Για δεκαετίες, η εξόφληση του στεγαστικού δανείου πριν από τη συνταξιοδότηση αποτελούσε έναν από τους βασικούς οικονομικούς στόχους των Καναδών.
Η κατοικία λειτουργούσε ως δίχτυ ασφαλείας για τα χρόνια μετά την εργασία, εξασφαλίζοντας χαμηλότερες μηνιαίες δαπάνες και μεγαλύτερη οικονομική σταθερότητα.
Σήμερα, όμως, αυτό το μοντέλο δείχνει να ανατρέπεται.
Νέα έρευνα της Fidelity Investments αποκαλύπτει ότι ολοένα και περισσότεροι Καναδοί εισέρχονται στη συνταξιοδότηση κουβαλώντας στεγαστικά δάνεια, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό δεν πιστεύει καν ότι θα καταφέρει να τα εξοφλήσει κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Τα στοιχεία σκιαγραφούν μια βαθιά αλλαγή στο οικονομικό προφίλ των συνταξιούχων. Το 22% όσων έχουν ήδη αποχωρήσει από την αγορά εργασίας εξακολουθεί να πληρώνει στεγαστικό δάνειο. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι περισσότεροι από τους μισούς εξ αυτών εκτιμούν πως θα χρειαστούν πάνω από δέκα χρόνια για να το αποπληρώσουν, ενώ περισσότεροι από δύο στους δέκα θεωρούν ότι δεν θα το εξοφλήσουν ποτέ.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που ανατρέπει τις παραδοσιακές παραδοχές γύρω από τη συνταξιοδότηση και αποκαλύπτει το πραγματικό κόστος της εκτίναξης των τιμών ακινήτων, του υψηλού δανεισμού και της παρατεταμένης οικονομικής αβεβαιότητας.
Η αγορά κατοικίας μεταφέρει το χρέος από τη μέση ηλικία στη σύνταξη
Η νέα πραγματικότητα δεν προέκυψε ξαφνικά. Εδώ και χρόνια οι Καναδοί αναγκάζονται να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο δανεισμό για να αποκτήσουν κατοικία, ενώ η άνοδος των τιμών ακινήτων έχει μετατρέψει το στεγαστικό δάνειο σε μια πολυετή οικονομική υποχρέωση.
Τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας του Καναδά δείχνουν ότι το ποσοστό των ηλικιωμένων νοικοκυριών με χρέη αυξήθηκε από 27% στα τέλη της δεκαετίας του 1990 σε 42%, με το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να συνδέεται άμεσα με τα στεγαστικά δάνεια.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω του πληθωρισμού, των υψηλότερων επιτοκίων και της επιβράδυνσης της οικονομίας. Οι πολίτες που πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυξημένες δόσεις, υψηλότερο κόστος διαβίωσης και μειωμένη δυνατότητα αποταμίευσης.
Η συνέπεια είναι ότι μεγάλο μέρος των κεφαλαίων που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα κατευθυνόταν σε συνταξιοδοτικά προγράμματα ή επενδύσεις εξακολουθεί να απορροφάται από την εξυπηρέτηση στεγαστικών υποχρεώσεων.
Παράλληλα, η αβεβαιότητα που προκαλούν οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι εμπορικές συγκρούσεις και οι φόβοι για ύφεση ωθούν πολλούς συνταξιούχους σε πιο συντηρητικές επενδυτικές επιλογές, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις προοπτικές αύξησης του πλούτου τους.
Η νέα συνταξιοδοτική κρίση δεν αφορά τις συντάξεις αλλά τα χρέη
Η μεγαλύτερη απειλή για τους μελλοντικούς συνταξιούχους ίσως δεν είναι το ύψος της σύνταξης αλλά το βάρος των οικονομικών υποχρεώσεων που θα συνεχίσουν να τους ακολουθούν μετά την αποχώρηση από την εργασία.
Η έρευνα δείχνει ότι ο πληθωρισμός αποτελεί τη μεγαλύτερη ανησυχία για οκτώ στους δέκα Καναδούς, ενώ ακολουθούν οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι φόβοι για οικονομική επιβράδυνση ή ύφεση. Την ίδια στιγμή, οι περισσότεροι εξακολουθούν να υπολογίζουν στα κρατικά προγράμματα στήριξης του εισοδήματος, χωρίς όμως να είναι βέβαιοι ότι αυτά θα παραμείνουν εξίσου γενναιόδωρα στο μέλλον.
Η εικόνα που διαμορφώνεται αποτυπώνει μια θεμελιώδη μεταβολή στο καναδικό οικονομικό μοντέλο. Η ιδιοκατοίκηση εξακολουθεί να θεωρείται βασικός πυλώνας οικονομικής ασφάλειας, όμως για μια αυξανόμενη μερίδα πολιτών μετατρέπεται ταυτόχρονα σε πηγή μακροχρόνιου χρέους.
Το αποτέλεσμα είναι η εμφάνιση μιας νέας γενιάς συνταξιούχων που, αντί να απολαμβάνει οικονομική ελευθερία μετά από δεκαετίες εργασίας, καλείται να διαχειριστεί στεγαστικές υποχρεώσεις, αυξημένο κόστος ζωής και αβεβαιότητα για το μέλλον. Η σύνταξη χωρίς χρέη, που κάποτε θεωρούνταν δεδομένη, μετατρέπεται σταδιακά σε προνόμιο και όχι σε κανόνα.
Διαβάστε επίσης: Όλο και πιο δύσκολη η αγορά κατοικίας στο Μόντρεαλ
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ