Γιατί οι Έλληνες δεν εμπιστεύονται ακόμη το Χρηματιστήριο – Οι προτάσεις ΙΟΒΕ και Euronext για νέα επενδυτικά κίνητρα
Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ενίσχυση της επενδυτικής κουλτούρας των πολιτών, η Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται σε διαφορετική τροχιά. Τα ελληνικά νοικοκυριά συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα τις επενδύσεις σε μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και οργανωμένα επενδυτικά προϊόντα, επιλέγοντας κυρίως την ασφάλεια των τραπεζικών καταθέσεων ή την παραδοσιακή αξία των ακινήτων.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει όχι μόνο τη διαχρονική επενδυτική νοοτροπία των Ελλήνων, αλλά και τη βαθιά δυσπιστία που άφησε πίσω της η χρηματιστηριακή κρίση της περιόδου 1999-2000. Περισσότερες από δύο δεκαετίες μετά, το ελληνικό χρηματιστήριο εξακολουθεί για μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης να συνδέεται με υψηλό ρίσκο και απώλειες, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου οι επενδύσεις μέσω κεφαλαιαγοράς αποτελούν βασικό εργαλείο αποταμίευσης.
Σύμφωνα με μελέτη του Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, οι επενδύσεις των ελληνικών νοικοκυριών σε μετοχές και επενδυτικά κεφάλαια αντιστοιχούν μόλις στο 18,9% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση φτάνει το 35,4%.
Η Ευρώπη επενδύει – Η Ελλάδα αποταμιεύει αμυντικά
Σε πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, η μακροπρόθεσμη αποταμίευση μέσω επενδύσεων έχει μετατραπεί εδώ και χρόνια σε βασικό εργαλείο οικονομικής πολιτικής.
Η Γαλλία αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Το επενδυτικό πρόγραμμα PEA, που λειτουργεί από το 1992, προσφέρει φορολογικά κίνητρα σε πολίτες που επενδύουν σε επιχειρήσεις και χρηματοοικονομικά προϊόντα. Σήμερα περισσότεροι από επτά εκατομμύρια Γάλλοι διατηρούν τέτοιους λογαριασμούς, με συνολικά κεφάλαια που ξεπερνούν τα 114 δισ. ευρώ.
Αντίστοιχα, στην Ιταλία, το πρόγραμμα PIR σχεδιάστηκε για να διοχετεύσει ιδιωτικές αποταμιεύσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, συγκεντρώνοντας μέσα σε λίγα χρόνια κεφάλαια κοντά στα 19 δισ. ευρώ.
Η φιλοσοφία πίσω από αυτά τα μοντέλα είναι κοινή: οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών δεν παραμένουν αδρανείς σε λογαριασμούς χαμηλής απόδοσης, αλλά κατευθύνονται στην πραγματική οικονομία, ενισχύοντας επενδύσεις, επιχειρήσεις και ανάπτυξη.
Οι προτάσεις για νέα επενδυτικά εργαλεία στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, το ΙΟΒΕ προτείνει πλέον τη δημιουργία νέων αποταμιευτικών επενδυτικών λογαριασμών, επιχειρώντας να αλλάξει σταδιακά τη σχέση των πολιτών με την κεφαλαιαγορά.
Η πρόταση παρουσιάστηκε σε κοινή εκδήλωση με την Euronext Athens και περιλαμβάνει δύο βασικά εργαλεία: έναν Ατομικό Αποταμιευτικό Επενδυτικό Λογαριασμό για μακροπρόθεσμες επενδύσεις και έναν Παιδικό Αποταμιευτικό Επενδυτικό Λογαριασμό που θα δημιουργείται από τη γέννηση κάθε παιδιού.
Το μοντέλο προβλέπει φορολογικά κίνητρα, κρατικές επιβραβεύσεις και ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για όσους διατηρούν μακροπρόθεσμα τις επενδύσεις τους.
Στόχος είναι να ενισχυθεί η αποταμίευση, να καλλιεργηθεί οικονομική παιδεία και να διοχετευθούν περισσότερα κεφάλαια στην παραγωγική οικονομία.
Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας υπογράμμισε ότι η πρόταση μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για την ελληνική οικονομία, ενισχύοντας παράλληλα τη μεσαία τάξη και τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα των νοικοκυριών.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η συζήτηση γύρω από την επενδυτική κουλτούρα στην Ελλάδα συνδέεται πλέον άμεσα με τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία επιδιώκει να κινητοποιήσει τεράστια κεφάλαια που σήμερα παραμένουν ανενεργά σε τραπεζικές καταθέσεις.
Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική αγορά δεν αφορά μόνο τα φορολογικά κίνητρα. Αφορά κυρίως την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών, την απλότητα των επενδυτικών εργαλείων και τη δημιουργία ενός πλαισίου που θα επιτρέπει στα νοικοκυριά να επενδύουν με διαφάνεια, ασφάλεια και μακροπρόθεσμη προοπτική.
Για την ώρα, πάντως, τα ακίνητα εξακολουθούν να αποτελούν την πρώτη επιλογή των Ελλήνων, την ώρα που η υπόλοιπη Ευρώπη επιχειρεί να μετατρέψει την αποταμίευση σε μοχλό επενδύσεων και ανάπτυξης.
Διαβάστε επίσης: Τα νοικοκυριά «λυγίζουν» από τα χρέη – Οι πτωχεύσεις επιστρέφουν στα επίπεδα της κρίσης του 2008
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ