Η τρέχουσα κρίση στη Μέση Ανατολή προκαλεί ήδη έντονες αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και στην οικονομία γενικότερα.
Από τους «φουσκωμένους» λογαριασμούς θέρμανσης σε νοικοκυριά στη Βρετανία μέχρι το κλείσιμο σχολείων στο Πακιστάν λόγω ενεργειακής κρίσης, οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές σε κάθε γωνιά του κόσμου.
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, υπάρχουν ξεκάθαρα «κερδισμένοι» και «χαμένοι» σε αυτήν την κρίση, και οι συνέπειες διαφέρουν σημαντικά ανά χώρα.
Κερδισμένοι της Ενεργειακής Κρίσης
1. Νορβηγία: Ο νέος ενεργειακός παίκτης της Ευρώπης
Η Νορβηγία επωφελείται από την αυξημένη ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς οι χώρες της Δύσης προσπαθούν να απεξαρτηθούν από το ρωσικό αέριο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η αύξηση της παραγωγής και η σταθερή πολιτική της χώρας την καθιστούν αξιόπιστο προμηθευτή σε μια περίοδο έντονης ενεργειακής αβεβαιότητας.
2. Καναδάς: Η αναδυόμενη δύναμη ενέργειας
Ο Καναδάς προσπαθεί να καθιερωθεί ως «σταθερός και αξιόπιστος» προμηθευτής πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αν και υπάρχουν περιορισμοί στην παραγωγική του ικανότητα, η στρατηγική της χώρας και η γεωπολιτική σταθερότητα τοποθετούν τον Καναδά ανάμεσα στους μεγάλους κερδισμένους της κρίσης.
3. Ρωσία: Ο μεγάλος ωφελημένος παρά τις κυρώσεις
Η Ρωσία φαίνεται να είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός ωφελημένος. Η χαλάρωση ορισμένων εμπορικών περιορισμών από τις ΗΠΑ έχει επιτρέψει την αύξηση των εξαγωγών ρωσικού πετρελαίου, ιδιαίτερα προς την Ινδία, με αύξηση 50%.
Οι εκτιμήσεις υπολογίζουν ότι η Μόσχα μπορεί να αποκομίσει έως και 5 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον, ενώ υπάρχει προοπτική για τη μεγαλύτερη χρονιά εσόδων από καύσιμα από το 2022.
4. Ινδονησία: Ο άνθρακας ως ευκαιρία
Με την αύξηση της χρήσης άνθρακα παγκοσμίως λόγω ενεργειακής ανασφάλειας, η Ινδονησία κερδίζει σημαντικά, ενισχύοντας τη θέση της ως μεγάλος εξαγωγέας ενέργειας.
Χαμένοι της Ενεργειακής Κρίσης
1. Ηνωμένες Πολιτείες: Οι καταναλωτές πληρώνουν το κόστος
Παρότι κάποιοι παραγωγοί, όπως η ExxonMobil, μπορεί να δουν κέρδη, η συνολική οικονομία πλήττεται. Οι ΗΠΑ είναι από τους μεγαλύτερους καταναλωτές πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.
Οι αυξήσεις τιμών επηρεάζουν τη θέρμανση, τις μετακινήσεις και την καθημερινή ζωή των πολιτών, ενώ υπάρχει κίνδυνος συρρίκνωσης της οικονομίας αν οι τιμές φτάσουν τα 140 δολάρια το βαρέλι.
2. Ευρώπη και Ηνωμένο Βασίλειο: Η ενεργειακή εξάρτηση πλήττει
Οι ευρωπαϊκές χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια. Η άνοδος των τιμών αυξάνει τον πληθωρισμό και επηρεάζει την ανάπτυξη.
Παρά την ανθεκτικότητα που έχουν αποκτήσει οι δυτικές οικονομίες μετά από προηγούμενα ενεργειακά σοκ, η εξάρτηση από πετρέλαιο και φυσικό αέριο παραμένει υψηλή, επηρεάζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
3. Χώρες της Ασίας: Η εισαγωγική εξάρτηση δημιουργεί πίεση
Η Ασία εισάγει το 59% του πετρελαίου της από τη Μέση Ανατολή, με τη Νότια Κορέα να φτάνει μέχρι το 70%. Η βιομηχανία τεχνολογίας, ιδιαίτερα η παραγωγή τσιπ μνήμης, κινδυνεύει από την αυξημένη αβεβαιότητα στην αγορά ενέργειας.
4. Αναπτυσσόμενες χώρες: Σρι Λάνκα, Μπαγκλαντές και Φιλιππίνες
Αυτές οι χώρες έχουν ήδη εφαρμόσει μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, όπως δελτίο καυσίμων, τετραήμερη εργασία και κλείσιμο σχολείων, για να αντιμετωπίσουν την αυξημένη ενεργειακή πίεση.
Προστατευμένες χώρες: Κίνα και Ινδία
Η Κίνα και η Ινδία εμφανίζονται πιο προστατευμένες, έχοντας αυξήσει τα αποθέματά τους και στραφεί σε εναλλακτικούς προμηθευτές, όπως η Ρωσία. Αυτό τους επιτρέπει να μετριάσουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, χωρίς να επηρεάζεται τόσο έντονα η οικονομική τους ανάπτυξη.
Η παγκόσμια ισορροπία κερδισμένων και χαμένων
Η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα καθορίσει τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις. Οι χώρες με μεγάλα ενεργειακά αποθέματα και παραγωγική ικανότητα κερδίζουν, ενώ οι εισαγωγικές και ενεργοβόρες οικονομίες αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις.
Η ανάλυση του BBC δείχνει καθαρά ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις μπορούν να επηρεάσουν με ασύμμετρο τρόπο την παγκόσμια οικονομία, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες αλλά και σοβαρούς κινδύνους.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ