«Δεν γίνεται να έχουμε 27 εθνικούς πρωταθλητές»: Το μήνυμα Πιερρακάκη για την Ευρώπη με αιχμή ενοποίηση τραπεζών, τεχνολογία και επενδύσεις
Σαφές μήνυμα υπέρ της βαθύτερης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής ενοποίησης στην Ευρώπη έστειλε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας σε δημόσια συζήτηση με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα, με αντικείμενο το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Γιούρογκρουπ υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να κινηθεί με όρους κατακερματισμού, εάν θέλει να σταθεί απέναντι στις μεγάλες οικονομικές και τεχνολογικές δυνάμεις του πλανήτη.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής, το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών και το Κέντρο Ανταγωνιστικότητας του Πανεπιστημίου ΙΕ, με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από την υπογραφή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης. Τον συντονισμό είχε η επικεφαλής του γραφείου του Μπλούμπεργκ στην Αθήνα, Βικτώρια Δενδρινού.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης απέφυγε να θέσει τη συζήτηση με όρους άμεσου ανταγωνισμού της Ευρώπης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίθετα, έδωσε έμφαση στην ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει μεγαλύτερη ικανότητα δράσης, πιο αποτελεσματικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης και κοινή στρατηγική σε πεδία όπου σήμερα υστερεί. Όπως σημείωσε, η συζήτηση για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων δεν είναι νέα, αλλά αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της Τραπεζικής Ένωσης, δύο σχεδίων που η Ευρώπη δεν κατάφερε να ολοκληρώσει εγκαίρως.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η ανάγκη να αρθούν τα εμπόδια που εξακολουθούν να λειτουργούν σαν «αόρατοι δασμοί» μέσα στην ίδια την ενιαία αγορά. Ο υπουργός επικαλέστηκε μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σύμφωνα με την οποία τα εμπόδια στις υπηρεσίες ισοδυναμούν με επιβάρυνση 110%, ενώ στη μεταποίηση φτάνουν στο 44%. Με αυτό το επιχείρημα ανέδειξε το βασικό πολιτικό δίλημμα της Ευρώπης: αν θα επιμείνει στους εθνικούς αστερίσκους ή αν θα δώσει προτεραιότητα στο κόστος της αδράνειας.
«Δεν γίνεται να έχουμε 27 εκδοχές εθνικών πρωταθλητών»
Ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ ήταν ιδιαίτερα σαφής στο ζήτημα των συγχωνεύσεων, της τραπεζικής ενοποίησης και της ανάγκης δημιουργίας ισχυρότερων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Όπως ανέφερε, η Ευρώπη δεν μπορεί να αποκτήσει το αναγκαίο μέγεθος όταν διατηρεί 27 διαφορετικές εκδοχές εθνικών πρωταθλητών. Η απάντηση, κατά τον ίδιο, βρίσκεται στη διασυνοριακή ενοποίηση, στη δημιουργία μεγαλύτερων τραπεζών και στην ενίσχυση εταιρειών που μπορούν να σταθούν διεθνώς.
Σε αυτό το πλαίσιο, έκανε ειδική αναφορά στην ελληνική στάση απέναντι σε πρόσφατες κινήσεις ενοποίησης, όπως η αύξηση της συμμετοχής της Γιούνικρεντιτ στην Άλφα Μπανκ και η συνεργασία της Γιούρονεξτ με το Ελληνικό Χρηματιστήριο. Κατά τον Κυριάκο Πιερρακάκη, τέτοιες κινήσεις δείχνουν την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουν περισσότερες αγορές και περισσότεροι κλάδοι στην Ευρώπη, ώστε η ήπειρος να αποκτήσει επιχειρηματική και χρηματοπιστωτική κλίμακα.
Η τοποθέτησή του είχε σαφές πολιτικό βάρος, καθώς συνέδεσε την οικονομική ενοποίηση με την τεχνολογική ισχύ. Όπως είπε, το πραγματικό πεδίο της μάχης είναι πλέον η τεχνολογία, όπου η Ευρώπη έχει ήδη καθυστερήσει. Δεν υποστήριξε την πλήρη τεχνολογική αυτάρκεια σε όλους τους τομείς, αλλά την ανάγκη να μη βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση ασύμμετρης εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα ή άλλες μεγάλες δυνάμεις.
Ως παράδειγμα ανέφερε τις υποδομές πέμπτης γενιάς, σημειώνοντας ότι την περίοδο της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, όταν οι αμερικανικές πολιτικές στόχευσαν τις κινεζικές εταιρείες, οι βασικοί ανταγωνιστές τους δεν ήταν αμερικανικοί όμιλοι αλλά δύο ευρωπαϊκές εταιρείες, η Έρικσον και η Νόκια. Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη θα έπρεπε ήδη από το 2010 να έχει συζητήσει έναν ενιαίο τηλεπικοινωνιακό ρυθμιστή, μία κοινή δημοπρασία φάσματος και τη χρηματοδότηση εφαρμογών πέμπτης γενιάς μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Η Ευρώπη μπροστά στο κόστος της καθυστέρησης
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε τη σημερινή συγκυρία ως κρίσιμο παράθυρο ευκαιρίας για την Ευρώπη. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ενεργειακή κρίση, η συζήτηση για την άμυνα και η ανάγκη χρηματοδότησης μεγάλων επενδύσεων έχουν αλλάξει τους όρους της ευρωπαϊκής συζήτησης. Όπως είπε, τα «άστρα ευθυγραμμίζονται», καθώς πλέον υπάρχει ισχυρότερη πολιτική πίεση για εφαρμογή όσων μέχρι σήμερα έμεναν σε επίπεδο διακηρύξεων.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τόνισε ότι οι μικρότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι θεατές αυτής της διαδικασίας. Αντίθετα, μπορούν να έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της νέας ευρωπαϊκής ατζέντας, ειδικά σε τομείς όπως η ψηφιακή μετάβαση, οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις και η καινοτομία. Έφερε ως παραδείγματα τις χώρες της Βαλτικής στον ψηφιακό μετασχηματισμό, αλλά και την Ελλάδα στο πεδίο της χρηματοπιστωτικής ενοποίησης.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο Ενρίκο Λέτα, ο οποίος υπογράμμισε ότι το βασικό πρόβλημα της Ευρώπης είναι η έλλειψη κλίμακας. Όπως ανέφερε, η ήπειρος παραμένει προσκολλημένη στη μικρή κλίμακα, στις μικρές χώρες, στις μικρές πόλεις και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη στιγμή που ο παγκόσμιος ανταγωνισμός έχει αλλάξει πλήρως. Η Ευρώπη, σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας, εξαρτάται από την αμερικανική τεχνολογία, την αμερικανική χρηματοδότηση, την κινεζική μεταποίηση και, μέχρι πρόσφατα, από τη ρωσική ενέργεια.
Ο Ενρίκο Λέτα επέμεινε ότι η ανεξαρτησία στον σημερινό κόσμο δεν σημαίνει απομόνωση, αλλά ικανότητα απόκτησης μεγέθους. Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, όπως είπε, είναι κρίσιμη ακριβώς επειδή μπορεί να δώσει στην Ευρώπη τη χρηματοδοτική βάση που χρειάζεται για να μετατρέψει τις νεοφυείς επιχειρήσεις σε μεγαλύτερους ομίλους και τους εθνικούς πρωταθλητές σε ευρωπαϊκούς παίκτες.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε την ανάγκη αυτή και με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υποστηρίζοντας ότι αποτέλεσε παράδειγμα ευρωπαϊκής απάντησης σε κρίση που ταυτόχρονα υπηρετούσε μακροπρόθεσμους στόχους, όπως η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση. Ανέφερε επίσης ότι το ψηφιακό ευρώ εκτιμάται πως θα είναι πραγματικότητα έως το 2029, ενώ αρκετά στοιχεία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα αρχίσουν να υλοποιούνται νωρίτερα.
Το βασικό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια επιλογή με μεγάλο πολιτικό και οικονομικό βάρος. Είτε θα κινηθεί γρήγορα προς μεγαλύτερη ενοποίηση, κοινή χρηματοδότηση, ισχυρότερες τράπεζες και επιχειρήσεις με ευρωπαϊκή κλίμακα, είτε θα συνεχίσει να χάνει έδαφος σε έναν κόσμο όπου οι μεγάλες δυνάμεις κινούνται με ταχύτητα και στρατηγική αυτοπεποίθηση. Όπως υπογράμμισε ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ, το κόστος της αδράνειας δεν είναι πλέον θεωρητικό, αλλά απολύτως ορατό.
Διαβάστε επίσης: Στουρνάρας: Η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ