Πιέζεται ασφυκτικά ο θεσσαλικός κάμπος: Στο κόκκινο τα υδατικά αποθέματα – Οι επιστήμονες βλέπουν πιο συχνά και πιο σκληρά φαινόμενα έως το 2100
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα των μελετών για το μέλλον της Θεσσαλίας και των υδάτινων αποθεμάτων της, καθώς επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα επεισόδια ξηρασίας αναμένεται να γίνουν συχνότερα, πιο παρατεταμένα και πιο έντονα τις επόμενες δεκαετίες.
Σύμφωνα με όσα επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Νικήτας Μυλόπουλος, διευθυντής του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, το υδατικό δυναμικό της περιοχής δέχεται εδώ και χρόνια εξαιρετικά μεγάλη ανθρωπογενή πίεση, κυρίως λόγω των αυξημένων αρδευτικών αναγκών.
Όπως τονίζει, η Θεσσαλία αποτελεί το υδατικό διαμέρισμα της χώρας με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση σε επίπεδο κατανάλωσης νερού για άρδευση, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σοβαρή διατάραξη του υδατικού ισοζυγίου.
Η εξάντληση του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα, αλλά και η σημαντική μείωση των παροχών του Πηνειού ποταμού, συνθέτουν πλέον ένα σύνθετο περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό πρόβλημα με σοβαρές συνέπειες για την οικονομία και τον πρωτογενή τομέα της περιοχής.
Οι μήνες υψηλού κινδύνου και η πίεση στις καλλιέργειες
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται κατά τους θερινούς μήνες και ειδικότερα τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, όταν οι ανάγκες άρδευσης κορυφώνονται, ενώ τα διαθέσιμα αποθέματα νερού περιορίζονται σημαντικά.
Οι μελέτες δείχνουν ότι η Θεσσαλία έχει ήδη βιώσει στο παρελθόν ακραία και παρατεταμένα επεισόδια ξηρασίας, με πιο χαρακτηριστικές περιόδους εκείνες από τα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του 1970 αλλά και τα έτη 1986 έως 1992.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά θεωρούνται τα στοιχεία για την περίοδο 1989-1990, όταν η ξηρασία έπληξε περισσότερο από το μισό της συνολικής έκτασης της Θεσσαλίας. Σύμφωνα με τις επιστημονικές αναλύσεις, το συγκεκριμένο φαινόμενο είχε περίοδο επαναφοράς άνω των 80 ετών.
Οι επιστήμονες καταγράφουν επίσης μεγάλη πτώση των βροχοπτώσεων σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες. Ενδεικτικά, κατά την περίοδο 1980-1990 οι βροχοπτώσεις εμφανίστηκαν μειωμένες κατά περίπου 30% συγκριτικά με τα έτη 1958-1973, ενώ σε ορισμένες χρονιές η μείωση άγγιξε ακόμη και το 50%.
Η δυτική ορεινή Θεσσαλία, από όπου πηγάζουν ο Πηνειός και οι σημαντικότεροι παραπόταμοί του, ήταν από τις περιοχές που επηρεάστηκαν περισσότερο, με άμεσες επιπτώσεις στις καλλιέργειες, στις αποδόσεις της αγροτικής παραγωγής αλλά και στα υπόγεια και επιφανειακά αποθέματα νερού.
Οι προβλέψεις για το 2070-2100 και η ανάγκη για νέο σχέδιο διαχείρισης
Τα στοιχεία των μελετών του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων δείχνουν ότι έως το τέλος του αιώνα τα επεισόδια ξηρασίας στη Θεσσαλία ενδέχεται σχεδόν να διπλασιαστούν.
Παράλληλα, η δριμύτητα και η διάρκεια των φαινομένων εκτιμάται ότι θα αυξηθούν σημαντικά, επηρεάζοντας ακόμη μεγαλύτερες εκτάσεις του θεσσαλικού κάμπου.
Ο καθηγητής Νικήτας Μυλόπουλος υπογραμμίζει, πάντως, ότι τα αποτελέσματα των μελετών πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ισχυρές επιστημονικές ενδείξεις και όχι ως απόλυτες προβλέψεις, καθώς τα παγκόσμια κλιματικά μοντέλα εξακολουθούν να παρουσιάζουν σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι η ανάγκη προετοιμασίας είναι πλέον επιτακτική. Όπως αναφέρει, βασική προτεραιότητα θα πρέπει να αποτελέσει η δημιουργία ενός αξιόπιστου επιχειρησιακού συστήματος πρόγνωσης και παρακολούθησης της ξηρασίας τόσο για τη Θεσσαλία όσο και για ολόκληρη τη χώρα.
Στόχος, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι να σχεδιαστούν έγκαιρα οι παρεμβάσεις και οι πολιτικές που θα περιορίσουν τις επιπτώσεις της λειψυδρίας στην αγροτική παραγωγή, στο περιβάλλον και στην οικονομική δραστηριότητα της περιοχής.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ