Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί από «αδύναμο κρίκο» της ευρωζώνης σε παράδειγμα δημοσιονομικής και θεσμικής ανάκαμψης, κυρίως μέσω της μεταρρύθμισης της φορολογικής διοίκησης και της ενίσχυσης των κρατικών εσόδων.
Η εικόνα της ελληνικής οικονομίας έχει αλλάξει αισθητά
Σύμφωνα με τη νέα ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου – ΔΝΤ, η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις λίγες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καταγράφουν πρωτογενές πλεόνασμα.
Παράλληλα, εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε διεθνείς κρίσεις και γεωπολιτικές αναταράξεις.
Το ΔΝΤ σημειώνει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα κινείται κοντά στο 5% του ΑΕΠ την περίοδο 2024-2025, ενώ το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά περίπου 65 ποσοστιαίες μονάδες από την κορύφωσή του το 2020.
Η φορολογική διοίκηση βρίσκεται στο επίκεντρο της ανάκαμψης
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αποδίδει καθοριστικό ρόλο στον μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση των δημοσίων εσόδων, η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και ο περιορισμός της φοροδιαφυγής ενίσχυσαν σημαντικά τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας.
Η δημιουργία της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων παρουσιάζεται ως μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις της μεταμνημονιακής περιόδου.
Το ΔΝΤ χωρίζει την ελληνική μεταρρύθμιση σε τρεις φάσεις
Η πρώτη περίοδος, από το 2010 έως το 2012, επικεντρώθηκε στη σταθεροποίηση των φορολογικών εσόδων και στην αντιμετώπιση της δημοσιονομικής κρίσης.
Η δεύτερη φάση, από το 2013 έως το 2017, αφορούσε τη δημιουργία πιο ανθεκτικών θεσμών και την ενίσχυση της αυτονομίας της φορολογικής διοίκησης.
Η τρίτη περίοδος, από το 2018 έως το 2025, χαρακτηρίζεται από τον εκτεταμένο ψηφιακό μετασχηματισμό, με ηλεκτρονικά τιμολόγια, διασύνδεση ταμειακών μηχανών και προηγμένα ψηφιακά συστήματα ελέγχου.
Τα στοιχεία που καταγράφουν τη μεταστροφή
Το ΔΝΤ σημειώνει ότι μέχρι το 2014 το 96% των εγγεγραμμένων φορολογουμένων υπέβαλλε εγκαίρως δηλώσεις ΦΠΑ, έναντι 65% το 2010. Παράλληλα, τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν από 7,1% του ΑΕΠ το 2010 σε περίπου 9,5% το 2025. Ο συνολικός λόγος φορολογικών εσόδων προς ΑΕΠ ανήλθε στο 28% το 2025, από 20,5% το 2009.
Αξιοποιήστε τεχνητή νοημοσύνη και ανάλυση δεδομένων
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τονίζει ότι η επόμενη φάση των μεταρρυθμίσεων πρέπει να βασιστεί περισσότερο στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, data analytics και προηγμένων ψηφιακών εργαλείων για τον εντοπισμό κινδύνων φοροδιαφυγής και απάτης σε πραγματικό χρόνο.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι έλεγχοι πρέπει να γίνουν πιο στοχευμένοι και να βασίζονται σε αξιολόγηση κινδύνου μέσω αλγοριθμικών συστημάτων.
Διατηρήστε την ανεξαρτησία της ΑΑΔΕ
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η λειτουργική αυτονομία της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ήταν βασικός παράγοντας επιτυχίας των μεταρρυθμίσεων. Η προστασία της φορολογικής διοίκησης από πολιτικές παρεμβάσεις θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών και της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Ενισχύστε την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το φορολογικό σύστημα
Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η αύξηση της συμμόρφωσης δεν εξαρτάται μόνο από αυστηρούς ελέγχους και κυρώσεις. Το Ταμείο υπογραμμίζει ότι οι πολίτες συμμορφώνονται περισσότερο όταν θεωρούν ότι το φορολογικό σύστημα λειτουργεί με διαφάνεια, ίσους κανόνες και αξιοπιστία.
Επενδύστε στις δεξιότητες και στο προσωπικό της φορολογικής διοίκησης
Η έκθεση τονίζει ότι οι τεχνολογικές αλλαγές απαιτούν συνεχή επένδυση στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των στελεχών της φορολογικής διοίκησης. Η ανάπτυξη δεξιοτήτων σε τομείς όπως η ανάλυση δεδομένων, η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά συστήματα θεωρείται απαραίτητη για να μπορέσει η Ελλάδα να διατηρήσει τα αποτελέσματα των τελευταίων ετών.
Μετατρέψτε τις μεταρρυθμίσεις σε μόνιμη κρατική λειτουργία
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι η μεγαλύτερη πρόκληση πλέον είναι να μην υπάρξει επιστροφή στις παθογένειες του παρελθόντος. Η ψηφιοποίηση, οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι και τα σύγχρονα εργαλεία συμμόρφωσης πρέπει να ενσωματωθούν μόνιμα στη λειτουργία του κράτους και να μη θεωρηθούν προσωρινές παρεμβάσεις της περιόδου των μνημονίων.
Το βασικό συμπέρασμα του ΔΝΤ για την Ελλάδα
Η μελέτη καταλήγει ότι η ελληνική εμπειρία αποτελεί παράδειγμα για άλλες χώρες που επιδιώκουν μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η συνδυαστική εφαρμογή θεσμικής ανεξαρτησίας, τεχνολογικής αναβάθμισης, ψηφιοποίησης και συνεχούς επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό μπορεί να μετατρέψει μια βαθιά οικονομική κρίση σε μακροχρόνια θεσμική ισχύ και δημοσιονομική σταθερότητα.
Διαβάστε επίσης:
ΔΝΤ: Στα 400 ευρώ η μέση απώλεια εισοδήματος για κάθε ελληνικό νοικοκυριό από την ενεργειακή κρίση
Θετικές προβλέψεις ΔΝΤ για Ελλάδα: Υψηλά πλεονάσματα και μεγάλη μείωση χρέους
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ