και ο AGM-84 Harpoon.
Παράλληλα, η Ελλάδα επιδιώκει την προώθηση συμφωνίας για την αναβάθμιση και των υπόλοιπων 38 F-16 σε διαμόρφωση Viper.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης το ελληνικό ενδιαφέρον για την απόκτηση μεταχειρισμένων τροχοφόρων τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker 8×8, αλλά και λειτουργικών Bradley από τα αποθέματα του Αμερικανικού Στρατού.
Η αμερικανική πλευρά και οι αμυντικές προμήθειες
Από την αμερικανική πλευρά έχει εκφραστεί προβληματισμός για το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των ελληνικών αμυντικών προμηθειών έχει κατευθυνθεί τα τελευταία χρόνια προς ευρωπαϊκές και ισραηλινές εταιρείες.
Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει ενδιαφέρον για την προώθηση αμερικανικής εταιρείας στην προμήθεια συστήματος αυτοπροστασίας των F-16, ενώ σύμφωνα με τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο υπό εξέταση υλικό, υπάρχει και ανταγωνιστική ισραηλινή πρόταση.
Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ
Στις συνομιλίες αναμένεται να συζητηθεί και η συνεργασία 3+1, δηλαδή το σχήμα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις πληροφορίες του δημοσιεύματος, δεν υπάρχει προς το παρόν αμερικανική διάθεση για πραγματοποίηση συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Αντίθετα, αναμένεται συνέχεια της συνεργασίας σε επίπεδο υπουργών Ενέργειας.
Η επόμενη συνάντηση του σχήματος 3+1 αναμένεται, σύμφωνα με το ίδιο υλικό, να πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο στα Ιεροσόλυμα.
Το Κυπριακό και η Ανατολική Μεσόγειος
Ξεχωριστή θέση στις συνομιλίες θα έχει και το Κυπριακό.
Ο Μάρκο Ρούμπιο έχει επαναλάβει τη θέση των ΗΠΑ υπέρ μιας λύσης υπό κυπριακή καθοδήγηση και με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ, με στόχο την επανένωση της Κύπρου στη βάση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας και σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Η συγκεκριμένη θέση διαφοροποιείται από την τουρκική προσέγγιση περί λύσης δύο κρατών και αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το κοινό ανακοινωθέν
Μετά την ολοκλήρωση των συναντήσεων αναμένεται να εκδοθεί το κοινό ανακοινωθέν του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Το κείμενο βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση και αναμένεται να περιλαμβάνει αποτίμηση της μέχρι σήμερα πορείας των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, αλλά και αναφορά στα επόμενα βήματα της συνεργασίας.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται η ενέργεια, η διασυνδεσιμότητα, η ασφάλεια, η άμυνα, το εμπόριο, οι επενδύσεις, ο πολιτισμός και η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου αναμένεται επίσης να υπογραφεί η ανανέωση της Πολιτιστικής Συμφωνίας, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων την επιστροφή κλεμμένων πολιτιστικών αγαθών.
Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, επομένως, δεν περιορίζεται σε μια τυπική διπλωματική συνάντηση.
Αποτελεί μια ευκαιρία για την Αθήνα και την Ουάσινγκτον να επαναβεβαιώσουν τη στρατηγική τους σχέση και να καθορίσουν τα επόμενα βήματα σε μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια, την άμυνα και την ενέργεια στην ευρύτερη περιοχή.
Διαβάστε επίσης:
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ