Μέση Ανατολή: Εύθραυστη παύση πυρός μετά το νέο ξέσπασμα Ιράν–Ισραήλ. Ο ρόλος της Χεζμπολάχ, των Χούθι και του πετρελαίου
Η Μέση Ανατολή απομακρύνθηκε, τουλάχιστον προσωρινά, από το χείλος μιας νέας ανεξέλεγκτης πολεμικής κλιμάκωσης, καθώς Ιράν και Ισραήλ ανακοίνωσαν την αναστολή των εχθροπραξιών έπειτα από ένα διήμερο σφοδρών ανταλλαγών πυραυλικών και αεροπορικών επιθέσεων που απείλησαν να τινάξουν στον αέρα την εύθραυστη εκεχειρία των τελευταίων δύο μηνών.
Η αναζωπύρωση της έντασης αποτέλεσε το σοβαρότερο επεισόδιο από την κατάπαυση του πυρός που είχε τεθεί σε ισχύ τον Απρίλιο, αποδεικνύοντας ότι η περιοχή παραμένει εγκλωβισμένη σε έναν διαρκή κύκλο αντιποίνων, όπου μία επίθεση μπορεί να πυροδοτήσει αλυσιδωτές εξελίξεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η Τεχεράνη ήταν η πρώτη που ανακοίνωσε τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων, μετά τις δημόσιες παρεμβάσεις του Αμερικανού προέδρου Donald Trump, ο οποίος απαίτησε την άμεση παύση των συγκρούσεων. Λίγες ώρες αργότερα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu επιβεβαίωσε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν ανασταλεί, χωρίς όμως να αφήσει περιθώρια παρερμηνειών για τις προθέσεις της χώρας του σε περίπτωση νέας επίθεσης.
Η πρώτη ένδειξη αποκλιμάκωσης καταγράφηκε στην Τεχεράνη, όπου το βασικό διεθνές αεροδρόμιο επανήλθε σε κανονική λειτουργία μετά την επαναλειτουργία του εναέριου χώρου, ο οποίος είχε κλείσει εξαιτίας των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Πύραυλοι, βομβαρδισμοί και απειλές για «σκληρότερη απάντηση»
Παρά την ανακοίνωση της αναστολής των επιχειρήσεων, το τελευταίο 48ωρο υπενθύμισε πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση. Σειρήνες ήχησαν ξανά στο Τελ Αβίβ, ενώ εκρήξεις συγκλόνισαν περιοχές της ιρανικής πρωτεύουσας, προκαλώντας νέα ανησυχία για το ενδεχόμενο γενικευμένου πολέμου.
Σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, ισραηλινές επιδρομές προκάλεσαν τον τραυματισμό δεκάδων πολιτών. Από την άλλη πλευρά, ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι περίπου τριάντα βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξεύθηκαν από το Ιράν προς ισραηλινούς στόχους, ως αντίποινα για το ισραηλινό πλήγμα στη Βηρυτό, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα νεκρούς και τραυματίες σε περιοχή που θεωρείται προπύργιο της Χεζμπολάχ.
Η ηγεσία των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων χαρακτήρισε την επιχείρηση «σκληρή ανταπόδοση», προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση θα οδηγήσει σε ακόμη πιο αποφασιστική απάντηση. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πολιτική ηγεσία της Τεχεράνης, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν έδωσε τέλος σε μια κατάσταση όπου η εκεχειρία παραβιαζόταν συστηματικά επί του πεδίου.
Το μήνυμα από την ισραηλινή πλευρά ήταν εξίσου ξεκάθαρο. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ θα απαντήσει δυναμικά σε κάθε νέα πρόκληση, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα διατηρεί το δικαίωμα να ενεργεί στρατιωτικά όπου και όταν το κρίνει αναγκαίο για την ασφάλειά της.
Ο Λίβανος στο επίκεντρο και η Χεζμπολάχ παραμένει παράγοντας αστάθειας
Παρότι η άμεση αντιπαράθεση Ιράν και Ισραήλ φαίνεται να παγώνει προσωρινά, το μέτωπο του Λιβάνου εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη εστία κινδύνου.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι η δραστηριότητα της Χεζμπολάχ και οι συγκρούσεις στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ξεχωριστά από τη συνολική διευθέτηση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να αποσυνδέσουν τα δύο ζητήματα, θεωρώντας ότι η λιβανική κρίση πρέπει να εξεταστεί σε δεύτερο στάδιο.
Την ίδια στιγμή, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί συνεχίστηκαν σε περιοχές του νοτίου Λιβάνου, με τις τοπικές αρχές να κάνουν λόγο για τουλάχιστον 14 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες. Παράλληλα, η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε νέες επιθέσεις κατά ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων που επιχειρούν κοντά στα σύνορα, διατηρώντας ανοιχτό ένα μέτωπο που μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε νέα πηγή γενικευμένης σύγκρουσης.
Ο παράγοντας Τραμπ, οι Χούθι και η σκιά πάνω από το πετρέλαιο
Κεντρικό ρόλο στην αποκλιμάκωση φέρεται να διαδραμάτισε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επικοινώνησε απευθείας με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου ζητώντας να τερματιστούν οι επιχειρήσεις. Η παρέμβαση αυτή αποκαλύπτει τις αυξανόμενες διαφοροποιήσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ σχετικά με τη διαχείριση της κρίσης, καθώς ο Λευκός Οίκος επιθυμεί να περιορίσει το πολιτικό κόστος ενός παρατεταμένου πολέμου.
Ωστόσο, η εικόνα παραμένει εξαιρετικά ασταθής. Οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζονται με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν, αλλά οι τελευταίες συγκρούσεις επιβράδυναν σημαντικά τη διπλωματική διαδικασία.
Την ίδια ώρα, οι ανησυχίες ενισχύονται από τη δράση των Χούθι στην Υεμένη. Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι κατέρριψε μη επανδρωμένο αεροσκάφος που προερχόταν από την περιοχή, ενώ οι αντάρτες επανέφεραν τις απειλές για παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαδρόμους του πλανήτη.
Το γεωπολιτικό ρίσκο αποτυπώθηκε άμεσα και στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Παρά την προσωρινή αναστολή των εχθροπραξιών, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά, καθώς οι επενδυτές εξακολουθούν να φοβούνται νέα αναταραχή γύρω από το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Η προσωρινή σιωπή των όπλων δεν φαίνεται να σηματοδοτεί το τέλος της κρίσης. Αντίθετα, αποτελεί ακόμη μία ανάπαυλα σε μια σύγκρουση που συνεχίζει να αναδιαμορφώνει τις γεωπολιτικές ισορροπίες της Μέσης Ανατολής και να κρατά σε επιφυλακή τις παγκόσμιες αγορές, τις μεγάλες δυνάμεις και ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα.
Διαβάστε επίσης: Τραμπ προς Νετανιάχου: «Το Ισραήλ κινδυνεύει να μείνει μόνο απέναντι στο Ιράν»
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ