Καθώς το Ιράν επιτρέπει σε ορισμένα πλοία αλλά όχι σε άλλα να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, σε ένα ζωτικής σημασίας σημείο διέλευσης για τη ναυσιπλοΐα, οι ρυθμίσεις αυτές συνιστούν, σύμφωνα με ειδικούς, μια μορφή γεωπολιτικού «εκβιασμού».
Τα Στενά του Ορμούζ εξυπηρετούν περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου. Από την έναρξη του πολέμου, η τιμή του πετρελαίου έχει εκτοξευθεί παγκοσμίως, και οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι αυτή η εξέλιξη θα οδηγήσει σύντομα σε αύξηση του πληθωρισμού, συμπεριλαμβανομένου και του Καναδά.
«Αν επιτρέψεις σε οποιονδήποτε να μπλοκάρει έναν διεθνή υδάτινο δίαυλο και να επιλέγει ποιος περνά βάσει ευνοϊκών πολιτικών ή ξεκάθαρου εκβιασμού, θα πληρώνεις πάντα αυτόν τον εκβιασμό», λέει ο Αουρέλ Μπράουν, καθηγητής διεθνών σχέσεων και πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο.
Τη Δευτέρα, ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι είναι ενήμεροι πως κάποια πλοία περνούν τις τελευταίες ημέρες.
«Βλέπουμε όλο και περισσότερα πλοία καυσίμων να περνούν. Τα ιρανικά πλοία έχουν ήδη βγει και εμείς το επιτρέψαμε για να προμηθεύσουμε τον υπόλοιπο κόσμο. Έχουμε δει τώρα πλοία από την Ινδία να φεύγουν… πιστεύουμε ότι και κάποια κινεζικά πλοία έχουν περάσει», είπε σε συνέντευξή του στο CNBC.
«Αυτό θα πρέπει να αρχίσει να αυξάνεται πριν εμφανιστούν οποιεσδήποτε μοίρες ή προστατευτικοί στόλοι στον Κόλπο. Οπότε πιστεύουμε ότι θα υπάρξει ένα φυσικό άνοιγμα που οι Ιρανοί αφήνουν να περάσει. Και προς το παρόν, είμαστε εντάξει με αυτό. Θέλουμε ο κόσμος να είναι καλά εφοδιασμένος», είπε ο Μπέσεντ.
Αλλά ποιος ωφελείται και ποιος όχι, όταν μόνο ορισμένα πλοία επιτρέπεται να περάσουν;
Γιατί μπλοκάρονται τα Στενά του Ορμούζ;
Το μπλοκάρισμα του Στενού του Ορμούζ μπορεί να είναι ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία πίεσης του Ιράν στον πόλεμο, καθώς επιτρέπει στη χώρα να προκαλεί οικονομική ζημία σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αυξάνοντας τις τιμές του πετρελαίου και καθιστώντας σχεδόν όλα τα άλλα αγαθά και υπηρεσίες πιο ακριβά.
Το πετρέλαιο δεν χρησιμοποιείται μόνο για την παραγωγή καυσίμων για οχήματα, μηχανήματα και άλλα εξοπλιστικά μέσα. Είναι επίσης κρίσιμο συστατικό για την παραγωγή δεκάδων άλλων βιομηχανικών υλικών, από καουτσούκ και πλαστικό μέχρι βιομηχανικούς διαλύτες, κεριά, και ακόμη και υφάσματα για ρούχα.
Για να μεταφερθεί σχεδόν οτιδήποτε χρειάζεται καύσιμα σε κάποιο βαθμό. Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου οδηγούν σε ακριβότερα καύσιμα και αν γίνει πιο ακριβό να μετακινούνται προϊόντα προς τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις λόγω αυτών των υψηλότερων κόστους καυσίμων, τότε συνήθως αυξάνονται και οι τιμές των προϊόντων.
Ασύμμετρος πόλεμος
Το σκόπιμο να προκαλείται οικονομική ζημία αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου σχεδίου του Ιράν να χρησιμοποιεί αυτό που είναι γνωστό ως ασύμμετρος πόλεμος.
«Δεν διαθέτουν την παραδοσιακή στρατιωτική δύναμη για να αντιμετωπίσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Οπότε αυτό που έχουν κάνει είναι να εμπλακούν ασύμμετρα με την έννοια ότι έχουν χρησιμοποιήσει τους πυραύλους και τα drones τους, καθώς και τις μισθοφορικές ομάδες τους στο Ιράκ και στο Λίβανο», είπε ο Τζόζεφ Βάρνερ, ανώτερος ερευνητής στο Macdonald-Laurier Institute.
«Και έχουν απειλήσει να ναρκοθετήσουν και να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ, που στην πραγματικότητα είναι σχεδόν η μόνη πραγματική πίεση που έχουν αυτή τη στιγμή.»
Ιράν και Στενά του Χορμούζ
Το μπλοκάρισμα των Στενών έχει σαφώς δημιουργήσει αναταράξεις στις παγκόσμιες οικονομίες, αλλά το Ιράν ίσως δεν είναι αλώβητο από αυτές τις αρνητικές επιπτώσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι χώρες που μπορούν να προσφέρουν κάτι στο Ιράν ενδέχεται να διαπραγματευτούν ασφαλή διέλευση για τα πλοία τους.
«Ορισμένες χώρες θα κάνουν ό,τι μπορούν για να διευκολύνουν την κατάσταση», λέει ο Βάρνερ. «Αλλά το Ιράν δεν διαθέτει την πίεση που νομίζει ότι διαθέτει.»
Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί το Ιράν κάνει υποτιθέμενες συμφωνίες ή ρυθμίσεις με άλλες χώρες, ιδιαίτερα με εκείνες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής και του ίδιου του Ιράν.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ