Σε μια νέα, αυστηρότερη πολιτική φορολόγησης των μεγάλων περιουσιών προχωρά η Κίνα, εντείνοντας τους ελέγχους σε εισοδήματα από επενδύσεις στο εξωτερικό και σε περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται σε υπεράκτιες δομές διαχείρισης πλούτου.
Η κινητοποίηση των φορολογικών αρχών προκαλεί έντονο προβληματισμό στους εύπορους πολίτες και στις επιχειρηματικές οικογένειες, οι οποίες καλούνται να επανεξετάσουν παλαιότερες φορολογικές υποχρεώσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, οι έλεγχοι έχουν ενταθεί σημαντικά, με ειδικές ομάδες να αναλαμβάνουν ακόμη και υποθέσεις μεμονωμένων δισεκατομμυριούχων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα offshore trusts, τα κέρδη από ξένες επενδύσεις και η φορολόγηση περιουσιακών στοιχείων που μέχρι σήμερα δεν ελέγχονταν με την ίδια αυστηρότητα.
Νέα δεδομένα για τους εύπορους φορολογούμενους
Για πολλά χρόνια, η εφαρμογή των φορολογικών κανόνων στην Κίνα για εισοδήματα που προέρχονταν από το εξωτερικό παρέμενε περιορισμένη.
Η οικονομική ανάπτυξη που ακολούθησε την ένταξη της χώρας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001 δημιούργησε μια νέα γενιά εκατομμυριούχων και δισεκατομμυριούχων, με επενδύσεις σε ακίνητα, έργα τέχνης και διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.
Η περίοδος της σχετικής ανοχής φαίνεται, ωστόσο, να τελειώνει. Οι φορολογικές αρχές ζητούν πλέον από εύπορους πολίτες να τακτοποιήσουν εκκρεμότητες που συνδέονται με επενδύσεις εκτός χώρας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν προσδιορίσει συγκεκριμένα ποσά οφειλών. Σε άλλες, οι ίδιοι οι φορολογούμενοι καλούνται να υπολογίσουν τις υποχρεώσεις τους.
Ιδιαίτερη πίεση ασκείται σε όσους διαθέτουν offshore trusts, καθώς η προθεσμία για την καταβολή συγκεκριμένων φόρων χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις λήγει στα τέλη Οκτωβρίου.
Πωλήσεις μετοχών και αναζήτηση ρευστότητας
Η εντατικοποίηση των ελέγχων έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στη διαχείριση ιδιωτικών περιουσιών.
Ορισμένοι φορολογούμενοι πωλούν μετοχές, άλλοι αναζητούν δανεισμό με εγγύηση περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις όπου επιχειρείται η μεταφορά χρημάτων στην Κίνα για την εξόφληση φορολογικών υποχρεώσεων.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Shu Ping, συνιδρύτριας της αλυσίδας εστιατορίων Haidilao, η οποία, σύμφωνα με πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης, πούλησε μετοχές αξίας περίπου 350 εκατ. δολαρίων, έπειτα από απρόσμενη φορολογική επιβάρυνση που αφορούσε την οικογένειά της.
Την ίδια ώρα, ορισμένοι εύποροι πολίτες εξετάζουν το ενδεχόμενο απόκτησης ξένης υπηκοότητας, φοβούμενοι ότι μια πιθανή αποχώρηση από τη χώρα θα μπορούσε να συνοδευτεί από πρόσθετες φορολογικές απαιτήσεις. Άλλοι προσπαθούν να διαπραγματευτούν με τις αρμόδιες υπηρεσίες ή εξετάζουν το ενδεχόμενο προσφυγής στη δικαιοσύνη.
Σε χαρακτηριστική περίπτωση στη Γκουανγκζού, μέτοχος εταιρείας βρέθηκε αντιμέτωπος με φορολογική απαίτηση 100 εκατ. γουάν. Μετά από διαπραγματεύσεις, το ποσό φέρεται να μειώθηκε στα 5 εκατ. γουάν.
Η δημοσιονομική πίεση πίσω από τους ελέγχους
Η αυστηρότερη φορολογική πολιτική εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα δημόσια οικονομικά της Κίνας βρίσκονται υπό αυξανόμενη πίεση. Η παρατεταμένη κρίση στην αγορά ακινήτων έχει περιορίσει σημαντικά τα έσοδα των τοπικών κυβερνήσεων από τις πωλήσεις γης, μια πηγή χρηματοδότησης που στο παρελθόν ξεπερνούσε το 1,1 τρισ. δολάρια ετησίως.
Παράλληλα, το Πεκίνο σχεδιάζει επενδύσεις σχεδόν 300 δισ. δολαρίων σε data centers μέσα στην επόμενη πενταετία, στο πλαίσιο της προσπάθειας να ενισχύσει τη θέση της χώρας στον διεθνή ανταγωνισμό για την τεχνητή νοημοσύνη.
Το δημοσιονομικό κενό είναι ήδη μεγάλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, οι δαπάνες της κεντρικής και των τοπικών κυβερνήσεων ξεπέρασαν τα έσοδά τους κατά περίπου 1,9 τρισ. δολάρια την περασμένη χρονιά. Η αναζήτηση νέων πηγών εσόδων καθιστά, συνεπώς, τον ιδιωτικό πλούτο σημαντικό πεδίο φορολογικού ελέγχου.
Υποθέσεις εκατομμυρίων και δυσκολίες στον υπολογισμό των φόρων
Τις επιπτώσεις της νέας πολιτικής βιώνουν και επιχειρηματίες με επενδύσεις στο εξωτερικό. Ο Jaden Zhao, ιδιοκτήτης εταιρείας κλωστοϋφαντουργίας στην επαρχία Γκουανγκντόνγκ, ενημερώθηκε τον Αύγουστο ότι όφειλε 9 εκατ. γουάν για κέρδη από χρηματιστηριακές συναλλαγές μέσω λογαριασμών εκτός Κίνας.
Ο ίδιος αμφισβητεί τον υπολογισμό και επιχειρεί, με τη συνδρομή δικηγόρου, να ανασυνθέσει το ιστορικό των συναλλαγών του, προκειμένου να διαπιστώσει αν υπάρχουν λάθη στις απαιτήσεις των αρχών.
Η διαδικασία περιπλέκεται από την έλλειψη παλαιών οικονομικών αρχείων, καθώς ορισμένες τράπεζες διατηρούν στοιχεία για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Επιπλέον, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με το βάθος χρόνου των ελέγχων, τον συμψηφισμό ζημιών προηγούμενων ετών και τον τρόπο αποτίμησης περιουσιακών στοιχείων που έχουν χάσει μέρος της αξίας τους.
Για να διευκολυνθεί η καταβολή των οφειλών, ορισμένες πόλεις έχουν δημιουργήσει ειδικές διαδικασίες για τη μεταφορά ποσών άνω των 50.000 δολαρίων στην Κίνα. Αντίστοιχη ομάδα υποστήριξης έχει συγκροτηθεί και στη Σιτζιατζουάνγκ, με στόχο να βοηθά τους φορολογούμενους στη μεταφορά ξένου νομίσματος για την εξόφληση των υποχρεώσεών τους.
Πόσα μπορεί να εισπράξει τελικά το Πεκίνο;
Το συνολικό ύψος των πιθανών φορολογικών εσόδων παραμένει αβέβαιο. Αναλυτές της Barclays έχουν εξετάσει ένα ιδιαίτερα υψηλό σενάριο, σύμφωνα με το οποίο οι φόροι που συνδέονται με περιουσιακά στοιχεία εύπορων Κινέζων στο Χονγκ Κονγκ θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 100 δισ. δολάρια.
Πιο συγκρατημένη είναι η εκτίμηση φορολογικού δικηγόρου, ο οποίος τοποθετεί το πιθανό ποσό μεταξύ 15 και 25 δισ. δολαρίων.
Ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα, η νέα πολιτική αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι πλουσιότεροι Κινέζοι οργανώνουν και διατηρούν την περιουσία τους στο εξωτερικό. Οι offshore δομές διαχείρισης πλούτου ενδέχεται να χάσουν μέρος της ελκυστικότητάς τους, καθώς οι φορολογικές υποχρεώσεις και οι κίνδυνοι ελέγχου γίνονται πιο συγκεκριμένοι.
Για τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης περιουσίας, η εξέλιξη μπορεί να δημιουργήσει πρόσκαιρες ευκαιρίες από την αυξημένη ζήτηση για δανεισμό και χρηματοδότηση. Σε βάθος χρόνου, όμως, η εντατικοποίηση των ελέγχων ενδέχεται να αναδιαμορφώσει τη διεθνή διαχείριση των κινεζικών περιουσιών.
Η εκστρατεία, επομένως, δεν αποτελεί απλώς μια προσπάθεια αύξησης των φορολογικών εσόδων. Αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή στην οικονομική πολιτική της Κίνας, με τις αρχές να επιδιώκουν μεγαλύτερη διαφάνεια και αυστηρότερη εφαρμογή των κανόνων σε έναν τομέα που επί χρόνια χαρακτηριζόταν από περιορισμένη εποπτεία.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ