Μαραθώνιες διαπραγματεύσεις χωρίς λευκό καπνό για τους δασμούς: «Τίποτα δεν θεωρείται συμφωνημένο» – Νέο μήνυμα πίεσης της ΕΕ προς την Ουάσινγκτον
Σε μια ακόμη μαραθώνια αλλά εξαιρετικά δύσκολη διαπραγμάτευση εξελίσσονται οι συνομιλίες ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέτωπο των τελωνειακών δασμών, με τις δύο πλευρές να επιχειρούν να αποφύγουν νέα εμπορική ένταση αλλά χωρίς ακόμη να έχουν καταλήξει σε οριστική συμφωνία.
Το κλίμα που μεταφέρουν ευρωπαϊκές πηγές παραμένει σύνθετο και αρκετά βαρύ, παρά το γεγονός ότι οι διαβουλεύσεις των τελευταίων ημερών χαρακτηρίζονται από υψηλό επίπεδο πολιτικής κινητοποίησης και συνεχείς επαφές πίσω από κλειστές πόρτες.
Ο Επίτροπος Εμπορίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Μάρος Σέφτσοβιτς, παραδέχθηκε δημοσίως ότι παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, δεν υπάρχει ακόμη τελική συμφωνία με την Ουάσινγκτον για το κρίσιμο ζήτημα των δασμών, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να αποδεχθεί λύσεις που δεν θα διασφαλίζουν πλήρως τα συμφέροντά της.
Η φράση που χρησιμοποίησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος αποτυπώνει και το πραγματικό κλίμα των συνομιλιών: «Τίποτα δεν θεωρείται συμφωνημένο μέχρι να συμφωνηθούν όλα».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση ερμηνεύεται στις Βρυξέλλες ως σαφές μήνυμα ότι, παρά τα βήματα προσέγγισης, εξακολουθούν να υπάρχουν ανοικτά ζητήματα και έντονες διαφωνίες σε κρίσιμες λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι οι δύο πλευρές πέρασαν σχεδόν έξι ώρες σε έναν εξαντλητικό τριμερή διάλογο γύρω από τον κανονισμό που αφορά την εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ, στοιχείο που δείχνει πόσο υψηλό παραμένει το διακύβευμα για τη διατλαντική εμπορική σχέση.
Παρότι οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται προσεκτικά αισιόδοξοι ότι μπορεί να βρεθεί κοινός τόπος, το γεγονός ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί οριστική συμφωνία αποκαλύπτει πως οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη φάση.
Η Ευρώπη ζητά δεσμεύσεις και «εργαλεία άμυνας»
Πίσω από τις διπλωματικές διατυπώσεις, στις Βρυξέλλες υπάρχει έντονος προβληματισμός για το κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα τηρήσουν πλήρως τις δεσμεύσεις που έχουν τεθεί στο τραπέζι.
Ο Μάρος Σέφτσοβιτς επέλεξε μάλιστα να στείλει ένα αρκετά αιχμηρό μήνυμα προς την Ουάσινγκτον, καλώντας ευθέως την αμερικανική κυβέρνηση «να τηρήσει τις δεσμεύσεις της», σε μια περίοδο όπου οι εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένουν εύθραυστες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται αποφασισμένη να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα περιλαμβάνει μηχανισμούς ελέγχου και εφαρμογής, ώστε να αποτραπούν μονομερείς κινήσεις ή νέες αιφνιδιαστικές επιβαρύνσεις από αμερικανικής πλευράς.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο Ευρωπαίος Επίτροπος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να εξοπλιστεί η Κομισιόν με τα κατάλληλα «εργαλεία» εποπτείας και παρέμβασης.
Στις Βρυξέλλες γνωρίζουν καλά ότι οι εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ έχουν περάσει αρκετές φορές από περιόδους έντασης, ειδικά τα προηγούμενα χρόνια με τις συγκρούσεις γύρω από τους δασμούς σε χάλυβα, αλουμίνιο, βιομηχανικά προϊόντα αλλά και τις διαμάχες για κρατικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις.
Παρότι η σημερινή διατλαντική σχέση θεωρείται πιο σταθερή σε σχέση με το παρελθόν, στην Ευρώπη εξακολουθεί να υπάρχει επιφυλακτικότητα απέναντι σε πιθανές αλλαγές στρατηγικής της Ουάσινγκτον, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου το διεθνές εμπόριο επηρεάζεται έντονα από γεωπολιτικές συγκρούσεις, ενεργειακές πιέσεις και ανταγωνισμό με την Κίνα.
Οι Βρυξέλλες προσπαθούν ουσιαστικά να αποφύγουν μια νέα φάση εμπορικού πολέμου που θα μπορούσε να πλήξει καίριους ευρωπαϊκούς κλάδους, από τη βιομηχανία και τις εξαγωγές μέχρι την αυτοκινητοβιομηχανία και τις πράσινες τεχνολογίες.
Το μεγάλο γεωπολιτικό παιχνίδι πίσω από τους δασμούς
Οι συνομιλίες για τους δασμούς δεν αποτελούν πλέον μόνο μια τεχνική ή εμπορική διαπραγμάτευση. Πίσω από το τραπέζι των συζητήσεων εξελίσσεται ένα πολύ ευρύτερο γεωπολιτικό παιχνίδι ισορροπιών ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες δυτικές οικονομίες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να προστατεύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών της σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ εφαρμόζουν ολοένα πιο επιθετικές πολιτικές οικονομικής ενίσχυσης και βιομηχανικής προστασίας, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η πράσινη ενέργεια, οι μπαταρίες, οι ημιαγωγοί και οι στρατηγικές πρώτες ύλες.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο της βιομηχανικής και τεχνολογικής υπεροχής της Δύσης απέναντι στην άνοδο της Κίνας, γεγονός που μετατρέπει τους δασμούς και τις εμπορικές συμφωνίες σε εργαλεία γεωοικονομικής επιρροής.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι διαπραγματεύσεις εμφανίζονται τόσο περίπλοκες. Παρά τις δημόσιες δηλώσεις περί συνεργασίας, καμία πλευρά δεν θέλει να εμφανιστεί ότι υποχωρεί στρατηγικά.
Η Ευρώπη επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτή τη διατλαντική σχέση χωρίς όμως να αποδεχθεί έναν ρόλο «παθητικού εταίρου», ενώ οι ΗΠΑ επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα εμπορικό πλαίσιο που να εξυπηρετεί τις νέες γεωπολιτικές και βιομηχανικές προτεραιότητές τους.
Γι’ αυτό και στις Βρυξέλλες αποφεύγουν οποιαδήποτε θριαμβολογία. Παρά την πρόοδο που αναγνωρίζεται και από τις δύο πλευρές, το τελικό αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό.
Και όσο η φράση «τίποτα δεν θεωρείται συμφωνημένο μέχρι να συμφωνηθούν όλα» κυριαρχεί στις ευρωπαϊκές τοποθετήσεις, γίνεται σαφές ότι το εμπορικό μπρα-ντε-φερ ανάμεσα σε ΕΕ και ΗΠΑ απέχει ακόμη από το οριστικό του τέλος.
Διαβάστε επίσης: Δασμοί Τραμπ στα Ι.Χ.: Η Ευρώπη έτοιμη για όλα τα σενάρια, λέει η φον ντερ Λάιεν
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ