Ο Αμερικανός πρόεδρος απέφυγε σαφείς δεσμεύσεις για τα F-35, όμως οι δηλώσεις του υπέρ του Ερντογάν αναζωπύρωσαν τα σενάρια επαναπροσέγγισης Ουάσιγκτον και Άγκυρας
Με ένα ισχυρό πολιτικό και γεωστρατηγικό μήνυμα ξεκίνησε η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, καθώς η πρώτη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έκλεψε τα φώτα της δημοσιότητας, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της αμυντικής συνεργασίας Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας.
Το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε κυρίως στο ενδεχόμενο επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, με τον Αμερικανό πρόεδρο να αποφεύγει τις οριστικές δεσμεύσεις, χωρίς όμως να αποκλείει κανένα ενδεχόμενο. «Θα το σκεφτούμε, θα το εξετάσουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας σημαντικής αλλαγής στην αμερικανική στάση απέναντι στην Τουρκία.
Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με τις θερμές αναφορές του προς τον Τούρκο πρόεδρο, έδωσε από την πρώτη στιγμή τον τόνο της συνόδου, όπου οι ισορροπίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας, οι αμυντικές δαπάνες και οι εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή κυριαρχούν στην ατζέντα.
Θερμή υποδοχή και μήνυμα επαναπροσέγγισης
Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε το μεσημέρι της Τρίτης στην Άγκυρα, όπου τον υποδέχθηκε προσωπικά στο αεροδρόμιο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια κίνηση με έντονο συμβολισμό που αποτυπώνει τη σημασία που αποδίδει η τουρκική πλευρά στις σχέσεις με τη νέα αμερικανική διοίκηση.
Η τελετή υποδοχής είχε πανηγυρικό χαρακτήρα. Έφιπποι της προεδρικής φρουράς συνόδευσαν την άφιξη του Αμερικανού προέδρου, ενώ μαχητικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν διελεύσεις πάνω από την τουρκική πρωτεύουσα αφήνοντας μπλε, λευκούς και κόκκινους καπνούς, σε μια επίδειξη που στόχευε να υπογραμμίσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της επίσκεψης.
Οι δύο ηγέτες είχαν σύντομη συνομιλία ήδη από το αεροδρόμιο και στη συνέχεια μετέβησαν μαζί στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίσημη διμερής συνάντηση πριν από το δείπνο των ηγετών που προηγήθηκε της κύριας Συνόδου του ΝΑΤΟ.
Τα F-35 στο επίκεντρο και τα εγκώμια στον Ερντογάν
Η πιθανότητα πώλησης μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 στην Τουρκία κυριάρχησε στις συνομιλίες, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει εδώ και χρόνια την αποκατάσταση της αμυντικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα εξαιτίας της αγοράς των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400.
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο άρσης των περιορισμών, ο Ντόναλντ Τραμπ απέφυγε να προκαταλάβει τις αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης, ωστόσο η διατύπωσή του άφησε ανοιχτό το παράθυρο για επανεξέταση του ζητήματος.
«Είναι μια απόφαση που πρόκειται να σκεφτούμε», ανέφερε, χωρίς να προσδιορίσει χρονοδιάγραμμα ή τις προϋποθέσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια τέτοια εξέλιξη.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έκρυψε παράλληλα την προσωπική του εκτίμηση προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο χαρακτήρισε «πολύ καλό ηγέτη», υποστηρίζοντας ότι οι δύο άνδρες διατηρούν μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και ιδιαίτερα καλή προσωπική χημεία.
«Είμαστε πολύ καλοί φίλοι. Από την πρώτη στιγμή είχαμε πολύ καλή χημεία. Η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε μια ισχυρή στρατιωτική δύναμη και διαθέτει εξαιρετικούς στρατιώτες», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι στις συνομιλίες εξετάστηκαν ακόμη το εμπόριο, η αμυντική συνεργασία, το Ιράν και οι ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις.
Ο Τραμπ άφησε μάλιστα να εννοηθεί ότι η στάση της Τουρκίας επηρεάζει συνολικά την προσέγγισή του απέναντι στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
«Αν δεν υπήρχε η Τουρκία, με τον φίλο μου που είναι ένας ισχυρός ηγέτης, ίσως να σκεφτόμουν διαφορετικά κάποια πράγματα για το ΝΑΤΟ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ ανοίγει με δύσκολες αποφάσεις
Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες πριν από την έναρξη των εργασιών της Συνόδου Κορυφής, σε μια συγκυρία όπου η Συμμαχία καλείται να λάβει αποφάσεις με σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκονται η αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να πιέζουν για δαπάνες που θα φθάνουν το 5% του ΑΕΠ, η περαιτέρω στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Παράλληλα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ και οι σχέσεις της Δύσης με την Τουρκία διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο γεωπολιτικό σκηνικό, στο οποίο οι αποφάσεις της Ουάσιγκτον αποκτούν καθοριστική σημασία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει και η συζήτηση γύρω από το μέλλον των F-35 στην Τουρκία. Παρότι η δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ δείχνει διάθεση επανεξέτασης του ζητήματος, οι αμερικανοτουρκικές διαφορές δεν έχουν εκλείψει. Η παρουσία των ρωσικών συστημάτων S-400 παραμένει το βασικό εμπόδιο για οποιαδήποτε οριστική συμφωνία, ενώ η τελική απόφαση θα απαιτήσει τόσο πολιτική όσο και θεσμική έγκριση από την αμερικανική πλευρά.
Από ελληνικής πλευράς, διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η Αθήνα δεν συνδέει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις με τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Άγκυρας και δεν παρεμβαίνει στις διμερείς συμφωνίες τρίτων χωρών, παρακολουθώντας ωστόσο στενά κάθε εξέλιξη που ενδέχεται να επηρεάσει τις ισορροπίες ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Η αυριανή ημέρα αναμένεται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν στη Σύνοδο ενδέχεται να επηρεάσουν όχι μόνο το μέλλον της Συμμαχίας, αλλά και τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων.
Δείτε επίσης: LIVE: Ο Τραμπ στην Άγκυρα – Στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ