Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα εξελίχθηκε σε σημαντική διπλωματική επιτυχία για τον Ερντογάν.
Η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στην Τουρκία σηματοδότησε μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας, παρά τις σοβαρές διαφωνίες που εξακολουθούν να σκιάζουν τις διμερείς σχέσεις, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το Reuters.
Η επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου ήταν η πρώτη Αμερικανού ηγέτη στην Τουρκία μετά τον Μπαράκ Ομπάμα και έδωσε στον Ερντογάν ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Ότι η Άγκυρα παραμένει ένας κρίσιμος παίκτης για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ.
Ο Τούρκος πρόεδρος επιχείρησε να αξιοποιήσει στο μέγιστο τη συμβολική σημασία της επίσκεψης, υποδεχόμενος προσωπικά τον Τραμπ, ενώ η τουρκική πλευρά διοργάνωσε μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή υποδοχή με αεροπορική επίδειξη στα χρώματα των δύο χωρών.
Οι δύο ηγέτες εμφανίστηκαν ιδιαίτερα θερμοί στις δημόσιες δηλώσεις τους, με τον Τραμπ να χαρακτηρίζει επανειλημμένα τον Ερντογάν «φίλο» και να υπογραμμίζει την προσωπική τους σχέση. Ο Αμερικανός πρόεδρος έφτασε μάλιστα στο σημείο να δηλώσει ότι η συμμετοχή του στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ συνδέεται με την πρόσκληση και τη σχέση του με τον Τούρκο ηγέτη.
F-35 και S-400: Η μεγάλη διαπραγμάτευση Ουάσιγκτον – Άγκυρας
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκε το ζήτημα των αμερικανικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στην Τουρκία μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 το 2019.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε θετικός στην προοπτική άρσης των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί επί της πρώτης προεδρικής του θητείας και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί βασική επιδίωξη της Άγκυρας, καθώς η απόκτηση των ρωσικών S-400 είχε οδηγήσει στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και είχε προκαλέσει τη μεγαλύτερη κρίση στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις των τελευταίων ετών.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Reuters, η πορεία προς μια συμφωνία δεν είναι απλή. Η αμερικανική νομοθεσία εξακολουθεί να συνδέει τις κυρώσεις με το ζήτημα των S-400, ενώ οποιαδήποτε αλλαγή πολιτικής θα πρέπει να αντιμετωπίσει πιθανές αντιδράσεις στο Κογκρέσο.
Παράλληλα, η Άγκυρα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη σχέση της με τη Μόσχα και στην προσπάθεια επανασύνδεσης με την αμερικανική αμυντική βιομηχανία.
Η Άγκυρα ως αναγκαίος σύμμαχος
Παρά τις διαφωνίες, η γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια. Η χώρα αποτελεί βασικό πυλώνα της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Συμμαχίας και διαδραματίζει ενεργό ρόλο στις περιφερειακές εξελίξεις.
Αυτή η στρατηγική σημασία φαίνεται να οδηγεί αρκετές δυτικές κυβερνήσεις σε πιο προσεκτική στάση απέναντι στην Άγκυρα, παρά τις συνεχιζόμενες επικρίσεις για το κράτος δικαίου, τις ελευθερίες του Τύπου και τη μεταχείριση της αντιπολίτευσης.
Οι εντάσεις μέσα στο ΝΑΤΟ δεν εξαφανίστηκαν
Η Σύνοδος στην Άγκυρα, πάντως, δεν ήταν χωρίς εντάσεις. Ο Τραμπ επανέφερε τις πιέσεις του προς ευρωπαϊκές χώρες για τις αμυντικές δαπάνες, επιτέθηκε στην Ισπανία για τη στάση της στο ΝΑΤΟ και επανέφερε τις δηλώσεις του για τη Γροιλανδία, προκαλώντας αντιδράσεις μεταξύ συμμάχων.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίστηκε τον Ερντογάν απέναντι στις αντιρρήσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου σχετικά με πιθανή πώληση F-35 στην Τουρκία.
Στο τέλος της Συνόδου, ο Τραμπ επιχείρησε να δώσει έναν ενωτικό τόνο, υποστηρίζοντας ότι επικράτησαν «αγάπη και μεγάλη ενότητα» μεταξύ των ηγετών της Συμμαχίας.
Το εσωτερικό μήνυμα του Ερντογάν
Για τον Τούρκο πρόεδρο, η συνάντηση με τον Τραμπ αποτελεί και σημαντικό εσωτερικό πολιτικό κεφάλαιο.
Ο Ερντογάν αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση λόγω της οικονομικής κατάστασης, των επικρίσεων για τη δημοκρατική λειτουργία της χώρας και των διώξεων κατά στελεχών της αντιπολίτευσης και δημοσιογράφων.
Η εικόνα ενός Αμερικανού προέδρου να επισκέπτεται την Άγκυρα και να εμφανίζεται στο πλευρό του, ωστόσο, ενισχύει το μήνυμα που επιδιώκει να προβάλλει η τουρκική ηγεσία. Ότι η Τουρκία παραμένει ισχυρός και απαραίτητος διεθνής παίκτης.
Σύμφωνα με το Reuters, η Σύνοδος του ΝΑΤΟ έδωσε στον Ερντογάν μια σημαντική διπλωματική νίκη, αλλά η πραγματική δοκιμασία θα φανεί στο κατά πόσο οι θερμές δηλώσεις μπορούν να μετατραπούν σε συγκεκριμένες συμφωνίες για τα F-35, τις κυρώσεις και τη νέα ισορροπία στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας.
Διαβάστε επίσης:
Τραμπ – Ερντογάν: Μια «φιλία» που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο;
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ