Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σημαντικότερες μαθητικές κινητοποιήσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Αυτό που ξεκίνησε στις 21 Σεπτεμβρίου από ένα λύκειο στο Κρετέιγ (Créteil), στην περιοχή του Παρισιού, μέσα σε λίγες ημέρες εξαπλώθηκε σε εκατοντάδες σχολεία σε ολόκληρη τη χώρα.
Την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου η κινητοποίηση έφτασε σε σημείο καμπής. Σύμφωνα με τα στοιχεία του γαλλικού υπουργείου Παιδείας, περισσότερα από 1.020 λύκεια επηρεάστηκαν από κινητοποιήσεις και 222 αποκλείστηκαν. Το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε 1.949 προσαγωγές μέσα σε μία ημέρα.
Η κυβέρνηση μιλά πλέον για «αστικές ταραχές». Η εφημερίδα Le Monde, όμως, παρουσιάζει μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι. Ξεσηκώθηκαν οι μαθητές επειδή κάποιοι πολιτικοί τους υποκίνησαν ή υπήρχε εξαρχής πραγματική κοινωνική και εκπαιδευτική δυσαρέσκεια;
Η απάντηση που προκύπτει από τα ρεπορτάζ της γαλλικής εφημερίδας είναι ότι υπάρχουν στοιχεία και για τα δύο, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο.
Colère lycéenne: "La stratégie du gouvernement n'a pas fonctionné, ce mouvement s'est amplifié", affirme Arthur Delaporte, député PS du Calvados pic.twitter.com/bcebs85EBe
— BFM (@BFMTV) October 2, 2026
Από πού ξεκίνησε η κινητοποίηση
Η Le Monde επισημαίνει ότι η αρχή του κινήματος δεν παραπέμπει σε μια οργανωμένη πολιτική επιχείρηση.
Σύμφωνα με το editorial της εφημερίδας, όλα ξεκίνησαν από το λύκειο Saint-Exupéry του Κρετέιγ, όπου μαθητές αντέδρασαν στην καθημερινότητά τους.
Υπερφορτωμένα ωράρια, επίμονες ελλείψεις εκπαιδευτικών, ακατάλληλες σχολικές εγκαταστάσεις και κυρίως η αγωνία για το μέλλον τους, με το Parcoursup – το σύστημα εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση – να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Η Le Monde υπογραμμίζει μάλιστα ένα σημαντικό στοιχείο. Στην αρχή δεν υπήρχαν ούτε κόμματα ούτε συνδικάτα γύρω από τους μαθητές.
Η κινητοποίηση, δηλαδή, παρουσιάζεται από την εφημερίδα ως ένα κίνημα που γεννήθηκε αρχικά αυθόρμητα και από πραγματικά προβλήματα της σχολικής καθημερινότητας.
ATTENTION IMAGES VIOLENTES – Un policier haut gradé en civil roué de coups à Belfort
— BFM (@BFMTV) October 2, 2026
➡️ Une enquête a été ouverte pour tentative d'homicide volontaire pic.twitter.com/G9Ugcw2hUE
Στις 21 Σεπτεμβρίου το κίνημα ξεκίνησε από το Κρετέιγ και στη συνέχεια επεκτάθηκε στην περιοχή του Παρισιού. Μέχρι τις 28 Σεπτεμβρίου είχε φτάσει σε περίπου 180 σχολεία, ενώ άρχισαν να εμφανίζονται κινητοποιήσεις στη Μασσαλία, στη Λιλ, στον Ροδανό, στο Βαρ και στις Alpes-Maritimes.
Οι ίδιοι οι μαθητές και οι οργανώσεις τους έθεσαν ως βασικά αιτήματα την έλλειψη καθηγητών και προσωπικού, τα προβλήματα των σχολικών κτιρίων, τις υπερφορτωμένες τάξεις και τα ωράρια, αλλά και το άγχος που προκαλεί το Parcoursup.
Τα social media έκαναν την κινητοποίηση να εξαπλωθεί
Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει η Le Monde είναι ο ρόλος των κοινωνικών δικτύων.
Οι γαλλικές εκπαιδευτικές αρχές μιλούν για μεγάλη διάδοση των κινητοποιήσεων μέσω των social media. Βίντεο, μηνύματα και καλέσματα κυκλοφόρησαν κυρίως μέσω Snapchat, Instagram και TikTok.
🔴 ALERTE INFO
— BFM (@BFMTV) October 2, 2026
Colère lycéenne: une femme s'opposant aux dégradations visée par un spray transformé en lance-flammes à Marseillehttps://t.co/0zFwhEPGE8
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι κυκλοφόρησαν δεκάδες διαφορετικά φυλλάδια και κείμενα, πολλά από τα οποία, σύμφωνα με την Le Monde, είχαν δημιουργηθεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
Τα αιτήματα δεν ήταν παντού ίδια.
Σε άλλα σχολεία οι μαθητές διαμαρτύρονταν για τους καθηγητές που λείπουν, αλλού για την κατάσταση των κτιρίων, αλλού για τα ωράρια, ενώ εμφανίστηκαν ακόμη και αιτήματα για τα κινητά τηλέφωνα ή για την ποσότητα του φαγητού στις σχολικές καντίνες.
Αυτό είναι ένα από τα στοιχεία που οδηγούν την Le Monde στο συμπέρασμα ότι το κίνημα δεν φαίνεται να ελέγχεται από ένα ενιαίο κέντρο.
Τότε πού μπαίνει η Αριστερά;
Εδώ αρχίζει η πολιτική διάσταση.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί υποστηρίζει ότι η La France insoumise του Ζαν-Λικ Μελανσόν εκμεταλλεύτηκε την αρχική μαθητική κινητοποίηση και ότι στη συνέχεια ομάδες της άκρας Αριστεράς συνέβαλαν στην κλιμάκωση της βίας.
Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ χαρακτήρισε το αρχικό κίνημα «νόμιμο», υποστηρίζοντας όμως ότι στη συνέχεια «τροφοδοτήθηκε» από τη LFI και ότι κατέληξε να βρίσκεται στα χέρια ακραίων ομάδων.
Η κυβέρνηση επικαλείται μάλιστα ως επιχείρημα μια έκθεση της Διεύθυνσης Πληροφοριών της Αστυνομίας του Παρισιού, της DRPP.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης.
Τι λέει η έκθεση των γαλλικών υπηρεσιών πληροφοριών
Η Le Monde αποκαλύπτει ότι έχει δει σημείωμα της DRPP με ημερομηνία 28 Σεπτεμβρίου.
Η έκθεση υποστηρίζει ότι η «άκρα Αριστερά» έπαιξε ρόλο από την αρχή των κινητοποιήσεων στη Seine-Saint-Denis.
Οι υπηρεσίες κάνουν λόγο για «εργαλειοποίηση» φοιτητικών συνδικάτων και πολιτικών κινημάτων που βρίσκονται κοντά στην άκρα Αριστερά.
Η έκθεση εξετάζει 27 δράσεις που πραγματοποιήθηκαν μπροστά σε λύκεια σε περίπου δώδεκα πόλεις της Seine-Saint-Denis, από τις 21 έως τις 25 Σεπτεμβρίου.
Σε έξι από αυτές τις 27 δράσεις, οι υπηρεσίες κατέγραψαν παρουσία συνδικαλιστών, φοιτητών ή αιρετών της Αριστεράς.
Καταγράφηκε επίσης παρουσία ή δραστηριότητα οργανώσεων και προσώπων που συνδέονται με την Αριστερά και την άκρα Αριστερά.
🚨🇫🇷 FLASH | À Marseille, un jeune cagoulé a utilisé un spray comme lance-flammes, brûlant une femme au visage lors des émeutes hier. pic.twitter.com/UBEP7N9NOm
— Cerfia (@CerfiaFR) October 2, 2026
Αυτό αποτελεί πραγματικό στοιχείο: Υπήρξε οργανωμένη πολιτική και συνδικαλιστική παρουσία γύρω από μέρος των μαθητικών κινητοποιήσεων.
Όμως η Le Monde βάζει μια πολύ σημαντική υποσημείωση.
Η συγκεκριμένη έκθεση δεν αφορά ολόκληρη τη Γαλλία. Αφορά μόνο τη Seine-Saint-Denis και μόλις 27 δράσεις.
Την ίδια στιγμή, οι κινητοποιήσεις είχαν εξαπλωθεί σε περισσότερα από 1.000 σχολεία σε ολόκληρη τη χώρα.
Γι’ αυτό η εφημερίδα καταλήγει σε ένα διαφορετικό συμπέρασμα από αυτό που υποστηρίζει η κυβέρνηση.
Η έκθεση δείχνει περισσότερο ότι ορισμένες πολιτικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις προσπαθούν να επωφεληθούν από ένα ήδη υπάρχον και ιδιαίτερα κατακερματισμένο μαθητικό κίνημα, παρά ότι έχουν δημιουργήσει οι ίδιες το κίνημα.
Ο Μελανσόν μπήκε ενεργά στο πλευρό των μαθητών
Η πολιτική εμπλοκή της LFI, πάντως, είναι αδιαμφισβήτητη.
Στελέχη της La France insoumise εμφανίστηκαν από τις πρώτες ημέρες δίπλα στους μαθητές.
Ο βουλευτής Λουί Μπουγιάρ βρέθηκε στο Κρετέιγ από τις 21 Σεπτεμβρίου και υποστήριξε την επέκταση της κινητοποίησης.
Στο Saint-Denis, ο δήμαρχος της LFI, Bally Bagayoko, πήγε σε λύκειο όπου υπήρχε αποκλεισμός και τραγούδησε τη «Μασσαλιώτιδα» μαζί με μαθητές.
Ο ίδιος ο Ζαν-Λικ Μελανσόν στήριξε δημόσια το μαθητικό κίνημα.
Η στάση αυτή προκάλεσε την αντίδραση της κυβέρνησης αλλά και άλλων πολιτικών δυνάμεων.
Η πρόεδρος της περιφέρειας Île-de-France, Βαλερί Πεκρές, κατηγόρησε τη LFI ότι προσπαθεί να εργαλειοποιήσει τη νεολαία για πολιτικούς σκοπούς.
Ωστόσο, το Le Monde καταγράφει και μια αντίφαση: όσο περισσότερο η LFI συνδέεται με το κίνημα, τόσο περισσότερο κινδυνεύει να ταυτιστεί πολιτικά με τις εικόνες βίας που το συνοδεύουν.
Η βία άλλαξε τη φύση της κινητοποίησης
Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο είναι η βία.
Στις 1 Οκτωβρίου, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών, πραγματοποιήθηκαν 1.949 προσαγωγές.
Η αστυνομία και η χωροφυλακή ανακοίνωσαν 305 τραυματίες μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και των πυροσβεστών.
Παράλληλα, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, είχαν τραυματιστεί 170 μαθητές και 65 μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας από την έναρξη της κινητοποίησης.
Η Le Monde καταγράφει επίσης σοβαρούς τραυματισμούς μαθητών κατά τη διάρκεια επεμβάσεων της αστυνομίας.
Σε μία περίπτωση, στις 28 Σεπτεμβρίου, 14χρονος μαθητής στο Saint-Ouen-l’Aumône τραυματίστηκε σοβαρά από βολή σε κοντινή απόσταση με εκτοξευτήρα Cougar.
Την επόμενη ημέρα μαθητής στην Τουρ τραυματίστηκε στο μάτι, με το περιβάλλον του να υποστηρίζει ότι χτυπήθηκε από βολή εκτοξευτήρα αμυντικών βλημάτων.
Την 1η Οκτωβρίου ακόμη ένας μαθητής στο Argenteuil τραυματίστηκε σοβαρά στο μάτι και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. Για το περιστατικό άνοιξε έρευνα η εισαγγελία του Pontoise.
Παράλληλα, οι αστυνομικές αρχές υποστηρίζουν ότι αντιμετωπίζουν πλέον περιστατικά που ξεπερνούν κατά πολύ έναν συνηθισμένο σχολικό αποκλεισμό.
Στο Nantes, το λύκειο Nelson-Mandela υπέστη ζημιές από πυρκαγιά.
Σε άλλα σημεία καταγράφηκαν ρίψεις αντικειμένων, πυροτεχνήματα και συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας.
Αλλά φταίει μόνο η αστυνομία;
Ούτε εδώ η Le Monde δίνει μονοδιάστατη απάντηση.
Η εφημερίδα καταγράφει έντονη κριτική από εκπαιδευτικούς και συνδικαλιστές για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι μαθητές.
Η Sophie Vénétitay, γενική γραμματέας του SNES-FSU, υποστηρίζει ότι η αστυνομική διαχείριση μπορεί να αυξάνει την ένταση αντί να την περιορίζει.
Από την άλλη, διευθυντές σχολείων υποστηρίζουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις η αστυνομία απέτρεψε σοβαρότερα επεισόδια.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο αφορά το είδος των αστυνομικών δυνάμεων που χρησιμοποιήθηκαν αρχικά.
Στις πρώτες ημέρες, σύμφωνα με την Le Monde, μεγάλο μέρος των αστυνομικών προερχόταν από τοπικές μονάδες και όχι από τις ειδικά εκπαιδευμένες μονάδες αντιμετώπισης ταραχών, όπως οι CRS και οι κινητές μονάδες χωροφυλακής.
Αυτό, σύμφωνα με την εφημερίδα, δημιουργεί ένα διαφορετικό περιβάλλον διαχείρισης της έντασης, καθώς οι τοπικοί αστυνομικοί έχουν διαφορετική εκπαίδευση και επιχειρησιακή κουλτούρα από τις ειδικές μονάδες διατήρησης της τάξης.
Μετά την κλιμάκωση της 1ης Οκτωβρίου, ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νυνέζ ανακοίνωσε την ενίσχυση με CRS και κινητές μονάδες χωροφυλακής.
Και τι λέει τελικά η Le Monde;
Το editorial της εφημερίδας είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό.
Η Le Monde θεωρεί ότι οι μαθητές είχαν πραγματικούς λόγους να διαμαρτυρηθούν και ότι η πολιτική εξουσία άργησε να τους ακούσει.
Ταυτόχρονα όμως χαρακτηρίζει τη βία «απαράδεκτη».
Και καταλήγει σε μια πολύ ενδιαφέρουσα διαπίστωση:
Το μαθητικό κίνημα έχει πλέον μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής σύγκρουσης ανάμεσα στην αριστερά( La France insoumiseν) και την κυβέρνηση Λεκορνί.
Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι πλέον ίδια με εκείνη της 21ης Σεπτεμβρίου.
Άλλο ήταν το αρχικό αίτημα των μαθητών και άλλο η σημερινή σύγκρουση.
Άρα, ποιος «ξεσήκωσε» τα παιδιά;
Αν ακολουθήσουμε αυστηρά τα στοιχεία που παρουσιάζει η Le Monde, η απάντηση δεν είναι «οι μετανάστες» ούτε «ο Μελανσόν».
Το αρχικό κίνημα φαίνεται να ξεκίνησε από μαθητές που διαμαρτύρονταν για συγκεκριμένα προβλήματα στην εκπαίδευση.
Στη συνέχεια, η κινητοποίηση εξαπλώθηκε με τη βοήθεια των κοινωνικών δικτύων.
Παράλληλα, οργανώσεις της Αριστεράς, συνδικαλιστές, φοιτητές και πολιτικοί της LFI εμφανίστηκαν σε τμήμα των κινητοποιήσεων και προσπάθησαν να συνδεθούν με αυτές.
Οι γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών καταγράφουν αυτή την παρουσία και μιλούν για «εργαλειοποίηση».
Η Le Monde, όμως, θεωρεί ότι τα ίδια στοιχεία δεν αρκούν για να αποδειχθεί ότι η Αριστερά δημιούργησε το κίνημα.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη διαπίστωση: Η πολιτική εκμετάλλευση ενός κινήματος δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι το κίνημα δημιουργήθηκε πολιτικά.
Η Γαλλία βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα φαινόμενο που ξεκίνησε ως μαθητική διαμαρτυρία, εξαπλώθηκε μέσω των social media, συνάντησε οργανωμένες πολιτικές δυνάμεις, συγκρούστηκε με την αστυνομία και σε ορισμένα σημεία μετατράπηκε σε βίαιη κοινωνική αναταραχή.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η κυβέρνηση θα μπορέσει να επιστρέψει τη συζήτηση στην αρχική αιτία της κινητοποίησης. Τι ακριβώς συμβαίνει στα γαλλικά σχολεία και γιατί μια γενιά μαθητών αισθάνεται ότι κανείς δεν την ακούει;
Διαβάστε επίσης:
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ