Ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, επιχειρεί να περιορίσει τον αντίκτυπο της αμερικανικής απόφασης για την επιβολή κυρώσεων στην τουρκική Golden Global Investment Bank και σε δύο θυγατρικές της, υπογραμμίζοντας ότι τα μέτρα αφορούν συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και όχι την Τουρκία ή συνολικά το τουρκικό τραπεζικό σύστημα.
Η Ουάσιγκτον κατηγορεί την Golden Global ότι διευκόλυνε χρηματοοικονομικές συναλλαγές υπέρ της ιρανικής Δύναμης Quds των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, στο πλαίσιο της αμερικανικής εκστρατείας μέγιστης πίεσης κατά της Τεχεράνης.
Στο στόχαστρο συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα
Η αμερικανική απόφαση αφορά την Golden Global Investment Bank, καθώς και τις Golden Global Portfolio Management και Golden Global Asset Leasing.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, τα συγκεκριμένα ιδρύματα παρείχαν στο Ιράν κρίσιμη πρόσβαση στο διεθνές τραπεζικό σύστημα και διευκόλυναν συναλλαγές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων για λογαριασμό της Δύναμης Quds των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.
Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι οι συγκεκριμένοι χρηματοπιστωτικοί φορείς χρησιμοποιήθηκαν ως δίαυλοι για τη μεταφορά κεφαλαίων και τη διευκόλυνση δραστηριοτήτων που συνδέονται με το ιρανικό καθεστώς.
Ο Τομ Μπάρακ, σε δήλωσή του που δημοσιεύθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έσπευσε να υπογραμμίσει ότι η αμερικανική απόφαση πρέπει να ερμηνευθεί ως στοχευμένο μέτρο και όχι ως κίνηση εναντίον της Τουρκίας.
«Θέλουμε να τοποθετήσουμε αυτή την ενέργεια στο σωστό πλαίσιο, διότι το πλαίσιο είναι το παν και η σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και της Δημοκρατίας της Τουρκίας είναι πολύ μεγαλύτερη από οποιονδήποτε οργανισμό ή οποιαδήποτε μεμονωμένη ημέρα», δήλωσε ο Αμερικανός πρέσβης.
Η «μέγιστη πίεση» προς το Ιράν
Ο Μπάρακ παρουσίασε τις κυρώσεις ως μέρος της ευρύτερης αμερικανικής εκστρατείας μέγιστης πίεσης κατά του Ιράν.
Όπως υποστήριξε, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να κλείσει σταδιακά τα κανάλια μέσω των οποίων η Τεχεράνη διακινεί και νομιμοποιεί έσοδα, χρησιμοποιώντας το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
«Η εκστρατεία μέγιστης πίεσης της Ουάσιγκτον κατά του ιρανικού καθεστώτος βασίζεται στο να κλείνουν, ένα προς ένα, τα κανάλια μέσω των οποίων η Τεχεράνη ξεπλένει τα έσοδα που προέρχονται από τις δραστηριότητές της», ανέφερε.
Ο Αμερικανός πρέσβης υπερασπίστηκε την απόφαση της Ουάσιγκτον, χαρακτηρίζοντάς την στοχευμένη εφαρμογή της αμερικανικής νομοθεσίας.
«Πρόκειται για μια στοχευμένη και νόμιμη εφαρμογή του νόμου και οι ΗΠΑ δεν απολογούνται επειδή προστατεύουν την αρχιτεκτονική πάνω στην οποία βασίζεται το έντιμο εμπόριο παντού», σημείωσε.
Με τον τρόπο αυτό, ο Μπάρακ επιχείρησε να καταστήσει σαφές ότι οι ΗΠΑ θεωρούν τις κυρώσεις μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τον περιορισμό της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής ισχύος του Ιράν.
«Σοβαρό λάθος» η ερμηνεία των κυρώσεων ως μέτρο κατά της Τουρκίας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Αμερικανός πρέσβης στην ανάγκη να μην υπάρξει ερμηνεία της απόφασης ως αμερικανική κρίση κατά της Τουρκίας.
Ο Μπάρακ χαρακτήρισε μάλιστα μια τέτοια ανάγνωση «σοβαρό λάθος».
«Εδώ ή στην Άγκυρα, θα ήταν σοβαρό λάθος να ερμηνευθεί αυτό το μέτρο περιορισμένου πεδίου ως κρίση εναντίον της Τουρκίας. Στην πραγματικότητα, δεν είναι καθόλου έτσι», τόνισε.
Στη συνέχεια, συνέδεσε την προστασία του τουρκικού τραπεζικού συστήματος με τα ίδια τα συμφέροντα της Άγκυρας.
«Το συμφέρον της ίδιας της Τουρκίας έγκειται σε ένα καθαρό, αξιόπιστο τραπεζικό σύστημα, απρόσιτο σε εκείνους που θέλουν να το εκμεταλλευτούν», δήλωσε.
Και πρόσθεσε:
«Καμία άλλη χώρα δεν έχει μεγαλύτερο συμφέρον από την Τουρκία να διασφαλίσει ότι οι δικοί της οργανισμοί δεν χρησιμοποιούνται για σκοπούς που η ίδια η κυβέρνησή της δεν θα ενέκρινε ποτέ».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση δείχνει την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να διαχωρίσει την υπόθεση Golden Global από μια συνολική αξιολόγηση της λειτουργίας του τουρκικού τραπεζικού συστήματος.
Έπαινος στην τουρκική συνεργασία και στη συμμαχία
Ο Τομ Μπάρακ αναφέρθηκε θετικά και στη στάση των τουρκικών αρχών μετά την επιβολή των κυρώσεων.
Ο Αμερικανός πρέσβης υποστήριξε ότι η Άγκυρα επέλεξε τη συνεργασία και τη διαφάνεια, αντί να αντιμετωπίσει τις αμερικανικές καταγγελίες ως προσβολή ή ως επίθεση εναντίον της Τουρκίας.
Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ουάσιγκτον φαίνεται να επιδιώκει να διατηρήσει την υπόθεση σε περιορισμένο επίπεδο και να αποφύγει μια νέα γενικευμένη κρίση στις σχέσεις με την Άγκυρα.
Η Τουρκία και οι ΗΠΑ παραμένουν σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια σε σειρά γεωπολιτικών και οικονομικών ζητημάτων.
Ο Μπάρακ επιχείρησε να εντάξει και την υπόθεση αυτή στο ευρύτερο πλαίσιο της συμμαχικής σχέσης, υποστηρίζοντας ότι οι διαφωνίες και οι τριβές αποτελούν αναμενόμενο στοιχείο μιας σχέσης μεταξύ συμμάχων.
Η Golden Global απορρίπτει τις αμερικανικές κατηγορίες
Από την πλευρά της, η Golden Global Investment Bank αρνήθηκε τις αμερικανικές κατηγορίες και ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει κατά της απόφασης επιβολής κυρώσεων.
Η τράπεζα υποστήριξε ότι δεν πραγματοποίησε, άμεσα ή έμμεσα, επιχειρηματική δραστηριότητα ή συναλλαγή με τα συγκεκριμένα πρόσωπα ή ιδρύματα που αναφέρονται στην αμερικανική απόφαση.
Παράλληλα, η Golden Global υποστηρίζει ότι από την ίδρυσή της τηρεί τους τουρκικούς και διεθνείς τραπεζικούς κανονισμούς.
Η θέση της τουρκικής τράπεζας έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την αμερικανική εκδοχή, σύμφωνα με την οποία οι συγκεκριμένοι χρηματοπιστωτικοί φορείς διευκόλυναν συναλλαγές υπέρ της Δύναμης Quds.
Η ανακοίνωση της Golden Global ότι θα προσφύγει κατά της απόφασης σημαίνει ότι η υπόθεση αναμένεται να αποκτήσει και νομική συνέχεια.
Στο επίκεντρο η Δύναμη Quds
Κεντρικό στοιχείο των αμερικανικών καταγγελιών είναι η φερόμενη σύνδεση των επίμαχων χρηματοπιστωτικών συναλλαγών με τη Δύναμη Quds των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί τη Δύναμη Quds βασικό μηχανισμό του Ιράν για τις εξωτερικές επιχειρήσεις και τα δίκτυα επιρροής του στην περιοχή.
Για τις αμερικανικές αρχές, η πρόσβαση σε διεθνείς τράπεζες και χρηματοπιστωτικούς διαύλους αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία τέτοιων δικτύων.
Ως εκ τούτου, οι κυρώσεις στην Golden Global εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια των ΗΠΑ να περιορίσουν τη δυνατότητα του Ιράν να χρησιμοποιεί διεθνείς χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς για τη μεταφορά κεφαλαίων.
Η δύσκολη ισορροπία της Άγκυρας
Η υπόθεση φέρνει για ακόμη μία φορά την Τουρκία αντιμέτωπη με τη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και στις οικονομικές και γεωπολιτικές της σχέσεις με το Ιράν.
Η Τουρκία αποτελεί σημαντικό εμπορικό και χρηματοπιστωτικό κόμβο ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.
Η γεωγραφική της θέση, οι εμπορικές της σχέσεις και ο ρόλος της στο περιφερειακό οικονομικό σύστημα την καθιστούν ιδιαίτερα σημαντική για την εφαρμογή των αμερικανικών κυρώσεων.
Για την Ουάσιγκτον, η αποτροπή της χρήσης του τουρκικού χρηματοπιστωτικού συστήματος για την παράκαμψη κυρώσεων κατά του Ιράν αποτελεί σημαντική προτεραιότητα.
Για την Άγκυρα, ωστόσο, η υπόθεση αγγίζει ευρύτερα ζητήματα οικονομικής κυριαρχίας, τραπεζικής σταθερότητας και εξωτερικής πολιτικής.
Το μήνυμα του Μπάρακ προς την Άγκυρα
Από τις δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη προκύπτει μια προσπάθεια να σταλεί ένα διπλό μήνυμα προς την Τουρκία.
Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει να εφαρμόζει την πολιτική κυρώσεων απέναντι στο Ιράν και να στοχεύει χρηματοπιστωτικούς διαύλους που, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά κεφαλαίων προς ιρανικά δίκτυα.
Από την άλλη πλευρά, ο Μπάρακ επιχειρεί να διαβεβαιώσει την Άγκυρα ότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν αποτελεί συνολική αμερικανική αμφισβήτηση της Τουρκίας ή του τουρκικού τραπεζικού συστήματος.
Η επανειλημμένη αναφορά του στη «στοχευμένη» φύση των κυρώσεων δείχνει ότι η Ουάσιγκτον θέλει να αποφύγει την κλιμάκωση της υπόθεσης σε διπλωματική κρίση.
Τι σημαίνει η υπόθεση για τις σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας
Παρά το γεγονός ότι οι κυρώσεις αφορούν συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η υπόθεση έχει σαφείς γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις έχουν ήδη περάσει από αρκετές περιόδους έντασης, με τις δύο χώρες να διατηρούν ταυτόχρονα ισχυρούς δεσμούς λόγω της συμμετοχής τους στο ΝΑΤΟ.
Ο Μπάρακ εκτίμησε ότι η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αναμένεται να επιβαρύνει μακροπρόθεσμα τη διμερή σχέση.
Αντίθετα, επιχείρησε να παρουσιάσει τη διαχείριση της υπόθεσης ως πιθανή απόδειξη της ανθεκτικότητας της αμερικανοτουρκικής συμμαχίας.
Το ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο η υπόθεση θα παραμείνει περιορισμένη σε συγκεκριμένους χρηματοπιστωτικούς φορείς ή εάν θα δημιουργήσει ευρύτερες πιέσεις στην Άγκυρα.
Η επόμενη ημέρα για την Golden Global
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η νομική αντίδραση της Golden Global Investment Bank, η οποία έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα προσφύγει κατά των αμερικανικών κυρώσεων.
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχει ο τρόπος με τον οποίο θα κινηθούν οι τουρκικές αρχές και κατά πόσο η υπόθεση θα οδηγήσει σε πρόσθετους ελέγχους ή μέτρα στο εσωτερικό του τουρκικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η Ουάσιγκτον από την πλευρά της φαίνεται αποφασισμένη να συνεχίσει την πίεση προς την Τεχεράνη, αναζητώντας και περιορίζοντας τους χρηματοπιστωτικούς διαύλους που θεωρεί ότι χρησιμοποιούνται από το Ιράν.
Η Golden Global, αντίθετα, αρνείται οποιαδήποτε παράνομη δραστηριότητα και δηλώνει έτοιμη να αμφισβητήσει την αμερικανική απόφαση.
Έτσι, η υπόθεση βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου συναντώνται η αμερικανική πολιτική κυρώσεων κατά του Ιράν, τα συμφέροντα του τουρκικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και η ιδιαίτερα σύνθετη σχέση Ουάσιγκτον–Άγκυρας.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ