Διπλωματικός πυρετός για μνημόνιο 14 σημείων – Το Πακιστάν στο παρασκήνιο των μυστικών διαπραγματεύσεων
Ραγδαίες εξελίξεις καταγράφονται στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, καθώς Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν φαίνεται να βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια προκαταρκτική συμφωνία που θα μπορούσε να βάλει τέλος στον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο και να αποτρέψει μια νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Σύμφωνα με πηγή από το Πακιστάν, χώρα που έχει αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα στις δύο πλευρές, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη επεξεργάζονται ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα λειτουργήσει ως προσωρινό πλαίσιο αποκλιμάκωσης και έναρξης επίσημων διαπραγματεύσεων για τα πυρηνικά και την ασφάλεια στην περιοχή.
Η ίδια πηγή επιβεβαίωσε ότι οι πληροφορίες που αποκάλυψε το Axios ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «είμαστε πολύ κοντά» και ότι η συμφωνία μπορεί να ολοκληρωθεί άμεσα. Το Πακιστάν είχε φιλοξενήσει τον προηγούμενο μήνα τον μοναδικό μέχρι στιγμής γύρο απευθείας ειρηνευτικών συνομιλιών και συνεχίζει να λειτουργεί ως βασικός δίαυλος μεταφοράς προτάσεων μεταξύ των δύο πλευρών.
Το παρασκήνιο της διαπραγμάτευσης εξελίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ένταση στα Στενά του Ορμούζ έχει προκαλέσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στις αγορές ενέργειας και στο παγκόσμιο εμπόριο. Η πιθανότητα συμφωνίας λειτούργησε άμεσα ως «καύσιμο» αισιοδοξίας στις διεθνείς αγορές, με το πετρέλαιο να καταγράφει βουτιά άνω του 8% και το Brent να επιστρέφει κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, τα διεθνή χρηματιστήρια κατέγραψαν ισχυρή άνοδο, ενώ οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων υποχώρησαν, καθώς οι επενδυτές βλέπουν πλέον πιθανότητα αποκλιμάκωσης μιας κρίσης που απειλούσε να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.
Το σχέδιο Τραμπ για «πάγωμα» της σύγκρουσης και οι όροι του deal
Το σχέδιο συμφωνίας έρχεται λίγες ώρες μετά την απόφαση του Donald Trump να αναστείλει προσωρινά το «Project Freedom», τη στρατιωτική αποστολή συνοδείας εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, η οποία είχε ξεκινήσει μόλις τρεις ημέρες νωρίτερα.
Η αποστολή δεν κατάφερε να αποκαταστήσει ουσιαστικά τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή και, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, προκάλεσε νέο κύκλο επιθέσεων από το Ιράν εναντίον πλοίων αλλά και στόχων σε γειτονικές χώρες. Η κατάσταση παρέμενε εξαιρετικά εύθραυστη, με περιστατικά επιθέσεων να συνεχίζονται ακόμη και τις τελευταίες ώρες.
Γαλλική ναυτιλιακή εταιρεία επιβεβαίωσε ότι ένα από τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων της χτυπήθηκε στα Στενά του Ορμούζ, ενώ μέλη του πληρώματος τραυματίστηκαν και απομακρύνθηκαν εκτάκτως από την περιοχή.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, το μνημόνιο των 14 σημείων περιλαμβάνει μια σειρά από αμοιβαίες δεσμεύσεις που επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα προσωρινό «πάγωμα» της σύγκρουσης.
Η Τεχεράνη εξετάζει το ενδεχόμενο να δεχθεί προσωρινό μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου, σε μια από τις πιο κρίσιμες απαιτήσεις της Ουάσινγκτον. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ φέρονται διατεθειμένες να άρουν μέρος των κυρώσεων και να αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν «παγωμένα» στο εξωτερικό.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η σταδιακή αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς και η άρση των περιορισμών που έχουν επιβάλει τόσο το Ιράν όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες στη ναυσιπλοΐα και στις εξαγωγές ενέργειας.
Οι επόμενες 48 ώρες κρίνουν τη συμφωνία – Το μεγάλο στοίχημα για πετρέλαιο και γεωπολιτική
Το Axios αναφέρει ότι η αμερικανική πλευρά αναμένει πλέον επίσημες απαντήσεις από το Ιράν μέσα στις επόμενες 48 ώρες, διάστημα που θεωρείται καθοριστικό για το αν η συμφωνία θα προχωρήσει ή αν η περιοχή θα επιστρέψει ξανά σε τροχιά πολεμικής κλιμάκωσης.
Το προσχέδιο προβλέπει ένα αρχικό διάστημα 30 ημερών, κατά το οποίο θα συνεχιστούν εντατικές διαπραγματεύσεις για μια πιο αναλυτική και μόνιμη συμφωνία που θα αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το καθεστώς κυρώσεων και την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα θα αίρονται σταδιακά, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις θα διατηρούν τη δυνατότητα επαναφοράς του αποκλεισμού ή ακόμη και στρατιωτικής δράσης σε περίπτωση κατάρρευσης των συνομιλιών.
Το διπλωματικό παρασκήνιο είναι εξαιρετικά πυκνό, με τον Steve Witkoff και τον Jared Kushner να φέρονται να συμμετέχουν ενεργά στις επαφές με Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο απευθείας όσο και μέσω διαμεσολαβητών.
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία, καμία πλευρά δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα τη συμφωνία. Ο Λευκός Οίκος, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αλλά και η Τεχεράνη αποφεύγουν προς το παρόν δημόσιες τοποθετήσεις, γεγονός που αποτυπώνει πόσο εύθραυστη παραμένει η διαδικασία.
Ωστόσο, μόνο η προοπτική ενός πιθανού deal ήταν αρκετή για να προκαλέσει ισχυρό ράλι στις αγορές και να οδηγήσει το πετρέλαιο σε απότομη υποχώρηση, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν πλέον στο σενάριο αποκλιμάκωσης μιας κρίσης που απειλούσε να συμπαρασύρει την παγκόσμια οικονομία.
Διαβάστε επίσης: Το Axios μεταδίδει ότι ΗΠΑ και Ιράν είναι πολύ κοντά σε συμφωνία “μιας σελίδας”
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ