Η επένδυση της Affinity Partners του Τζάρεντ Κούσνερ στην Αλβανία αποτελεί μία από τις πιο συζητημένες τουριστικές επενδύσεις στη Μεσόγειο την τελευταία διετία.
Το σχέδιο περιλαμβάνει το ακατοίκητο νησί του Αδριατικού Sazan Island και αρκετές εκατοντάδες εκτάρια της προστατευόμενης περιοχής τοπίου Vjosa-Narta Protected Landscape, μιας ευαίσθητης παράκτιας υγροτοπικής ζώνης που φιλοξενεί φλαμίνγκο, φώκιες και περιοχές ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών.
Στην πορεία εξελίχθηκε από ένα αρχικό επενδυτικό ενδιαφέρον το 2024 σε πλήρως εγκεκριμένο στρατηγικό project το 2026.
Η ιδέα για τη μετατροπή της πρώην στρατιωτικής νήσου Σαζάν σε luxury eco-resort εμφανίστηκε δημόσια το 2024, όταν ο Τζάρεντ Κούσνερ, μέσω της επενδυτικής του εταιρείας, άρχισε να χαρτογραφεί projects στον τουριστικό τομέα των Βαλκανίων.
Το νησί, που για δεκαετίες λειτουργούσε ως κλειστή στρατιωτική βάση, είχε μόλις πρόσφατα ανοίξει σε πολιτική αξιοποίηση, δημιουργώντας ευκαιρίες για μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις.
Η ιστορία του νησιού
Κατά την κομμουνιστική περίοδο (1946–1991), η Αλβανία χαρακτηριζόταν συχνά ως η «Βόρεια Κορέα της Ευρώπης», με το νησί Σαζάν να αποτελεί σύμβολο απόλυτης στρατιωτικής απομόνωσης. Υπό το καθεστώς του Ενβέρ Χότζα, το νησί μετατράπηκε σε ισχυρά οχυρωμένη βάση, σχεδιασμένη για την αντιμετώπιση υποτιθέμενων απειλών από το ΝΑΤΟ ή το Σύμφωνο της Βαρσοβίας.
Για δεκαετίες λειτουργούσε ως πλήρως κλειστή στρατιωτική εγκατάσταση με στρατώνες, σχολείο, θέατρο και νοσοκομείο, όπου ζούσαν ακόμη και οικογένειες στρατιωτικών, αποκομμένες από τον υπόλοιπο πληθυσμό αλλά με βασικές παροχές και υποδομές. Η απομόνωση αυτή τερματίστηκε το 1991, με την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Η Αλβανία τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει σημαντικά τον τουρισμό της και προβάλλεται ως ανερχόμενος προορισμός στα Βαλκάνια, με την κυβέρνηση του Έντι Ράμα να στηρίζει ενεργά μεγάλες επενδύσεις στον τομέα.
Ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα έχει υπερασπιστεί δημόσια την αξιοποίηση του έργου, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Χρειαζόμαστε τον πολυτελή τουρισμό όπως η έρημος χρειάζεται νερό», υπογραμμίζοντας ότι η Αλβανία δεν έχει την πολυτέλεια να αφήνει ανεκμετάλλευτα τα φυσικά της πλεονεκτήματα.
Παράλληλα, έχει επισημάνει ότι τέτοιες επενδύσεις μπορούν να προσελκύσουν διεθνές ενδιαφέρον και κεφάλαια, ακόμη κι αν προκαλούν δημόσια συζήτηση ή αντιπαραθέσεις.
2025: Έγκριση και «στρατηγικός επενδυτής»
Το 2025, η αλβανική κυβέρνηση ενέταξε το project στο καθεστώς «στρατηγικού επενδυτή», δίνοντας ταχεία αδειοδότηση και θεσμική υποστήριξη. Το σχέδιο, που εκτιμάται στα περίπου 1,4 δισ. ευρώ, περιλαμβάνει πολυτελή ξενοδοχεία, τουριστικές βίλες, μαρίνες και αξιοποίηση υφιστάμενων στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, η περιοχή του Ζβέρνετς και της λιμνοθάλασσας Νάρτα εντάχθηκε σε ευρύτερα αναπτυξιακά σενάρια, εντείνοντας τις ανησυχίες για περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Στους ντόπιους το νησί είναι πλέον γνωστό ως Ishulli i Trumpëve – Νησί Τραμπ.
2026: επιτάχυνση έργων και κοινωνική ένταση
Μέχρι τις αρχές του 2026, το project έχει περάσει σε φάση ενεργής προετοιμασίας με τεχνικές μελέτες, επισκέψεις επενδυτικών ομάδων και κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι το νησί θα παραμείνει υπό κρατική ιδιοκτησία αλλά με μεικτή διαχείριση.
Ωστόσο, η πρόοδος συνοδεύεται από αυξανόμενη κοινωνική ένταση:
- Τοπικές κοινότητες καταγγέλλουν περιορισμό πρόσβασης σε προστατευόμενες περιοχές
- Περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν για επιπτώσεις σε ευαίσθητα οικοσυστήματα της Αδριατικής
- Έχουν καταγραφεί επεισόδια διαμαρτυριών στο Ζβέρνετς, με τραυματισμούς και συλλήψεις, τα οποία έφεραν την υπόθεση στο διπλωματικό επίπεδο
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ζητήσει πλήρη διαλεύκανση περιστατικών που αφορούν Έλληνα ομογενή, ενώ παράλληλα τονίζει την ανάγκη σεβασμού του κράτους δικαίου και της προστασίας μειονοτικών δικαιωμάτων και περιβαλλοντικών ζωνών.
Η κυβέρνηση της Αλβανία υποστηρίζει ότι η επένδυση μπορεί να μετατρέψει την περιοχή σε κορυφαίο προορισμό πολυτελούς τουρισμού στη Μεσόγειο, με εκτιμώμενες χιλιάδες θέσεις εργασίας και ισχυρή εισροή κεφαλαίων.
Από την άλλη, οι επικριτές βλέπουν ένα μοντέλο ανάπτυξης που δοκιμάζει τα όρια μεταξύ οικονομικής αξιοποίησης και περιβαλλοντικής προστασίας σε μία από τις πιο ευαίσθητες ακτογραμμές της Ευρώπης.
Σημειώνεται ότι οι αλβανικές αρχές κατά της διαφθοράς διεξάγουν έρευνα για το πολυτελές τουριστικό συγκρότημα που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ