ΗΠΑ, Μεξικό και Καναδάς σε κρίσιμο σταυροδρόμι – Ακολουθούν 10 χρόνια αβεβαιότητας για τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία της Βόρειας Αμερικής
Η κυβέρνηση του Donald Trump ετοιμάζεται να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στις εμπορικές σχέσεις της Βόρειας Αμερικής, ανακοινώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προτίθενται, προς το παρόν, να παρατείνουν τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας USMCA. Η κίνηση αυτή δεν συνεπάγεται άμεση αποχώρηση από τη συμφωνία, ενεργοποιεί όμως τη λεγόμενη «ρήτρα λήξης» (sunset clause), εγκαινιάζοντας μια δεκαετή περίοδο διαπραγματεύσεων και αβεβαιότητας για το μέλλον της μεγαλύτερης ζώνης ελεύθερου εμπορίου στη Βόρεια Αμερική.
Η διαδικασία προβλέπεται από τη συμφωνία που τέθηκε σε ισχύ το 2020 και αντικατέστησε τη NAFTA. Εάν οι τρεις χώρες δεν καταλήξουν σε νέα συμφωνία, η USMCA θα λήξει αυτομάτως την 1η Ιουλίου 2036, βάζοντας τέλος σε ένα εμπορικό πλαίσιο που, μαζί με τη NAFTA, διέπει τις οικονομικές σχέσεις ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες.
Ξεκινά νέος γύρος διαπραγματεύσεων με επίκεντρο την αυτοκινητοβιομηχανία
Η επίσημη αμερικανική δήλωση ενεργοποιεί εξαετή διαδικασία αναθεώρησης, χωρίς ωστόσο να διακόπτει την ισχύ της συμφωνίας. Αντίθετα, ανοίγει τον δρόμο για σκληρές διαπραγματεύσεις σχετικά με τους νέους όρους που επιδιώκει να επιβάλει η Ουάσιγκτον.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αυτοκινητοβιομηχανία, με την αμερικανική πλευρά να ζητά σημαντική αύξηση του ποσοστού αμερικανικού περιεχομένου στα οχήματα που παράγονται στη Βόρεια Αμερική. Σύμφωνα με πληροφορίες από τις διαπραγματεύσεις, η κυβέρνηση Trump επιδιώκει τα οχήματα να περιλαμβάνουν τουλάχιστον 50% εξαρτήματα αμερικανικής προέλευσης, ανεβάζοντας το συνολικό ποσοστό περιφερειακού περιεχομένου στο 82% προκειμένου να απολαμβάνουν τα εμπορικά προνόμια της συμφωνίας.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επιδιώκει αυστηρότερους κανόνες ώστε να αποτρέπεται η έμμεση είσοδος κινεζικών προϊόντων στην αμερικανική αγορά μέσω του Μεξικού ή του Καναδά, θέμα που αποτελεί βασική προτεραιότητα της εμπορικής πολιτικής του Λευκού Οίκου.
Οι συνομιλίες συνεχίζονται, με τον Αμερικανό Εμπορικό Αντιπρόσωπο Τζέιμισον Γκριρ να έχει ήδη προγραμματίσει νέο γύρο διαπραγματεύσεων με το Μεξικό για τις 20 Ιουλίου.
Το Μεξικό στο τραπέζι, ο Καναδάς στο περιθώριο
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι επίσημες διαπραγματεύσεις διεξάγονται προς το παρόν αποκλειστικά μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Μεξικού, με τον Καναδά να παραμένει ουσιαστικά εκτός των κύριων συνομιλιών.
Οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Οτάβας εξακολουθούν να επιβαρύνονται από σειρά εμπορικών διαφορών, όπως οι περιορισμοί της καναδικής αγοράς γαλακτοκομικών προϊόντων αλλά και οι αποφάσεις ορισμένων καναδικών επαρχιών να αποσύρουν αμερικανικά αλκοολούχα ποτά από τα ράφια των καταστημάτων.
Αντίθετα, οι συνομιλίες με το Μεξικό φαίνεται να προχωρούν σε πιο ουσιαστική βάση. Σύμφωνα με Μεξικανό αξιωματούχο, οι δύο χώρες συμφωνούν ότι απαιτούνται αλλαγές για την ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής στη Βόρεια Αμερική, τη μείωση της εξάρτησης από ασιατικά εξαρτήματα και την αντιμετώπιση της μεταφοράς προϊόντων μέσω τρίτων χωρών.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η πρόταση επιβολής παγκόσμιου δασμού 15% στα αυτοκίνητα, με χαμηλότερους συντελεστές για τα οχήματα που παράγονται στο Μεξικό και τον Καναδά, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρούν αυστηρότερους κανόνες προέλευσης.
Το στοίχημα του Trump και το μέλλον της συμφωνίας
Παρότι ο ίδιος ο Donald Trump είχε παρουσιάσει την USMCA το 2020 ως την πιο δίκαιη και ισορροπημένη εμπορική συμφωνία που υπέγραψαν ποτέ οι Ηνωμένες Πολιτείες, η στάση του άλλαξε τα επόμενα χρόνια.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ότι η συμφωνία δεν πέτυχε να περιορίσει το εμπορικό έλλειμμα με το Μεξικό, ενώ εκτιμά ότι οι υψηλοί δασμοί αποτελούν αποτελεσματικότερο εργαλείο προστασίας της αμερικανικής βιομηχανίας από ό,τι οι πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες.
Η ενεργοποίηση της διαδικασίας αναθεώρησης δεν σημαίνει αυτόματα κατάργηση της USMCA, ωστόσο δημιουργεί ένα περιβάλλον μακροχρόνιας αβεβαιότητας για επιχειρήσεις, επενδυτές και βιομηχανίες που βασίζονται στις διασυνοριακές εφοδιαστικές αλυσίδες της Βόρειας Αμερικής.
Εάν μέσα στην επόμενη δεκαετία δεν επιτευχθεί νέα συμφωνία μεταξύ των τριών χωρών, η USMCA θα εκπνεύσει το καλοκαίρι του 2036, ανοίγοντας τον δρόμο για μία από τις σημαντικότερες ανατροπές στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα των τελευταίων δεκαετιών.
Διαβάστε επίσης: Τραμπ για CUSMA: «Δεν σκοπεύω να ανανεώσω τη συμφωνία» – Νέα επίθεση σε Καναδά και Μεξικό
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ