Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή προκαλεί σοβαρές ζημιές σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
Οι επιθέσεις μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, αλλά και σε εγκαταστάσεις χωρών του Περσικού Κόλπου, δημιουργούν ένα πραγματικό σοκ προσφοράς, το οποίο αντανακλάται ήδη στις διεθνείς αγορές.
Πάνω από τα 110 δολάρια το πετρέλαιο – Πού μπορεί να φτάσει
Η τιμή του πετρελαίου Brent ξεπέρασε τα 110 δολάρια το βαρέλι, με τους αναλυτές να προβλέπουν περαιτέρω άνοδο βραχυπρόθεσμα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Citi, το Brent ενδέχεται να αγγίξει τα 120 δολάρια τους επόμενους μήνες, ενώ σε ένα δυσμενές σενάριο δεν αποκλείεται να εκτιναχθεί ακόμη και στα 150 δολάρια, προσεγγίζοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ωστόσο, η ύπαρξη στρατηγικών αποθεμάτων και η προηγούμενη υπερπροσφορά στην αγορά λειτουργούν ως μερικό «μαξιλάρι», περιορίζοντας την ένταση της ανόδου σε σχέση με άλλες μορφές ενέργειας.
Φυσικό αέριο: Η πιο ευάλωτη αγορά ενέργειας
Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, η αγορά φυσικού αερίου εμφανίζεται πολύ πιο ευάλωτη. Οι τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά (Άμστερνταμ) έχουν ήδη εκτοξευθεί πάνω από τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Καθοριστικό πλήγμα αποτελεί η μείωση της εξαγωγικής ικανότητας του Κατάρ, που καλύπτει περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG.
Οι ζημιές σε υποδομές εκτιμάται ότι θα περιορίσουν την παραγωγή κατά 17% για τα επόμενα 3 έως 5 χρόνια, εντείνοντας τις πιέσεις στις τιμές.
Το σοκ θα είναι πιθανότατα μεγαλύτερο για την παγκόσμια αγορά του φυσικού αερίου καθώς, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η εξαγωγική δυναμικότητα του Κατάρ, που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς, θα είναι μειωμένη κατά 17% τα επόμενα 3-5 χρόνια λόγω των ζημιών που υπέστη από ιρανικούς πυραύλους.
Στενά του Ορμούζ: Το κρίσιμο «σημείο συμφόρησης»
Κομβικό ρόλο στην εξέλιξη της κρίσης παίζουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οποιαδήποτε διαταραχή στη ναυσιπλοΐα της περιοχής μπορεί να προκαλέσει άμεση εκτίναξη των τιμών, με διεθνείς οίκους, όπως η Goldman Sachs, να προειδοποιούν για νέα ιστορικά υψηλά εάν περιοριστεί η διέλευση τάνκερ.
Τα σενάρια της ΕΚΤ: Από επιβράδυνση έως ενεργειακό σοκ
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξετάζει πλέον πιο απαισιόδοξα σενάρια:
Δυσμενές σενάριο: Μείωση κατά 40% της ροής ενέργειας μέσω Ορμούζ, με το πετρέλαιο να φτάνει τα 119 δολάρια και το φυσικό αέριο τα 87 ευρώ.
Το χειρότερο σενάριο: Μείωση έως και 60%, με παρατεταμένη κρίση έως τα τέλη του 2026 και αργή αποκλιμάκωση το 2027.
Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ, που προέβλεπε χαμηλότερες τιμές, θεωρείται πλέον ξεπερασμένο λόγω των τελευταίων εξελίξεων.
Επιπτώσεις για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση αναμένεται να επηρεάσει άμεσα την οικονομία της Ευρώπης, οδηγώντας σε υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, ενίσχυση του πληθωρισμού και πιθανή επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένες πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς και σε ενδεχόμενη ανάγκη για νέα μέτρα στήριξης.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή μετατρέπει μια γεωπολιτική ένταση σε βαθιά ενεργειακή κρίση. Με τις ζημιές στις υποδομές και τους κινδύνους στη μεταφορά ενέργειας να παραμένει η πίεση στις τιμές και σε σοκ η παγκόσμια αγορά.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ